<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Vương quốc xưa Chăm Pa

Vùng đất xưa, còn gọi là Chiêm Thành, nay là phần lớn lãnh thổ miền Trung Việt Nam. Từ đầu công nguyên, vùng đất này là nơi cư trú của hai thị tộc Cau và Dừa, chịu ảnh hưởng của Ấn giáo, thường xuyên bị người Hán đô hộ.  Lịch sử Chăm Pa chia thành 3 thời kỳ là: Lâm Ấp, Hoàn Vương Quốc và Chiêm Thành. Vương quốc Lâm Ấp tồn tại từ năm 192-605, thù đô đóng tại vùng Trà Kiệu, tỉnh Quảng Nam ngày nay. Từ sau năm 605 đến khoảng nửa đầu thế kỷ 8, tình hình quốc gia này không được ghi chép rõ ràng. Thời kỳ Hoàn Vương quốc kéo dài từ thế kỷ 8-9, Chăm Pa trở thành một quốc gia hùng mạnh, lãnh thổ kéo dài từ chân đèo Ngang đến tận sông Đồng Nai. Thời kỳ Chiêm Thành từ năm 877-1832, kinh đô Chăm Pa đóng ở thành Đồ Bàn, tỉnh Bình Định ngày nay. Thời kỳ này, vương quốc Chăm Pa có tham vọng mở mang bờ cõi. Thế kỷ XIV, Chế Bồng Nga 3 lần tiến quân đánh phá Thăng Long và chiếm một phần đất đai của Đại Việt. Sau nhiều biến cố lịch sử cả bi lẫn hùng, cuối cùng Chăm Pa đã bị Đại Việt thôn tính hoàn toàn vào năm 1832.

Về nguồn gốc dân tộc Chăm Pa

Có nhiều giả thuyết với nhiều ý kiến khác nhau như:

  • Pha trộn giữa giống người Mông Cổ, người cao nguyên Tây Nguyên với người Mã Lai, Ấn Độ.

  • Dân tộc Mã Lai-Đa đảo (Austronésien).

  • Dòng Mã Lai-Đa đảo chịu ảnh hưởng của Ấn Độ.

  • Theo truyền thuyết: Nữ thần Nagar (Thiên Y A Na) giáng sinh nhập vào cây gỗ trầm hương trôi trên biển. Gặp và kết hôn với một người, sinh hai con. Sau về với người Chăm Pa lên ngôi, được gọi là Po Nagar (bà Chúa Xứ). Đền thờ ở Tháp Bà, Nha Trang

Về xã hội

Từ chế độ mẫu hệ, xã hội Chăm chuyển dần sang chế độ phong kiến, còn mang dấu ấn chế độ thị tộc bộ lạc. Hai thị tộc chính: Pinăng (thị tộc Cau) tổ tiên dòng Núi, thuộc tầng lớp bình dân và Liu (thị tộc Dừa) tổ tiên dòng Biển, là tầng lớp hoàng phái quý tộc. Thị tộc (Halâu bul Pháp) là tổ chức xã hội cao nhất. Dưới là dòng họ-tộc họ (Chiết atâu) chi tộc (Chiết parô) cuối cùng là gia đình (Mưngư vom). Xã hội có 4 giai cấp: tăng lữ (Brahman) võ sĩ (Kosatrios), lao nông (Vaioyas), cùng đinh (Cudra). Thiết chế xã hội: vương quyền, quốc vương cai quản toàn bộ xã hội theo kiểu cha truyền con nối, các ngành trong cơ cấu xã hội do người của hoàng gia hoặc quân quan nắm giữ.

Về văn hoá

Trong suốt thời gian tồn tại của mình, Chăm Pa đã để lại những di sản văn hoá độc đáo, trong đó tiêu biểu nhất là hệ thống đền tháp hiện vẫn còn ở các tỉnh miền Trung Việt Nam như Ninh Thuận, Bình Thuận, Khánh Hoà, Bình Định, Quảng Ngãi, Quảng Nam. Trong đó, khu thánh địa Mỹ Sơn ở Quảng Nam đã được công nhận là di sản văn hoá thế giới.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt