<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Di tích Căn cứ Khu Uỷ Sài Gòn - Gia Định

Khu uỷ Sài Gòn – Gia Định được xây dựng tại xã Tân Phú Tây, huyện Mỏ Cày Bắc, tỉnh Bến Tre, là một căn cứ cách mạng quan trọng trong những năm chống Mỹ cứu nước. Với ý nghĩa lịch sử to lớn, căn cứ Khu ủy Sài Gòn – Gia Định đã được công nhận là di tích lịch sử - văn hóa cấp quốc gia vào năm 1995.

Nguồn gốc
 

Căn cứ Khu ủy Sài Gòn – Gia Định (còn gọi là Y4 hay T4) là cơ quan đầu não chỉ huy cuộc kháng chiến chống Mỹ ở khu vực đô thị Sài GònGia Định, được hình thành từ sự sáp nhập giữa Đảng bộ Khu Sài Gòn – Chợ Lớn và Đảng bộ tỉnh Gia Định vào đầu năm 1960.

Sau cuộc Tổng công kích và nổi dậy tết Mậu Thân (1968), địch phản kích quyết liệt, tăng cường hành quân càn quét, dùng phi pháo đánh phá khốc liệt ở vùng giải phóng và những nơi mà chúng nghi là có lực lượng cách mạng đang trú đóng. Trước tình hình đó, Thường vụ Trung ương Cục miền Nam quyết định chuyển hướng hoạt động cũng như tổ chức Khu ủy Sài Gòn – Gia Định để bảo tồn lực lượng.

Căn cứ Khu ủy Sài Gòn – Gia Định được chuyển về xã Tân Phú Tây, huyện Mỏ Cày (hiện nay là huyện Mỏ Cày Bắc), tỉnh Bến Tre.

Căn cứ Khu ủy Sài Gòn - Gia Định có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với phong trào đấu tranh cách mạng đô thị trong lúc khó khăn. Các hội nghị Bình Giã 2, Bình Giã 3, Bình Giã 4 đã được thảo luận ra nghị quyết tại căn cứ này. Nơi đây còn ghi dấu thời gian hoạt động của các đồng chí Võ Văn Kiệt, Mai Chí Thọ, Trần Bạch Đằng.

Đặc điểm
 

Căn cứ Khu ủy Sài Gòn - Gia Định đóng tại xã Tân Phú Tây là khu vực có địa hình hiểm trở, nhiều kênh rạch chia cắt, có nhiều vườn dừa liên tiếp che chắn, địch không thể hành quân bằng xe cơ giới, thiết giáp, kể cả việc dùng trực thăng đổ quân cũng bị nhiều hạn chế.

Bên trong căn cứ là 16 hầm nổi và 14 hầm bí mật được xây dựng kiên cố có khả năng chịu đựng được pháo 105 ly, những công sự chiến đấu và hệ thống hầm bí mật, chỗ làm việc của lãnh đạo Khu ủy, nơi giành cho các cuộc hội nghị, cơ sở hậu cần, bảo vệ v.v…

Ở vòng ngoài là hành lang bảo vệ và đầu mối liên lạc, gồm các xã chung quanh như Thành An, Hòa Lộc, Thạnh Ngãi, Phước Mỹ Trung.

Hiện trạng
 

Sau chiến tranh, những di tích của Căn cứ Khu ủy Sài Gòn - Gia Định đã bị bom đạn xóa sạch. Năm 1997, để lưu giữ lại dấu tích của một thời chiến đấu gian khổ, hào hùng, tỉnh Bến Tre đã phục chế lại hai hầm trú ẩn bằng bê tông giả thân cây dừa, gồm hầm hội họp điện đài cơ yếu, hầm cùng nơi ở và làm việc của đồng chí Võ Văn Kiệt; đồng thời dựng bia lưu niệm tại xã Tân Phú Tây.

Tháng 9 năm 2010, Thành đoàn Thành phố Hồ Chí Minh phối hợp với tỉnh Bến Tre chính thức khởi công công trình tôn tạo, phục hồi di tích Căn cứ Khu ủy Sài Gòn – Gia Định. Công trình tôn tạo, phục hồi di tích Căn cứ Khu ủy Sài Gòn – Gia Định được phân thành khu trung tâm và khu tĩnh.

Khu trung tâm gồm nhà làm việc, nhà trưng bày với không gian mở để đón tiếp khách tham quan cũng như tổ chức các lễ hội, sinh hoạt văn hóa. Kiến trúc nhà làm việc và nhà trưng bày được thiết kế dạng nhà trệt theo kiến trúc truyền thống dân gian với cửa gỗ, mái ngói màu đỏ sẫm. Đặc biệt, tại đây sử dụng cột tròn mang hình tượng cây dừa đặc trưng của quê hương Bến Tre, nhằm thể hiện tính kiên cường, bất khuất, hiên ngang của người chiến sĩ cách mạng.

Khu tĩnh bao gồm các hầm có giá trị lịch sử: nhà ở và làm việc của nhà lãnh đạo Võ Văn Kiệt, hầm nổi, nơi làm việc của bộ phận cơ yếu… và hệ thống đường đi, cây xanh trong khu di tích.

Khu di tích còn có phòng trưng bày, giới thiệu gần 200 hình ảnh, tư liệu, hiện vật, bản đồ... tái hiện lại những tháng ngày hoạt động của Căn cứ Khu ủy Sài Gòn – Gia Định.

Công trình là nơi ghi ơn công lao của các bậc lão thành cách mạng, sự hy sinh của nhiều thế hệ chiến sĩ, đồng bào, đặc biệt là các chiến sĩ thuộc đơn vị Y4. Đây cũng là địa chỉ về nguồn ý nghĩa, nơi giáo dục thế hệ trẻ không quên cội nguồn, phát huy truyền thống của cha anh.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt