<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Làng Mỹ Long

Làng ven biển xưa, nằm nép bên cửa sông Cung Hầu, nay chia tách thành xã Mỹ Long Bắc, thị trấn Mỹ Long và xã Mỹ Long Nam (theo thư tư tư Bắc xuống Nam) thuộc huyện Cầu Ngang, tỉnh Trà Vinh, cách thành phố Trà Vinh khoảng 30 km về phía Đông Nam. Đây là ngôi làng cổ, có bề dày lịch sử và truyền thống văn hoá đặc sắc. Làng tổ chức lễ hội Cúng biển (lễ hội Nghinh Ông) vào 3 ngày 10, 11 và 12 tháng 5 âm lịch hàng năm.

Truyền thống chống ngoại xâm
 

Truyền thống chống ngoại xâm của làng Mỹ Long tính từ các cuộc dấy binh khởi nghĩa chống Pháp giai đoạn 1862 - 1868 dưới sự chỉ huy của đốc binh Đề Triệu. Đầu năm 1868, đốc binh Đề Triệu bị Pháp vây bắt tại căn cứ nghĩa quân rừng Mương Khai, đem về Cầu Ngang xử chém. Dân làng lúc đó cảm thương chủ tướng của mình bằng những lời thơ sáng ngời nghĩa tiết:

Đề binh xung trận diệt sài lang

Binh bại sa cơ, Triệu bất hàng

Thọ tử anh hùng lưu huyết hận

Thiên thu tàn cốt ký long giang

Hiện nay ở Mỹ Long, có bia Đồng Khởi nói lên niềm tự hào của người dân làng ven biển Mỹ Long trong kháng chiến chống Mỹ.

Thiên nhiên miền biển
 

Làng biển Mỹ Long có cảnh quan thiên nhiên đẹp. Dọc theo bờ biển là hàng Dương xanh rì, quanh năm mát mẻ, lồng lộng gió từ biển khơi thổi vào, thích hợp cho các hoạt động cắm trại, picnic, dã ngoại…Ngoài khơi, cách bờ biển Mỹ Long Nam chừng 3 cây số là cồn nghêu, rộng hàng trăm ha, chỉ nổi lên khi thủy triều rút. Người dân Mỹ Long tận dụng cồn cát này để nuôi nghêu. Tuy phải phụ thuộc vào thủy triều nhưng khách du lịch vẫn ưa thích đến với Cồn Nghêu để được sống giữa biển trời và thưởng thức món nghêu luộc do tự tay mình bắt lấy. Cách cồn Nghêu chừng 5 km ề phía thượng nguồn là cồn Bần với diện tích hơn 200 ha. Cồn Bần là một bãi rừng bần nguyên sinh hoang sơ ngập nước. Trên tán bần quanh năm xanh mát là nơi trú ngụ ua thích của bao loài chim muông, thú rừng. Dưới cội bần ngâm chân trong nước là môi trường cư trú tự nhiên của bao loài thủy sinh có giá trị phục vụ cuộc sống con người và tái tạo nguồn lợi thủy hải sản ven bờ. Đây cũng là điểm du lịch sinh thái hấp dẫn.

Văn hoá biển
 

Người dân Mỹ Long sống bằng nghề biển đã lâu đời. Từ năm 1925, nơi này đã có bến cá do nhân dân tự lập, gọi là Bến Đáy. Bến Đáy nằm trước cửa Cung hầu, dài khoảng 1.000 m, rộng chừng 500 m và sâu độ 1,5 m. Hàng năm có khoảng 6.240 lượt chiếc tàu cập Bến Đáy lên tôm cá. Số tàu cập Bến Đáy Mỹ Long có lúc lên đến 70 chiếc cùng một lúc. Lượng hàng thủy sản cất lên Bến Đáy Mỹ Long đến 10.200 tấn/năm. Tuy nhiên, do sự bồi lắng của tự nhiên, ngày nay, Bến Đáy không còn tấp nập ghe thuyền như ngày xưa nữa.

Cũng như ngư dân ở các làng biển khác, người dân Mỹ Long rất chú trọng tâm linh, tôn thờ Cá Ông. Tương truyền, ngày xưa cá mập ở Mỹ Long nhiều lắm, ngư dân ra khơi bằng tàu buồm, khi bị bão tố thường bị chìm, nhiều người không may bị cá mập ăn thịt nên từ đó vào giữa mùa biển ngư dân tổ chức cúng biển để trả lễ. Theo những người lớn tuổi trong xã kể lại, lễ hội này đã được tổ chức lần đầu tiên từ năm 1917 nhằm thể hiện lòng thành của ngư dân trong vùng tạ ơn biển cả đã đem lại cuộc sống ấm no hạnh phúc cho người dân làng. Lúc đầu, ngư dân cúng ở mé biển, đến năm 1922 mới cất miếu Bà Chúa Xứ để thờ. Lễ hội Cúng biển Mỹ Long diễn ra trong ba ngày từ 10 - 12 tháng 5 âm lịch. Trong ba ngày lễ hội, người ta ước tính có từ 25 đến 30.000 người từ Bà Rịa - Vũng Tàu đến Cà Mau về dự Cúng biển Mỹ Long.

- Ngày mùng 10 tháng 5 âm lịch được xem như ngày đầu tiên của Hội. Trong ngày đầu tiên này, những người trong Ban Hội Miếu Bà Chúa Xứ hay còn gọi là Ban Hương chức tất bật chuẩn bị cho lễ: nào là quét dọn, trang trí đường sá, cổng chào, chuẩn bị nấu nướng thế nào để ngày mai có bữa cơm tươm tất đãi hàng chục ngàn khách thập phương. Nhưng lo lắng nhất vẫn là việc tập hợp đoàn ghe để sáng sớm ngày mai ra biển làm lễ Nghinh Ông.

- Ngày 11 tháng 5 là ngày nhóm hội. Buổi lễ Nghinh Ông chính thức bắt đầu từ tờ mờ sáng ngày 11 tháng 5 âm lịch. Sáng sớm, có một đoàn thuyền được tập hợp từ chiều bữa trước, kéo còi rời bến đi rước “Ông”. Trên thuyền chính trang bị dàn nhạc ngũ âm, múa lân. Thuyền treo cờ kết hoa, dừng lại ở nơi cửa sông và biển giáp nhau, có ba hồi tù và vang lên, sau đó đoàn tàu nhất loạt phụt khói đen, lướt sóng tiến ra biển. Sau đó đoàn thuyền quay trở về. Tiếp đến, Ban Hội Miếu tổ chức phần cúng lễ tại làng. Các chủ thuyền cúng ngay tại thuyền mình. Chiều ngày 11 tháng 5, khi mặt trời lặn là bắt đầu vào lễ tế Chúa Xứ Nguyên Nhung. Tại buổi lễ này, một vị trong Ban hương chức đọc văn tế và lễ xướng. Dịp này, có nhiều tiết mục văn nghệ theo thể loại hát bội rất là sôi động, đặc biệt là màn các cô bóng múa bông rất sôi động và hấp dẫn. 12 giờ khuya ngày 11 tháng 5 là lễ cúng chánh tế. Lễ cúng là một con heo, hai mâm xôi, rượu và trà. Điều khiển buổi lễ cúng là một ngư dân cao tuổi, có uy tín trong làng. Học trò lễ và dàn nhạc ngũ âm là những người đàn ông được chọn trong số ngư dân địa phương.

- Ngày 12 tháng 5 âm lịch là lễ nghinh Ngũ phương. Người ta khiêng kiệu đi đường bộ, vừa đi vừa đánh trống vòng theo 5 hướng qua chợ Mỹ Long và các ấp lân cận. Đúng Ngọ, ban tổ chức đặt heo quay lên chiếc tàu, có đáy kết bằng chuối cây, vỏ tàu bằng nan tre, được dán giấy vẽ màu giống như tàu thật, trong tàu có đủ tài công, thủy thủ và các vật dụng đi biển làm bằng giấy. Khi tàu chở đầy đủ lễ vật: heo cúng, gạo, muối; lúc đó vị pháp sư “điều binh khiển tướng” xuống tàu chở “chư vị” để tống ra khơi. Tàu dần trôi theo dòng nước mang theo lời nguyện cầu gởi gắm của dân làng ven biển một năm mưa thuận gió hòa. Đến khi mọi người dự lễ trên bờ không còn nhìn thấy chiếc tàu vừa thả nữa thì một hồi trống bãi chầu vang lên, kết thúc lễ.


©2023 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt