<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Vua Lý Thái Tổ

Tiểu sử

Lý Thái Tổ (李太祖) có tên huý là Lý Công Uẩn (李公蘊), thụy hiệu Thần Vũ hoàng đế. Ông là vị vua đầu tiên của nhà Lý, quê ở làng Cổ Pháp, xã Đình Bảng, huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, sinh ngày 8-3-974 nhằm ngày 12-2 năm Giáp Tuất tại chùa Cổ Pháp. Thân mẫu ông họ Phạm.

Năm lên 3 tuổi ông làm con nuôi trụ trì Lý Khánh Vân chùa Cổ Pháp và được đặt tên là Lý Công Uẩn, đến tuổi trưởng thành ông thông minh, có tài văn võ, được sự bảo hộ của sư Lý Vạn Hạnh là anh trai sư Lý Khánh Vân, ông vào Hoa Lư làm quan nhà Tiền Lê, thăng đến chức Tả thân vệ Điện tiền Chỉ huy sứ.

Năm 1009, khi ông 35 tuổi, vua Lê Long Đỉnh (Lê Ngoạ Triều) mất, lại thêm lòng người lúc bấy giờ oán giận nhà Tiền Lê, lực lượng của Đào Cam Mộc cùng với sư Vạn Hạnh đã tôn ông lên làm vua. Nhà Tiền Lê suy vì Lê Ngọa Triều bạo ngược, triều thần là Đào Cam Mộc ngầm mưu với sư Lý Vạn Hạnh thường khuyên ông hãy sẵn sàng lật đổ nhà Lê. Ông cùng Hữu điện tiền chỉ huy sứ là Nguyễn Đề đem 500 quân Tùy Long vào cung canh giữ. Nhân thời cơ, Đào Cam Mộc giục ông hành động. Cuộc “đảo chính” thành công chớp nhoáng.

Ông lên ngôi vua, sáng nghiệp nhà Lý, dời đô ra thành Đại La (sau đổi là Thăng Long - Hà Nội). Ông sửa sang chính trị, trọng dụng Đào Cam Mộc, gả em gái là An Quốc cho, phong tước Nghĩa Tín hầu. Mặt khác, ông cũng trọng đãi tăng sĩ, chú trọng việc đúc tượng, xây chùa, thời kì này xem đạo Phật như là Quốc giáo.

Ngày 3-3 Mậu Thìn (31-3-1028) ông mất hưởng dương 54 tuổi, ở ngôi 19 năm, niên hiệu là Thuận Thiên.

Tác phẩm

Ngoài ra, ông còn là một tác giả. Các tác phẩm tiêu biểu của ông như:

  • Thiên đô chiếu (Chiếu dời đô).

  • Hoàng triều ngọc văn (văn)

  • Tức sự (thơ).


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt