<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Di tích Cửa biển Thần Phù

Vị trí

Thần Phù là một địa danh xưa, khá nổi tiếng. Đó là cửa sông Chính Đại đổ ra biển, nay thuộc địa bàn xã Yên Lâm, huyện Yên Mô, tỉnh Ninh Bình. Cửa này xưa có tên là Thần Đầu, đời Trần gọi là Thần Phù.

Sự kiện

Cửa Thần Phù nổi tiếng trong lịch sử là là nơi linh thiêng, hiểm trở, luôn có sóng to gió lớn nguy hiểm, thường hay lật thuyền bè qua lại. Ai đi qua cũng phải cúng tế Thủy thần. Ca dao xưa có câu: “Lênh đênh qua cửa Thần Phù; Khéo tu thì nổi, vụng tu thì chìm”.

Theo thư tịch cổ, tháng 11 năm 43, sau khi tiêu diệt xong lực lượng kháng chiến của Hai Bà Trưng, Mã Viện trực tiếp chỉ huy 20.000 quân cùng 2.000 tàu thuyền lớn nhỏ tiến vào Cửu Chân (Thanh Hoá) tiến đánh lực lượng kháng chiến của lão tướng Đông Dương bằng hai đường thuỷ, bộ. Cánh quân bộ bị chặn đứng lại trước núi rừng vùng Tam Điệp ngày nay. Cánh quân thuỷ bị chao đảo trước sóng to, gió lớn của biển Thần Đầu (Thần Phù). Mã Viện phải sai quân đào sông qua dãy núi đá vùng này mà thư tịch cổ gọi là Tạc Khẩu.

Vào cuối thế kỷ thứ X, khi Đinh Tiên Hoàng vừa mới mất (năm 979), tên phản thần Ngô Nhật Khánh cùng quân Chiêm Thành tiến ra Hoa Lư đánh tiêu diệt triều nhà Đinh, nhưng vừa tới cửa cửa Thần Phù thì bị gió bão đánh chìm. Nhật Khánh chết đuối, chúa Chiêm may mắn thoát nạn.

Thi hào Nguyễn Trãi có bài thơ chữ Hán Quá Thần Phù hải khẩu, bản dịch như sau:

Thần Phù qua đó lúc đêm khuya

Gió mát trăng thanh cảnh tuyệt kỳ

Măng vút nghìn đầu, non dựng đứng

Rắn bò một giải, nước quanh đi

Non sông như cũ đâu hào kiệt

Trời  đất vô tình lắm biến di

Hồ Việt mừng nay về một cõi

Biển khơi tăm ngạc bặt im kỳ

(Bản dịch thơ chữ Hán Nguyễn Trãi)

Hiện trạng

Ngày nay, cửa Thần Phù không còn nữa, nó đã bị lấp cạn dần và lùi sâu vào trong đất liền, bên trong phần đất của huyện Nga Sơn, tỉnh Thanh Hoá. Nhưng địa danh xưa thì vẫn còn được nhắc đến.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt