<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Di tích Dinh thự Đèo Văn Long

Sơ lược
 

Được thành lập từ năm 1909, Lai Châu có tuổi đời vừa tròn 100 năm nhưng có tới hơn 50 năm, vùng đất này nằm dưới quyền cai trị của cha con họ Đèo. Hiện nay, tại xã Lê Lợi, huyện Sìn Hồ vẫn còn khu di tích ghi dấu về gia tộc họ Đèo, đó chính là dinh thự của ông vua Thái Đèo Văn Long.

Lịch sử
 

Đèo Văn Long sinh năm 1890, là người dân tộc Táy khao (Thái trắng), con trai thứ 2 của Đèo Văn Tr, cháu nội của Đèo Văn Sinh (còn gọi Đèo Văn Seng), quê bản Nậm Dòn, xã Nậm Hàng, huyện Mường Tè, tỉnh Lai Châu.

Cuối thế kỷ 19, Đèo Văn Tr hưởng ứng hịch Cần Vương lãnh đạo dân tộc Thái và một số dân tộc khác vùng Lai Châu nổi dậy chống Pháp, đặt đại bản doanh ở Bình Lư (nay là huyện Tam Đường).

Tháng 11/1886, quân Pháp đánh vào Bình Lư, nghĩa quân của Đèo Văn Trị bị thua phải rút về Mường Bo, sau rút về Sa Pa rồi về Lai Châu.

Ngày 23/1/1888, Pháp đưa quân vào thung lũng Điện Biên, Đèo Văn Trị đầu hàng Pháp, mở đường cho quân Pháp tiến vào Mường Thanh. Với chính sách dùng người Việt trị người Việt, Đèo Văn Trị được Pháp khôi phục quyền cai trị theo kiểu cha truyền con nối ở vùng đất mười hai xứ Thái (Sipsong Chuthai) bên bờ sông Đà, nâng Đèo Văn Trị lên địa vị chúa Thái.

Năm 1908, Đèo Văn Trị qua đời, con cả là Đèo Văn Kháng nắm quyền thay cha.

Năm 1927, Đèo Văn Kháng chết, em trai Kháng là Đèo Văn Long thay anh nắm quyền chúa xứ (châu phen đin) kiêm Tỉnh trưởng Lai Châu. Sau khi lên nắm quyền cai trị vùng đất Sipsong Chuthai, Đèo Văn Long tổ chức buôn bán thuốc phiện, lâm thổ sản, hàng hoá, đưa những đoàn thuyền lớn vượt sông Đà giao thương với vùng đồng bằng sông Hồng… và trở thành người giàu nhất vùng.

Dinh thự Đèo Văn Long được xây dựng bên ngã 3 sông Nậm Na và sông Đà, đứng ở khu vực dinh có thể quan sát được mọi hoạt động của một vùng sông nước và khu vực đất Mường Lay, đồng thời kiểm soát được con đường lên Mường TèPhong Thổ.

Kiến trúc
 

Năm 1954, sau chiến thắng Điện Biên Phủ, Đèo Văn Long cùng gia đình sống lưu vong ở Pháp. Dinh thự của Đèo Văn Long bị bỏ trống, dần dần bị xuống cấp trầm trọng.

Theo lời kể của người dân bản địa thì kiến trúc của khu dinh thự Đèo Văn Long là sự kết hợp giữa kiến trúc nhà sàn của người Thái với kiến trúc của người Pháp.

Dinh thự Đèo Văn Long đang trở thành phế tích. Ảnh: Báo Đất Việt

Khu nhà chính được xây 2 tầng bằng gạch chỉ, sàn gỗ, mái lợp ngói được tách ra từ những phiến đá, thường được gọi là đá giấy (lúc mới tách đá mềm có thể dùng dao cắt được, nhưng khi gặp nắng đá sẽ cứng như sành).

Xung quanh ngôi nhà chính là những khu nhà nhỏ dành cho những người giúp việc, binh lính, chuồng trại nuôi gia súc…

Khu dinh thự tường bao cao trên 3m bằng gạch và đá dày trên 40cm, có nhiều lỗ châu mai. Trước khu nhà chính có khoảnh sân rộng để múa xoè khi vua Thái tổ chức tiệc tùng, tiếp khách. Dinh thự Đèo Văn Long là đặc trưng của nghệ thuật xây dựng và phong thuỷ của người Thái.

Di tích lịch sử cấp tỉnh
 

Năm 1980, dinh thự Đèo Văn Long được công nhận di tích lịch sử cấp tỉnh.

Năm 2006, sau khi thủy điện Sơn La khởi công, dự án bảo tồn di sản văn hóa vùng lòng hồ giai đoạn 2006 - 2010 được thiết lập, dinh Đèo Văn Long nằm trong phương án được phục dựng, tôn tạo. Thế nhưng đến nay, việc tôn tạo, phục dựng chưa được thực hiện, dinh thự Đèo Văn Long đã đổ nát, đang trở thành phế tích.

Muốn đến dinh thự Đèo Văn long, du khách có thể đi theo 2 ngả, từ thị xã Lai Châu theo đường 4D khoảng 60 km sẽ đến Sìn Hồ rồi đi tiếp đến xã Lê Lợi, hoặc đi từ thị xã Mường Lay bằng tỉnh lộ 127 khoảng 13 km đến Lê Lợi là đến được khu dinh thự Đèo Văn Long.


©2023 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt