<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Đình Lũ Phong

Toạ lạc tại trung tâm xã Quảng Phong, huyện Quảng Trạch, tỉnh Quảng Bình, đình làng Lũ Phong cổ kính là di tích lịch sử đã được xếp hạng cấp quốc gia. Đình làng là nơi sinh hoạt tín ngưỡng, nơi diễn ra các lễ hội truyền thống lâu đời của người dân làng Lũ Phong.

Nguồn gốc
 

Theo thần phả, đình Lũ Phong được xây dựng vào năm 1542, dưới thời Mạc Hiến Tông, niên hiệu Quang Hòa, năm thứ 2. Đình làng xây dựng chưa được bao lâu thì xảy ra cuộc phân tranh Trịnh - Nguyễn, kéo dài hơn 2 thế kỷ lấy sông Gianh làm giới tuyến. Vì vậy, ngay từ đầu, đình Lũ Phong đã bị hủy hoại.

Năm 1861, ông Phạm Xuân Quế - người làng Lũ Phong làm quan đến chức Hình bộ tả thị lang, tán tướng quân vụ Nam kỳ, khi làm nhiệm vụ điều lương cho quân đội chống giặc Pháp xâm lược, ông bị bệnh và qua đời. Để ghi nhớ công lao của ông, vua Tự Đức ban sắc chỉ cho dân làng Lũ Phong rước linh vị Phạm Thượng Khanh từ Huế về thờ làm Thành hoàng của làng. Đồng thời, vua ra chỉ dụ ban cho thêm đất và nhiều tiền bạc để mở rộng quy mô đình làng. Thợ giỏi được cắt cử từ Phú Xuân ra cùng với các nghệ nhân ở địa phương trực tiếp xây dựng, hoàn thiện đình làng Lũ Phong thành liệt hạng của triều đình.

Đến bấy giờ đình Lũ Phong mới có tiền đình, hậu đình, cùng văn miếu, võ miếu, và có đền thờ thủy thần Đại linh giang (sông Gianh) ở cạnh võ miếu.

Đình Lũ Phong thờ Thành hoàng làng Lũ Phong là ông Phạm Xuân Quế. Ngoài ra, đình còn là nơi thờ cúng, hội họp và tổ chức các sinh hoạt văn hóa của làng xã.

Sự kiện
 

Đình làng Lũ Phong còn gắn liền với nhiều sự kiện cách mạng trong lịch sử đấu tranh giải phóng của đất nước.

Tháng 10/1933, tại đình làng Lũ Phong, Chi bộ Lũ Phong được thành lập. Đây là chi bộ Đảng cộng sản đầu tiên ở phía bắc tỉnh Quảng Bình. Việc chi bộ Lũ Phong được thành lập không chỉ có ý nghĩa đối với phong trào cách mạng ở Lũ Phong mà còn có ảnh hưởng lớn, quan trọng đối với các vùng lân cận. Đây là hạt nhân, là nhân tố quan trọng để thành lập tiếp các tổ chức Đảng trong huyện và Đảng bộ huyện Quảng Trạch sau này.

Ngày 19/8/1945, Phủ ủy Quảng Trạch và Mặt trận Việt Minh Phủ đã triệu tập hội nghị cán bộ toàn huyện tại đình làng Lũ Phong. Hội nghị đã bàn bạc việc thống nhất kế hoạch và quyết định thành lập ủy ban khởi nghĩa Phủ Quảng Trạch. Chính ủy ban này do đồng chí Trần Sớ làm Chủ tịch, sau cách mạng là tiền thân của chính quyền huyện nhà.

Tại đình làng Lũ Phong, ngày 22/8/1945 nhân dân các xã vùng Nam, Tây và vùng Trung của huyện đã tập hợp về đây khởi nghĩa giành chính quyền thắng lợi.

Những năm kháng chiến chống thực dân Pháp (1947-1954), đình làng là vọng gác, là nơi phát lệnh của du kích địa phương, nơi huấn luyện quân sự, nơi trú quân của lực lượng vũ trang... Đình làng Lũ Phong trở thành một vị trí hiểm yếu án ngự tuyến đầu bờ bắc sông Gianh ngăn địch tiến hành các hoạt động quân sự lấn sâu lên phía thượng nguồn.

Đến giai đoạn chống Mỹ cứu nước, làng Lũ Phong, đình làng Lũ Phong trở thành mục tiêu oanh tạc thường xuyên của máy bay Mỹ. Đình làng Lũ Phong bị bom đạn làm hư hỏng nặng.

Di tích
 

Hòa bình lập lại, nhân dân làng Lũ Phong đã đóng góp công sức tu bổ, xây dựng lại đình làng. Đình làng Lũ Phong ngày nay tọa lạc trên một vùng đất có địa thế đẹp, hình chữ nhật, bằng phẳng, ở trung tâm xã Quảng Phong. Phía trước đình làng là dòng sông Gianh, kề sát phía đông là đường liên xã, nối quốc lộ 29 với bến phà Phú Trịch.

Đình Lũ Phong có tiền đình, hậu đình. Tiền đình 5 gian, 4 vài, mái lợp ngói, tường xây bằng đá. Giữa các gian là 4 vài gỗ. Các gian và các vài được liên kết với nhau bằng những cột kèo, xuyên, trích, đòn tay... Trên các cột, kèo, xuyên đều có chạm trổ. Nghệ thuật chạm khắc gỗ ở đình làng Lũ Phong đạt đến độ điêu luyện, tính mỹ thuật cao. Các nghệ nhân đã đầu tư rất nhiều công sức, tài trí trong việc xây dựng đình. Những mảng chạm khắc gỗ tạo nên nét chấm phá, làm hoàn chỉnh không gian bên trong của ngôi đình làng. Những đường lượn, những cụm vân mây, hoa lá cách điệu, đặc biệt là mảng chạm khắc rồng được bố trí rất hài hòa.

Mặc dù đã trải qua nhiều lần trùng tu sửa chữa, đến nay đình Lũ Phong vẫn bảo lưu nét kiến trúc đình làng thời Nguyễn. Đình Lũ Phong cũng là nơi gìn giữ và diễn ra nhiều lễ hội truyền thống của địa phương, như lễ hội Xuân, lễ giỗ Thành hoàng Phạm Xuân Quế... Đây là những hoạt động văn hóa hướng về tổ tiên của dân làng, góp phần làm giàu thêm bản sắc văn hóa dân tộc Việt Nam.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt