<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Lê Văn Duyệt

Tả quân Lê Văn Duyệt

Lê Văn Duyệt là danh tướng, công thần nhà Nguyễn, quê làng Bồ Đề, huyện Mộ Đức, tỉnh Quảng Ngãi. Nguyên từ đời nội tổ di cư vào miền Nam ngụ làng Hoà Khánh gần vàm Trà Lọt, tỉnh Định Tường, nay thuộc tỉnh Tiền Giang. Sang đời thân phụ ông là Lê Văn Hiếu dời đến vùng Rạch Gầm, thuộc tổng Long Hưng, Mỹ Tho, tỉnh Định Tường nay là xã Long Hưng, huyện Châu Thành, tỉnh Tiền Giang.

Khi Nguyễn Ánh bị nghĩa quân Tây Sơn đuổi chạy đến Rạch Gầm gặp ông, Nguyễn Ánh dùng ông làm bộ tướng. Ông cùng Nguyễn Văn Thành, Võ Di Nguy và Võ Tánh theo Nguyễn Ánh đánh vào thành Qui Nhơn. Có lần bị quân Tây Sơn bắt nhưng thoát được, sau đó Nguyễn Ánh phong ông làm Cai cơ.

Năm Tân Dậu 1801 chiếm xong Phú Xuân, Nguyễn Ánh lên ngôi đặt hiệu là Gia Long. Vào năm Nhâm Tuất 1802, ông được phong làm Khâm sai Chưởng Tả quân dinh Bình Tây tướng quân, tước Quận Công. Sau đó ông nhận lệnh cùng trung quân Nguyễn Văn Thành và hậu quân Lê Chất đem quân đi bình định miền Bắc, rồi lãnh chức Kinh lược sứ Thanh Nghệ (Thanh Hóa, Nghệ An).

Năm Quý Dậu 1813, ông vào Nam làm Tổng Trấn Gia Định, bảo hộ Chân Lạp (Campuchia), đến năm 1816 triều đình triệu ông về kinh để bàn nghị về ngôi Thái Tử. Năm 1820 ông trở vào làm Tổng trấn Gia Định rất uy quyền, ai cũng kính phục, gọi ông là “Ông Lớn Thượng”. Ông là một trong ngũ hổ tướng từng làm Tổng trấn Gia Định (gồm có Nguyễn Văn Trương, Nguyễn Văn Nhơn, Nguyễn Huỳnh Đức, Lê Văn Duyệt và Long Vân Hầu Trương Tấn Bửu).

Ngày 30-7 Âm lịch năm Nhâm Thìn 1832 ông mất, thọ 69 tuổi.

Sau khi mất, con nuôi ông là Lê Văn Khôi liên kết với Vệ úy Thái Công Triều và nghĩa quân dấy binh phản đối sự hà khắc của triều đình Huế, chiếm thành Gia Định suốt 2 năm (1833 -1834). Quân triều đình phải vất vả lắm mới dẹp được. Vua Minh Mạng (明命; 1820 - 1841) vốn ghét ông nên nhân cơ hội này đã kết tội ông, ra lệnh san bằng phần mộ và dựng tấm bia ghi: “Quyền yêm Lê Văn Duyệt thụ (phục) pháp xứ” (đây là nơi tên yêm hoạn Lê Văn Duyệt chịu phép nước). Mãi đến đời Tự Đức (嗣德;1829 -1883) mới phục hồi danh dự ông.

Trong thời gian làm Tổng trấn Gia Định, ông có công lớn trong việc giữ gìn an ninh xứ sở và tổ chức việc khai hoang lập ấp ở đây. Vì thế khi mất, ông được thờ tự nhiều nơi ở miền Nam. Mộ ông là một gò đất tại xã Bình Hòa, huyện Bình Dương, tỉnh Gia Định nay phường 1, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh nhân dân xưng tụng là Lăng Lê Văn Duyệt, Lăng đức Tả quân, Lăng Thượng Công, hay Lăng Ông Bà Chiểu.

Vào ngày 4 tháng 2 năm 2008, bức tượng bằng đồng Tả quân Lê Văn Duyệt đã được đặt tại điện thờ Lăng Ông Bà Chiểu (số 1, Vũ Tùng, quận Bình Thạnh, thành phố Hồ Chí Minh) nhà điêu khắc Phạm Văn Hạng thực hiện. Đây là ý tưởng của tạp chí Xưa & Nay và Hội Khoa học lịch sử VN trong chương trình Đúc tượng đồng cho lăng Ông.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt