<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Thành cổ Tây Đô

Vị trí

Thành đá Tây Đô ở núi Yên Tôn thuộc địa phận hai xã Vĩnh Tiến và Vĩnh Long, huyện Vĩnh Lộc, tỉnh Thanh Hóa. Thành còn có tên gọi khác là thành Tây Giai, Tây Kinh, An Tôn hay thành nhà Hồ.

Thành đã được xếp hạng di tích lịch sử văn hoá cấp quốc gia. Đây là thành cổ duy nhất được xây dựng bằng đá, gắn với một triều vua tuy ngắn (1400 -1407) nhưng đã có những cách tân đáng ghi nhận như cải cách thi cử, mở mang trường học, đề cao chữ nôm, phát hành giấy bạc.

Lịch sử

Năm 1397, Hồ Quý Ly lúc này đang là tể tướng, nắm giữ quyền lực to lớn trong triều đình nhà Trần. Ông cho xây thành tại Thanh Hoá rồi sau đó ép vua Trần chuyển kinh đô về đây, gọi là Tây Đô. Thăng Long gọi là Đông Đô. Tương truyền thành này chỉ xây có ba tháng thì xong. Năm 1400, Hồ Quý Ly cướp ngôi nhà Trần, lên làm vua, lập ra nhà Hồ, đặt tên nước là Đại Ngu, đóng đô tại đây.

Thành Nhà Hồ chỉ tồn tại có 10 năm (1397-1407), song những dấu tích còn lại sau gần 600 năm vẫn làm chúng ta kinh ngạc, nhiều vấn đề kỹ thuật đang còn là ẩn số. Năm 1430, Lê Lợi đổi Tây Đô là Tây Kinh. Nhà Hậu Lê mở khoa thi Hương thứ 2 (1562) ở đây. Thành bị phá về đời Tây Sơn, có sách nói về đời Minh Mạng. Đến nay di tích thành Tây Đô còn lại 4 cửa thành.

Kiến trúc

Thành nhà Hồ thời kỳ mới xây dựng là một toà thành rất kiên cố. Toàn bộ tường thành và bốn cổng chính được xây dựng bằng những phiến đá xanh, đục đẽo tinh xảo, vuông vức, xếp chồng khít lên nhau. Các phiến đá có chiều dài trung bình 1,5m, dày im, có tấm nặng tới 15 - 20 tấn. Thành có hình gần vuông. Chiều Bắc - Nam dài 870,5m, chiều Đông - Tây dài 883,5m. Bốn cổng thành theo chính hướng Nam - Bắc - Tây - Đông gọi là các cổng tiền- hậu- tả - hữu. Các cổng này được xây dựng theo kiến trúc hình vòm. Những phiến đá trên vòm cửa đục đẽo hình múi bưởi, xếp khít lên nhau. Cổng tiền (phía Nam) là cổng chính, có ba cửa. Cửa giữa rộng 5,82m, cao 5,75m, hai cửa bên rộng 5m45, cao 5,35, (ba cổng còn lại chỉ có một cửa). Tường thành cao trung bình từ 5 -6 in, chỗ cao nhất là cổng tiền cao 10m.

Theo sử sách ghi lại thì trong thành có điện Hoàng Nguyên, cung Diên thọ, Đông cung, núi Thọ kỳ, Dục tượng ... rất nguy nga, tráng lệ chẳng khác gì kinh đô Thăng Long. Đến nay do thời gian và chiến tranh hủy hoại các kiến trúc khác không còn nữa, chỉ còn tường thành và bốn cổng thành là còn nguyên vẹn.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt