<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Ngô Từ

Thái bảo Ngô Từ là cha ruột Quang Thục hoàng thái hậu Ngô Thị Ngọc Dao, là cha vợ của vua Lê Thái Tông (黎太宗; 1423-1442), ông ngoại vua Lê Thánh Tông (黎聖宗; 1442 – 1497). Ông sinh năm Canh Tuất (1370), quê ở xã Động Bàng, huyện Yên Định, lộ Thanh Hoa (nay thuộc huyện Yên Định, tỉnh Thanh Hóa).

Thân phụ ông là Ngô Kinh, xuất thân nghèo khổ, nên cha ông từng làm người giúp việc của Lê Khoáng (cha Lê Lợi) còn ông thì theo hầu Lê Lợi, được Lê Lợi cưới Đinh Thị Ngọc Kể cho.

Năm Đinh Dậu (1417) tại Lam Cung, Lê Lợi cho vời Ngô Từ đến bàn rằng: “Quân Minh xâm lược bờ cõi nước ta, giết hại dân sinh, nay càng lấn ép, ta muốn dấy quân đánh dẹp, ý nhà ngươi thế nào?”. Ngô Từ thưa: “Chúa công đã nói thế, thật là phúc cho bốn bể, bố con trên nhờ công chúa công sinh thành đâu dám một ngày xa rời chúa công. Nếu khởi binh thì thần phụ Ngô Kinh ở lại giữ gìn căn cứ, còn thần xin theo xa giá ra trận để báo đức lớn của chúa công”.

Khi cuộc khởi nghĩa Lam Sơn phát động, Lê Lợi được tôn làm Bình Định vương, cha con ông tận tụy theo phục vụ, phụ trách trang trại sản xuất lương thực, quân nhu và tiếp nhận người đến tham gia khởi nghĩa. Ngô Từ từng tiến cử Nguyễn Trãi, Đinh Liệt, Bùi Bị.... đều là những bậc khai quốc công thần của triều Lê Thái Tổ.

Đuổi xong giặc Minh, Lê Lợi lên ngôi tức Lê Thái Tổ (1385-1433). Khi ban thưởng công lao cho các tướng lĩnh, Lê Thái Tổ đã phong cho cha ông làm Thái phó, ông là Thái bảo. Vua Lê Thái Tổ ví ông như là Tiêu Hà - một người giỏi việc quản lý quân lương, lo việc hậu phương vững vàng - đời Hán Cao Tổ (Trung Quốc). Đây quả thật là một điều rất lấy làm tự hào của ông.

Ngày 8-3 năm Quý Dậu (1453), đời vua Nhân Tông thứ 11, Ngô Từ mất, thọ 84 tuổi. Mộ ông được xây ở xứ Lỗ, gần lăng Tổ, phía Đông gần Lô ma, phía Tây gần lăng Tổ, phía Nam gần chợ Hối, phía Bắc gần ruộng dân.

Ông đã góp công vào việc dẹp quân nhà Minh nên được xếp vào hàng công thần số một, phong Bàng khê hầu, thăng thụ chức Thái Bảo chương khánh công, gia phong bảo chính công thần Tả kim Ngô vệ tướng quân phụ quốc chính, lại gia phong thượng trí, huý là Từ, thuỵ Bàng khê thượng sĩ, được tặng phong là Duyên ý Dụ vương qua các triều vua đều là thượng đẳng phúc thần.

Về sau con gái ông là Ngô Thị Ngọc Dao được tuyển vào cung làm Tiệp dư, hầu hạ Lê Thái Tông, sinh hoàng tử Tư Thành. Đến khi Tư Thành lên ngôi lấy niên hiệu là Lê Thánh Tông, con gái ông là Hoàng thái hậu, có xây dựng tòa đền đặt tên là Thuần Mậu Đường hay còn gọi là đền Phúc Quang để thờ phụng tổ tiên họ Ngô.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt