<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Nguỵ Khắc Đản

Tiểu sử
 

Nguỵ Khắc Đản - Ảnh: tư liệu

Nguỵ Khắc Đản là danh sĩ đời Tự Đức, quê xã Xuân Viên, huyện Nghi Xuân, tỉnh Nghệ An, nay là xã Xuân Viên, huyện Nghi Xuân, tỉnh Hà Tĩnh. Con cử nhân Ngụy Khắc Thận, cháu gọi tiến sĩ Ngụy Khắc Tuần bằng chú.

Năm Tân Sửu (1841), đỗ cử nhân, đến Bính Thìn (1856) đỗ Thám hoa lúc 39 tuổi. Làm Tri phủ Thăng Bình - Quảng Nam - bốn năm, Bố chính Nghệ An tám năm, thăng Tham tri, lãnh Thượng thư bộ Công.

Năm 1863, ông cùng Phan Thanh Giản, Phạm Phú Thứ hướng dẫn phái bộ sang Pháp thương thuyết chuộc ba tỉnh miền Đông, nhưng công việc thất bại trước ân mưu thâm độc của thực dân Pháp.

Tác phẩm
 

  • Tây phù nhật kí (Nhật kí đi Pháp)

  • Như Tây kí

  • Tuồng Kim Vân Kiều (chữ Nôm)

Hồi làm Tổng tài Quốc sử quán Nguyễn Thuật (1842-1911) có bài vãn lúc Ngụy Khắc Đản qua đời, có câu:

嗚呼! 安石云: “ 亡愴生於悒,臨尊氣誓,仕類同悲,然則吾貝之悲大人,非出於一周之思也. 關山路遠執弗無由,潦草數言倍儲情愫爾”.

“Ô hô! An Thạch vân: “vong, thương sinh ư ấp, lâm tôn khí thệ, sĩ loại đồng bi, nhiên tắc ngô bối chi bi đại nhơn, phi xuất ư nhứt chu chi tư dã. Quan san lộ viễn chấp phất vô do, lạo thảo sổ ngôn bội trữ tình tố vân nhỉ.”

Nghĩa:

Than ôi! An Thạch nói: “Chết trăm họ nghẹn lòng bi thiết. Ngài lâm tôn (NKĐ) đã ra đi, hàng sĩ trí thức cùng bi thương, nhưng đó là bọn chúng ta thương xót đại nhơn, không phải xót thương vì ông cùng châu riêng với mình. Đường sá xa xôi, không đi đưa đám được, viết nhanh mấy lời tỏ hết tấm tình chân thật để tiễn đưa”.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt