<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Khảo cổ học Việt Nam
Phát hiện cột mốc quyền đánh cá ở Huế

Sơ lược
 

Ngày 10.8.2012, Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản Thừa Thiên-Huế cho biết, một cột mốc cổ bằng đá đánh dấu ranh giới về quyền đánh cá từ 200 năm trước vừa được phát hiện tại xã Lộc Bình, huyện Phú Lộc.

Chi tiết
 

Trong chuyến khảo sát thực địa của Chi cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản Thừa Thiên-Huế đã tình cờ phát hiện mốc giới về quyền đánh cá khắc trên đá ở vị trí bán ngập trên mặt đầm phá Tam Giang - Cầu Hai.

Qua đánh giá sơ bộ, đây là mốc giới quyền đánh cá của 3 làng chài Phao Võng, Tăng Sà và Thủy Bạn (nay thuộc đầm Thủy Tú, Phú Vang) dưới thời vua Minh Mạng.

Bề mặt bên phải cột đá khắc dãy Hán tự Minh Mạng nguyên niên, ngũ nguyệt nhị thập bát nhật (năm thứ nhất đời vua Minh Mạng, ngày 28 tháng 5 âm lịch, tức ngày 8.7.1820).

Mặt chính khắc các chữ Phao Võng, Tăng Sà, Thủy Bạn tam xã thủy diện… (tạm dịch là 3 làng chài thủy cư Phao Võng, Tăng Sà, Thủy Bạn…), còn những chữ dưới cùng của cột đá chưa đọc được.

Thông tin mở rộng
 

Theo các chuyên gia, cột mốc đá cổ do chính quyền phong kiến xưa tạo dựng nhằm phân vùng quản lý ngư trường trên hệ đầm phá nước lợ lớn nhất khu vực Đông Nam Á.

Thông tin tham khảo
 


Hội thảo quốc tế về khảo cổ học Việt Nam

Sơ lược
 

Từ ngày 29.2 đến 2.3.2012, tại Viện Goethe, Hà Nội đã diễn ra hội thảo khoa học quốc tế về khảo cổ học Việt Nam.

Chi tiết
 

Tham dự hội thảo khoa học quốc tế về khảo cổ học Việt Nam do nhóm đối tác Đức hợp tác cùng Cục Di sản văn hóa, Bảo tàng Lịch sử quốc gia (Bộ Văn hoá Thể thao Du lịch) tổ chức có 22 tham luận.

Tất cả những tham luận tham dự hội thảo là những vấn đề về khoa học lịch sử và khảo cổ học Việt Nam từ thời kỳ đồ đá đến thời cận đại, trong đó có các nền văn hoá khảo cổ như: văn hoá Đông Sơn ở miền Bắc, văn hoá Sa Huỳnh ở miền Trung và văn hoá Óc Eo ở miền Nam.

Bên cạnh các tham luận về các nền văn hoá khảo cổ, hội thảo còn có các nghiên cứu mới nhất về Hoàng thành Thăng Long như cấu trúc kinh thành Thăng Long; các loại hình kiến trúc và vật liệu xây dựng Hoàng thành Thăng Long…và nhà nước Đại Việt.

Thông tin mở rộng
 

Hội thảo khoa học quốc tế về khảo cổ học Việt Nam là hoạt động chuẩn bị cho dự án hợp tác Việt-Đức và cuộc triển lãm lớn về Hoàng thành Thăng Long mang tên “Báu vật khảo cổ học Việt Nam”.

Theo dự kiến, cuộc triển lãm sẽ được tổ chức tại 3 bảo tàng lớn của Đức trong 2 năm 2014 và 2015.

Thông tin tham khảo
 


Phát hiện thành cổ tại Quảng Ninh

Sơ lược
 

Bảo tàng tỉnh Quảng Ninh cho biết, đoàn khảo sát của bảo tàng vừa phát hiện dấu tích một thành cổ trên núi Đá Bia tại thôn Lưỡng Kỳ, xã Thống Nhất, huyện Hoành Bồ.

Chi tiết
 

Thành cổ mới được phát hiện tại Quảng Ninh có chiều cao hơn 500m so với mực nước biển, thành có cấu tạo 2 lớp xếp đá với chu vi khoảng 1.000m. Đứng từ trên thành có thể quan sát được toàn bộ khu vực Cửa Lục (Hạ Long), vị trí chiến lược quan trọng trong các cuộc kháng chiến chống xâm lược phương Bắc trước đây.

Ngoài dấu tích thành cổ, đoàn khảo sát còn phát hiện xung quanh một số mảnh sành, gốm cổ.

Thông tin mở rộng
 

Thành cổ tại Lưỡng Kỳ có tuổi đời cao hơn thành Xích Thổ, nằm trong hệ thống thành nhà Mạc trên địa bàn Hoành Bồ, chạy dọc theo con đường bộ cũ từ Bắc Giang qua Hoành Bồ tới Dương Huy (Cẩm Phả) và kéo dài đến Vân Đồn.

Theo nhận định của đoàn khảo sát, công trình thành cổ mới được phát hiện có liên quan đến cuộc kháng chiến chống quân Minh của tướng quân Lê Ngã vào đầu thế kỷ 15.

Thông tin tham khảo
 


Kết quả khai quật đài thiên văn cổ triều Nguyễn

Sơ lược
 

Ngày 24.5.2012, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã báo cáo kết quả sơ bộ việc khai quật di tích Quan Tượng Đài (đài thiên văn cổ triều Nguyễn và cũng là đài thiên văn cổ duy nhất còn lại tại Việt Nam).

Chi tiết
 

Kết quả khảo cổ di tích Quan Tượng Đài đã làm lộ diện toàn bộ hệ thống bậc cấp của đường dẫn lên, xuống di tích, từ đó, các nhà khoa học đã có đánh giá sơ bộ về kiến trúc các hạng mục của công trình như đình Bát Phong, hệ thống mái, nền, lan can.... Trong đó đình Bát Phong có cấu trúc hình bát giác, nền móng còn khá nguyên vẹn. Ngay dưới hệ thống tường bao khu vực nền đài đều được trổ các lỗ thoát nước mặt, tuy nhiên các lỗ thoát nước đều cao hơn nền sân từ 12 đến 14cm. Vật liệu chủ yếu để xây dựng công trình này là gạch vồ, đá Thanh (chân đá táng), gạch Bát Tràng, ngói lưu ly, vữa vôi, đá gan gà...

Quan Tượng Đài được xây dựng vào năm 1827, năm Minh Mạng thứ tám tại góc Tây Nam kinh thành Huế, đặt dưới sự quản lý của Khâm Thiên Giám (cơ quan chuyên theo dõi các hiện tượng thiên văn được thành lập dưới thời vua Gia Long).

Quan Tượng Đài là nơi để quan sát, theo dõi diễn biến thời tiết và diễn biến của các hiện tượng thiên nhiên.

Thời kỳ đầu nhà Nguyễn, triều đình cho thiết lập cơ quan chuyên trách theo dõi thiên văn, dự báo thời tiết, làm lịch, xem ngày làng tháng tốt… để phục vụ hoạt động của triều đình và được gọi là Khâm Thiên Giám.

Thông tin mở rộng
 

Ngày 27.2.2012, bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã ra Quyết định số 687/QĐ-VHTTDL về việc cho phép khai quật khảo cổ di tích Quan Tượng Đài nằm trên địa bàn phường Thuận Hòa, thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên Huế.

Thời gian khai quật diễn từ đầu tháng 3 đến ngày 30.4 với diện tích khai quật là 622m2.

Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế có trách nhiệm giữ gìn, bảo quản những hiện vật thu thập được trong quá trình khai quật tránh để hiện vật bị hư hỏng, thất lạc.

Sau khi kết thúc đợt khai quật, chậm nhất 3 tháng, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế phải báo cáo sơ bộ và sau 1 năm phải có báo cáo khoa học gửi về Cục Di sản văn hóa.

Từ tháng 4.2012, Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế đã triển khai hoạt động thám sát khảo cổ nhằm tìm hiểu vị trí, kích thước, cấu trúc nền móng của kiến trúc đình Bát Phong trên Quan Tượng Đài; xác định kích thước cấu trúc của hệ thống thoát nước, nền di tích, hệ thống bậc cấp…

Thông tin tham khảo
 


Khai quật hang Ngườm Hầu ở Tuyên Quang

Sơ lược
 

Từ ngày 1 đến 15.9.2012, Viện Khảo cổ học Việt Nam và Bảo tàng tỉnh Tuyên Quang đã khai quật hang Ngườm Hầu, thuộc địa phận thôn Nà Lộc, xã Thanh Tương, huyện Na Hang.

Chi tiết
 

Trong quá trình khai quật, các chuyên gia đã phát hiện hơn 400 di vật khảo cổ, chủ yếu là đồ đá của người cổ Ngườm Hầu có niên đại cách nay khoảng từ 4.000 đến 4.200 năm.

Dấu tích của người tiền sử được tìm thấy ở hang Ngườm Hầu có 2 lớp văn hóa phát triển trực tiếp lên nhau, không có lớp phân cách.

Lớp văn hóa sớm nằm ở phía dưới có bề dày gần 1m, chứa nhiều công cụ lao động như công cụ chặt đập, công cụ nạo cắt, cuốc tay có đầu nhọn … được chế tác từ cuội sông suối với kỹ thuật ghè đẽo thô sơ. Loại hình công cụ ở lớp này mang đặc trưng công cụ văn hóa hậu kỳ đá mới.

Lớp văn hóa muộn có bề dày gần 20 cm (nằm bên trên), chứa những công cụ đá cuội ghè đẽo.

Trong các lớp văn hóa, các nhà khảo cổ tìm thấy khối lượng lớn xương răng động vật và vỏ nhuyễn thể sông, suối như vỏ ốc, vỏ trai, cua.

Ngoài ra, các chuyên gia còn phát hiện 1 ngôi mộ, được đánh dấu bằng 14 tảng đá xếp dài hơn 1,6m. Dọc thân mộ có chôn kèm theo 7 công cụ đá làm đồ tùy táng. Trong số đồ tùy táng có một phiến đá nặng, hình dáng giống con dao, trên sống lưỡi có 25 dấu vết khắc song song...

Theo Viện Khảo cổ học Việt Nam, hang Ngườm Hầu là di tích cư trú của nhiều thế hệ cư dân tiền sử. Lớp cư trú sớm nhất thuộc cư dân văn hóa hậu kỳ đá mới, có niên đại cách ngày nay khoảng 4.000 đến 4.200 năm. Lớp cư trú muộn thuộc thời kỳ kim khí, niên đại cách ngày nay khoảng 3.000-3.500 năm.

Thông tin mở rộng
 

Hang Ngườm Hầu nằm trên sườn dãy núi đá vôi có độ cao khoảng 8m, thuộc địa phận thôn Nà Lộc, xã Thanh Tương, huyện Na Hang. Hang Ngườm Hầu có bề mặt khá bằng phẳng, diện tích gần 30m2, phần lớn diện tích lòng hang được chiếu sáng tự nhiên, thuận tiện làm nơi cư trú.

Thông tin tham khảo
 


Công bố kết quả khảo cổ di tích Chăm tại Cấm Mít

Sơ lược
 

Sáng 11.12.2012, Bảo tàng Lịch sử quốc gia và Bảo tàng Điêu khắc Chăm Đà Nẵng đã công bố kết quả khai quật tại Di tích kiến trúc đền tháp Chăm tại Cấm Mít (thôn Cẩm Toại Đông, xã Hòa Phong, huyện Hòa Vang, thành phố Đà Nẵng).

Chi tiết
 

Di tích kiến trúc đền tháp Chăm tại Cấm Mít được khai quật từ tháng 9.2012 đến nay trên diện tích khoảng 500m².

Kết quả ở 3 khu vực khai quật cùng nhiều hố thám sát đã phát lộ 3 khu đền - tháp nằm ngang theo trục Bắc - Nam cùng hệ thống tường bao, tháp thờ chính, tháp cổng, nhà dài và hệ thống đường đi.

Ba tháp chính có bình đồ hình vuông, được xây dựng kéo dài trong nhiều thời kỳ. Trong đó, khu tháp giữa được xây dựng vào khoảng từ thế kỷ 10 - 11. Hai khu tháp còn lại được xây vào khoảng thế kỷ 13 - 14.

Ngoài khu đền tháp trên, nhóm khai quật còn phát hiện hơn 600 hiện vật, trong số đó có 140 hiện vật còn khá nguyên vẹn gồm hiện vật đá, đất nung…

Đặc biệt là 5 Tympan (lá nhĩ) khắc hình tượng chim thần Garuda nổi khối trong tư thế nhìn thẳng hay hộ trì có thể khối lớn với độ rộng từ 1,38 – 1,66m, cao 1,27 – 1,42m, dày 0,56 – 0,62m.

Thông tin mở rộng
 

Đây là lần đầu tiên các chuyên gia khảo cổ khai quật được hiện vật trang trí kiến trúc tympan (hay còn gọi là lá nhĩ) thể hiện hình tượng chim thần Garuda nổi khối trong tư thế nhìn thẳng hay hộ trì.

Thông tin tham khảo
 


Khai quật di tích đồn Thứ

Sơ lược
 

Ngày 7.12.2012, tại thành phố Quy Nhơn, viện Khảo cổ học (viện Khoa học xã hội Việt Nam) đã báo cáo kết quả khai quật di tích Đồn Thứ và nghiên cứu mới về Trường lũy Bình Định.

Chi tiết
 

Di tích đồn Thứ nằm trên địa bàn thôn La Vuông, xã Hoài Sơn, huyện Hoài Nhơn, còn Trường Lũy (đoạn qua Bình Định dài gần 14 km) là một phần của phòng tuyến Trường Lũy Quảng Ngãi - Bình Định dài 127km, xây dựng từ năm 1819 (triều Gia Long).

Ở giữa địa phận 2 tỉnh Bình Định - Quảng Ngãi, Trường Lũy bị đứt đoạn khoảng 5 km. Đây là khu vực được bố trí 8 đồn canh, trong đó đồn Thứ là kiến trúc đặc biệt, có chức năng bảo vệ sơn phòng.

Đồn Thứ có diện tích khoảng 16.000m2, chia làm hai bằng một bờ tường đá. Khu vực phía Bắc rộng khoảng 6.000m2 là nơi binh sĩ đồn trú còn phía Nam có diện tích 10.000m2 là khu vực hoạt động tín ngưỡng của quân đội vì ở khu vực này có rất nhiều chân lư hương, đồ gốm sứ dùng trong các dịp tế lễ.

Đồn Thứ được xây dựng bằng đá tự nhiên theo kỹ thuật xếp đá, không có chất kết dính. Tường quây đồn có kỹ thuật lõi đất đầm chặt ốp đá bên ngoài và xây gạch cấp, riêng bức tường ngăn giữa được xây bằng đá. Theo các chuyên gia, đồn Thứ không xây dựng cùng một lúc mà được xây dựng bởi nhiều đội lính khác nhau. Ở các góc đồn đều có một trụ lớn cao vượt hẳn lên khỏi mặt tường là tháp canh với tổng cộng 5 tháp.

Đồn có 4 cửa mở ra ngoài và một cửa thông giữa 2 khu vực. Cửa chính Nam mở ra không gian ngoài đồn, nhìn xuống thung lũng Tam Quan. Bên ngoài phía Nam có phức hợp bao gồm các công trình như: hào, đường, sân, bậc cấp đi lên.

Qua khai quật 5 hố thám sát cùng với các hiện vật được phát hiện như gốm sứ, chứng minh đồn Thứ tồn tại trong khoảng 100 năm (từ cuối thế kỷ 18 đến cuối thế kỷ 19).

Trong khu vực địa phận tỉnh Bình Định, đồn Thứ là nơi tập trung quân lớn nhất để đảm bảo an ninh cho toàn bộ khu vực.

Thông tin tham khảo
 


Phát hiện tháp Chăm cổ tại Đà Nẵng

Sơ lược
 

Chiều 2.8.2012, ông Võ Văn Thắng, Giám đốc Bảo tàng điêu khắc Chăm Đà Nẵng cho biết, sau hơn nửa tháng khai quật, các nhà khảo cổ đã phát hiện một ngôi tháp Chăm có niên đại hơn 1.000 năm tuổi.

Chi tiết
 

Ngôi tháp cổ mới phát lộ nằm trên địa bàn làng Phong Lệ, phường Hòa Thọ Đông, quận Cẩm Lệ, thành phố Đà Nẵng. Ngôi tháp Chăm Pa có diện tích hơn 250m2 với 4 góc tháp, 1 cửa chính, 3 cửa phụ. Hiện các nhà khoa học đang mở rộng khai quật trên diện tích 500m2 để xác định số bậc lên xuống ở cửa tháp, độ dày của tường tháp, kết cấu nền móng dưới tháp để triển khai công tác bảo tồn.

Tại một hố khai quật, các nhà khảo cổ đã phát hiện chân móng tháp dày tới hơn 2m, được gia cố rất công phu với nhiều lớp đá cuội và cát xen giữa những lớp gạch bí ẩn.

Thông tin mở rộng
 

Vào tháng 6.2011, tại khu di tích này, các nhà khảo cổ học đã khai quật và phát hiện khoảng 30 hiện vật, trong đó có nhiều hiện vật còn tương đối nguyên vẹn như voi bằng đá, gạch có trang trí hoa văn, bậc tam cấp bằng đá…

Thông tin tham khảo
 


Kết quả khai quật di tích Đồng Đậu lần thứ 7

Sơ lược
 

Ngày 30.1.2013, tại tỉnh Vĩnh Phúc đã diễn ra cuộc họp báo công bố kết quả khai quật khảo cổ tại di tích Đồng Đậu.

Chi tiết
 

Địa điểm khai quật di tích Đồng Đậu lần thứ 7 nằm ở phía Tây của đỉnh gò với diện tích 25m2, mục đích khai quật lần này là tìm hiểu kết cấu tầng văn hóa phía Tây và bổ sung nguồn tư liệu về mộ táng.

Kết quả khai quật lần 7 đã thu được 128 hiện vật bằng đá, 85 hiện vật bằng đồng, 30 hiện vật bằng xương và 68 hiện vật bằng gốm bao gồm: rìu, đục, mũi tên, dọi xe chỉ, chạc gốm, thỏi đất nung…

Đặc biệt trong lần khai quật này, các chuyên gia đã phát hiện ra ngôi mộ văn hóa Phùng Nguyên có niên đại cách đây khoảng 3.500 năm. Huyệt mộ dài 2,2m, rộng 0,8m, sâu 0,3m, nằm theo hướng Đông Bắc - Tây Nam.

Thông tin mở rộng
 

Di tích Đồng Đậu nằm trên Gò Đậu, thuộc thị trấn Yên Lạc, huyện Yên Lạc, tỉnh Vĩnh Phúc được xếp hạng là di tích văn hóa lịch sử cấp quốc gia vào năm 2000.

Đồng Đậu là một trong những khu di chỉ lớn nhất và có tầng văn hóa dày nhất Việt Nam được phát hiện cách nay 5 thập niên.

Khu di chỉ có diện tích khoảng 62.000m2, trong 6 lần khai quật trước, các nhà khảo cổ đã phát hiện tại đây nhiều hiện vật đủ loại chất liệu từ đá, xương, sừng, gốm đến đồ đồng thuộc các giai đoạn văn hóa khác nhau.

Thông tin tham khảo
 


Phát hiện thành cổ tại Quảng Nam

Sơ lược
 

Trung tâm khảo cổ học, Viện Khoa học xã hội vùng Nam bộ đã phát hiện dưới lòng đất ở khu vực xã Duy Trung, huyện Duy Xuyên, tỉnh Quảng Nam một dải thành cổ, có niên đại từ thế kỷ 4.

Chi tiết
 

Năm 1990 và 2003, đoàn khảo cổ của Trường đại học Hà Nội đã đào ở thành Nam kinh đô Trà Kiệu, còn tại lần khai quật này, đoàn khảo cổ tạo lát cắt mới ở đoạn đầu tường thành phía Đông và phát hiện ra đoạn thành nói trên.

Sau khi bóc tách nhiều lớp đất, nhóm khảo cổ đã phát hiện 2 tường gạch chạy song song nhau có độ cao khoảng 2m, giữa 2 tường gạch này là đất sét nện chặt để gia cố, độ dày của tường thành khoảng 5m.

Đoạn thành mới phát lộ có cấu trúc 3 lớp: hai bên xây bằng gạch, ở giữa đắp bằng đất nện chặt, mặt cắt ngang tường thành có hình thang cân.

Thông tin tham khảo
 


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt