<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Loài argentea
Argusia argentea

Argusia argentea (L.f.) Heine - Bạc biển, Phong ba.

Cây cao 3 - 4m, có thể tới 16m; gốc to 20 - 50cm; vỏ cây dày cộm, nứt nẻ, xù xì. Lá mọc khít nhau ở ngọn các nhánh; phiến lá hình trái xoan thuôn, dài 10 - 16cm, rộng cỡ 6cm, đầy lông như nhung màu trắng bạc, gân bên khó nhận; không có cuống.

Cụm hoa xim bò cạp kép; hoa xếp theo hai hàng, màu trăng trắng; lá đài 5; tràng có ống ngắn với 5 thùy xoan nhọn; 5 nhị, đính gần gốc tràng. Quả hạch tròn bẹp, vàng vàng lúc chín, to 5 - 8mm.

 

 

Argusia argentea (L. f.) Heine

1. Cành mang hoa quả; 2. Quả.

 

Loài của Nam Trung Quốc (đảo Hải Nam, Đài Loan), Inđônêxia (đảo Giava) và Việt Nam. Ở Việt Nam, cây mọc ven bờ biển từ Quảng Nam, Đà Nẵng, Khánh Hòa, đến Ninh Thuận, Bình Thuận; cũng gặp ở các đảo ven bờ như Cồn Cỏ (Quảng Trị), đảo xa bờ như Côn Đảo, Bảy Canh (Bà Rịa - Vũng Tàu) và quần đảo Trường Sa (Khánh Hòa).

Cây mọc ven biển và hải đảo. Ưa sáng, có khả năng chống chịu hạn và gió bão, chịu mặn và bụi nước mặn, sống được trên cát san hô.

Mùa hoa tháng 3 - 6, mùa quả tháng 10 - 12. Tái sinh bằng hạt và cành.

Cũng tạo bóng mát và che chắn gió bão, nước biển, bảo vệ các vùng ven biển và đảo, đặc biệt ở quần đảo Trường Sa. Tại đây, ở đảo Sơn Ca, người ta hái lá tươi, phơi tái, thái nhỏ hút giải phiền tạm thay thế loại thuốc lá Rubi nên có người gọi là cây Rubi. Gỗ dùng làm củi. Cây có thể trồng làm cảnh vì dáng đẹp.

Kinh nghiệm dân gian miền biển Khánh Hòa và một số vùng khác thường lấy lá làm thuốc trị nọc rắn biển cắn.


Celosia argentea

Celosia argentea L. - Mào gà trắng, Mào gà đuôi nheo, Mào gà dại.

Cây thảo mọc hằng năm, cao 0,3 - 1m, nhẵn, phân nhánh nhiều hay ít. Lá hình dải hay ngọn giáo, nhọn, dài 8 - 10cm, rộng 2 - 4cm.

Hoa không cuống, hợp thành bông, trắng hay hồng, dài 3 - 10cm; đài 5, khô xác; nhị 5, dính nhau ở gốc; bầu hình trứng, chứa chừng 7 noãn. Quả nang nẻ ngang. Hạt dẹt màu đen hoặc nâu đỏ, bóng láng. 

Celosia argentea L.

1. Rễ; 2. Cụm hoa; 3. Hoa; 4. Quả; 5. Hạt.

Nguồn gốc không xác định, nay thành loài cỏ toàn thế giới, có thể gặp tại tất cả các vùng nóng như Ấn Độ, Xri Lanca, Mianma, Nam Trung Quốc, Nhật Bản và các đảo Đài Loan, Hải Nam. Ở nước ta, cây mọc dại ở nhiều nơi và cũng được trồng.

Thường gặp trên các bãi hoang, đất trống, ven suối, nơi có nhiều cát sỏi. Có thể trồng bằng hạt. Mùa hoa tháng 5 - 7; có quả tháng 8 - 9.

Ngọn non của mào gà trắng rửa sạch, luộc hoặc nấu canh ăn như rau dền, có thể xào ăn. Người ta đã biết các thành phần dinh dưỡng tính theo g%: nước 88,5, protein 4,4, glucid 2, và theo mg%: caroten 4,85, vitamin C 33.

Hạt mào gà trắng được dùng làm thuốc với tên Thanh tương tử để chữa: 1. Viêm kết mạc cấp tính, viêm giác mạc; 2. Viêm sắc tố mắt mạn tính; 3. Huyết áp cao; 3. Chảy máu dạ dày - ruột, thổ huyết, chảy máu cam, tử cung xuất huyết; 5. Ỉa lỏng; 6. Lòi dom. Dùng ngoài trị thấp sang, ghẻ lở, hắc lào.

Toàn cây mào gà trắng dùng làm thuốc trị lỵ và viêm đường tiết niệu.

Còn ở Lào, cây được dùng làm thuốc ( điều kinh, tăng lực ) và hoa dùng làm thực phẩm và để trang trí.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt