<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Lê Hiến Phủ

Danh sĩ Lê Hiến Phủ đời Trần Duệ Tông, không rõ năm sinh, quê làng Chính An, huyện Đông Triều, tỉnh Hải Dương, nay là huyện Đông Triều, tỉnh Quảng Ninh.

Ông đỗ Bảng nhãn, tính khảng khái, trung trực. Ông làm quan tới chức đại học sĩ. Khoảng năm Kỷ Mão 1399, ông cùng với Trần Nguyên Hãn, Trần Khát Chân, mưu cuộc lật đổ nhà Hồ lập lại nhà Trần. Tương truyền khi Hồ Quý Ly (胡季犛) đang chuyên quyền, thường ngày đến làm việc ở nhà chính sự đường vẫn ngồi trên một chiếc ghế đen, Lê Hiến Phủ thấy vậy liền cự rằng:

Nay ông dám ngồi ghế đen, rồi nữa, ngai vàng ông cũng ngồi à?

Xin ông hãy đổi cái bụng dạ ấy đi!

Quý Ly gật gù đáp.

Hiến Phủ không hề sợ, cứng cỏi trả lời rằng:

Bụng dạ trời sinh, sao có thể đổi được!

Ông còn ngâm thơ:

餓 心篚 席

不 可 卷 也

餓 林 篚 石

不 可 转 也

Phiên âm:

Ngã tâm phỉ tịch

Bất khả quyển dã

Ngã lâm phỉ thạch

Bất khả chuyển dã

Bài dịch:

Lòng ta chẳng phải chiếc chiếu

Không thể cuốn tròn được

Lòng ta chẳng phải hòn đá

Không thể chuyển vần được

Quý Ly nghe nói giận lắm, nhưng vẫn lẳng lặng không nói gì cả.Sau đó, Hiến Phủ tâu với Vua, Vua càng tin dùng hơn và phong cho chức Hiến Gián đại Phu. Ít  lâu sau, Hiến Phủ cùng với Vua tìm cách trừ Quý Ly, sai một người môn khách giấu mũi nhọn trong tay áo để ám sát, song việc không thành, ông bị Quý Ly đem giết.Ông bị giết, trước khi chết ông có thơ tuyệt mạng:

“Thốn đao trừ tán thiên đại bạch,

Nhất tâm báo quốc quỷ thần tri”

(Tấc dao trừ tàn trời đất rõ

Một lòng báo quốc quỷ thần hay)

Nhà Vua nghe biết rất thương xót ông, ban cho cỗ áo quan gỗ vông và truyền chôn cất chu đáo.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt