<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Đền Thái Vy

Vị trí

Đền Thái Vy được xây dựng ở phía tây thôn Văn Lâm, trong quần thể khu du lịch Tam Cốc-Bích Động, thuộc xã Ninh Hải, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình. Đền thờ Trần Nhân Tông, hoàng hậu Thuận Thiên và Trần Thánh Tông - ông vua có công rất lớn đối với làng Văn Lâm.

Lịch sử

Sử cũ chép rằng, sau cuộc kháng chiến chống quân Nguyên-Mông lần thứ nhất (1258), vua Trần Thái Tông tròn 40 tuổi, nhường ngôi cho con là Thái tử Hoảng, Thái thượng hoàng lui về vùng núi Vũ Lâm tu hành, dựng Hành cung Vũ Lâm.

Tại đây, Thái thượng hoàng cho xây một am nhỏ nằm bên bờ Đông của sông Ngô Đồng, phía trong hang Cả. Hiện nay khu đất đó gọi là đất Vườn Am. Dãy núi nằm bên khu đất đó gọi là núi Vườn Am. Một thời gian sau, thấy ở đó chật hẹp, lầy lội, Thái thượng hoàng cho chuyển am ra động Vũ Lâm, rồi lại chuyển một lần nữa ra chỗ đất hiện nay có đền Thái Vy.

Sau nhiều năm, ngôi đền đổ nát, nhân dân thôn Văn Lâm đã xây dựng lại đền trên nền cũ. Vào thời Lê, năm 1589, một trận  lụt to đã làm cho ngôi đền hư hỏng nặng, nhân dân thôn Văn Lâm xây lại ngôi đền mới. Sang thời Nguyễn, năm Thành Thái thứ 5 (1893) đền Thái Vy lại được trùng tu với quy mô khang trang hơn. Năm 1925, đền Thái Vy lại được tu sửa thành 3 toà: toà thứ nhất 5 gian, toà thứ hai 3 gian, toà thứ ba 5 gian. Tất cả đều làm bằng gỗ lim và cột đá, có chạm khắc, tường xây gạch. Phía ngoài đền xây thêm ngũ môn bằng những cột đá để tăng thêm phần trang nghiêm của đền. Từ năm 1926 đến nay đền Thái Vy cũng được tu sửa một số lần nữa và hoàn chỉnh như hiện nay.

Kiến trúc

Đền Thái Vy được xây dựng theo kiểu ''nội công, ngoại quốc''. Trước đền có giếng Ngọc xây bằng đá xanh. Qua nghi môn phía bên phải là gác chuông hai tầng, tám mái, xây theo kiểu chồng diêm. Gác chuông làm bằng gỗ lim, mái lợp ngói mũi hài, các đầu đao cong vút như đuôi chim phượng. Bên hông có quả chuông đúc năm 1698. Từ sân rồng bước theo các bậc đá có độ cao 1,2m là đến Ngũ Đại môn, có 6 cột đá tròn song song đều được chạm khắc nổi chầu và chính điện. Qua 5 cửa lớn là đến Bái Đường 5 gian uy nghi cũng có 6 cột đá vuông chạm khắc câu đối ở mặt ngoài, các mặt khác chạm khắc nổi: long, ly, quy, phượng, cá chép hoá long.

Tiếp theo 4 hàng cột, đều được chạm khắc nổi long vân. Qua Trung đường vào 5 gian Chính tẩm cũng có 8 cột đá tròn được chạm khắc nổi: cầm, kỳ, thi, hoạ. Trong cung khám của Chính Tẩm giữa là tượng Trần Thánh Tông, bên trái là tượng Trần Thái Tông, bên phải là tượng hoàng hậu Thuận Thiên. Ngoài ra, trong Chính Tẩm còn phối thờ Trần Nhân Tông (bài vị thờ), Trần Anh Tông.

Lễ hội

Từ xưa, hàng năm cứ đến ngày 14 tháng 3 (âm lịch), lễ hội đền Thái Vy được tổ chức, gọi là quốc lễ. Đây là dịp để nhân dân Ninh Bình và nhân dân cả nước tưởng nhớ công lao các vua Trần - những người có công lớn với dân, với nước. Hình thức tổ chức lễ hội gồm hai phần: phần lễ và phần hội. Phần lễ được tiến hành hai hình thức: rước kiệu và tế. Phần hội ở đền Thái Vy thực sự là phần vui chơi giải trí của nhân dân và những người đến dự. Có các trò múa lân, múa rồng, đánh cờ người, đấu vật, bơi thuyền...Đến dự lễ hội đền Thái Vy là dịp chúng ta đi thăm các danh thắng ở đây, ngắm nhìn cảnh núi non, mây nước bao la, cũng là dịp thả bay trong gió những lo toan trần tục để hướng về cội nguồn, tưởng nhớ công lao các vua Trần.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt