<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Di tích Cầu ngói Thanh Toàn

Vị trí - Lịch sử
 

Cầu thuộc làng Thanh Toàn, xã Thuỷ Thanh, huyện Hương Thuỷ, tỉnh Thừa Thiên - Huế. Đây là một di tích kiến trúc cổ, có giá trị về mặt lịch sử, văn hoá.

Cầu ngói Thanh Toàn được xây dựng năm 1776 đời chúa Nguyễn Phúc Thuần, do một người phụ nữ tên Trần Thị Đạo bỏ tiền ra xây. Cầu bắc qua con mương chảy từ đầu làng đến cuối làng Thanh Toàn, cách trung tâm thành phố Huế 8km về phía Đông.

Theo lịch sử, làng Thanh Toàn được thành lập vào thế kỷ 16. Những di dân từ đất Thanh Hoá theo chúa Nguyễn Hoàng vào Thuận Hoá, có 12 vị tộc trưởng đã dừng chân lập nghiệp ở đây, tạo nên 12 họ khai canh của làng. Một người cháu gái thuộc thế hệ thứ sáu của họ Trần là bà Trần Thị Ðạo đã cúng tiền cho làng xây dựng chiếc cầu gỗ để dân làng qua lại được thuận tiện. Ðây cũng là nơi cho lữ khách cùng người tha phương tạm dừng chân lỡ bước. Bà Trần Thị Ðạo là vợ một vị quan cao cấp dưới triều vua Lê Hiển Tông nhưng không có con. Bà muốn dùng tiền của mình để làm phúc cho dân làng, cho xứ. Bà được dân làng tôn sùng, thờ phụng. Năm 1776, vua Lê Hiển Tông đã ban sắc khen ngợi bà Trần Thị Ðạo. Năm 1925, vua Khải Ðịnh cũng ban sắc phong thần cho bà là Dực Bảo Trung Hưng Linh Phò và lệnh cho dân lập bàn thờ ngay trên cầu để thờ cúng bà. Bàn thờ này hiện nay vẫn còn.

Kiến trúc
 

Cầu ngói Thanh Toàn được xếp loại di tích hiếm có và có giá trị nghệ thuật cao nhất trong các loại cầu gỗ ở Việt Nam. Cầu ngói Thanh Toàn là một di tích kiến trúc cổ, rất có giá trị về mặt lịch sử, văn hóa, đồng thời còn là một thắng cảnh thu hút nhiều du khách trong và ngoài nước đến tham quan.

Cầu làm bằng gỗ, dài 16,85m, rộng 4,63m, chia làm 7 gian, sàn lát ván, phía trên lợp ngói ống tráng men màu xanh lục. Cầu có dáng vồng theo kiểu kiến trúc “thượng gia, hạ kiều” (trên nhà, dưới cầu). Hai bên cầu có 2 dãy bục gỗ dành cho khách bộ hành tạm nghỉ chân hoặc dân sở tại ngồi hóng mát. Trên cầu có mái che, lợp ngói ống tráng men chia làm 7 gian. Phần lớn cấu kiện của công trình đều dùng các loại danh mộc, với nhiều chi tiết được chạm trổ tinh xảo và sơn son.

Chiếc cầu được xây dựng cách đây hơn hai thế kỷ, đã bao lần bị gió bão, lụt lội và chiến tranh tàn phá. Tuy nhiên, sau các lần hư hỏng, nhân dân xã đều chung nhau tu sửa, tôn tạo và gìn giữ nó.

Với tinh thần "uống nước nhớ nguồn" và tôn trọng di sản văn hoá, nhiều thế hệ dân làng Thanh Toàn đã gìn giữ một công trình kiến trúc độc đáo của Huế. Tháng 9/1991, cầu được trùng tu lớn theo qui mô cũ và chính thức được Bộ Văn hoá Thông tin cấp bằng công nhận Di tích quốc gia, trở thành danh thắng quý hiếm của cả nước.

Trên cầu còn lưu nhiều bài thơ phú, câu đối chữ Hán do các bậc tao nhân mặt khách cảm tác. Cầu ngói Thanh Toàn từ lâu đã đi vào ca dao địa phương:

Ai về cầu ngói Thanh Toàn

Cho em theo với một đàng cho vui.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt