<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Chùa Một Mái
xã Thượng Yên Công - thành phố Uông Bí - tỉnh Quảng Ninh

Nằm trong quần thể di tích Yên Tử, thuộc xã Thượng Yên Công, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh, chùa Một Mái gây ấn tượng bởi nét kiến trúc độc đáo.

Nguồn gốc
 

Trong số rất nhiều chùa, tháp tại Yên Tử, chùa Một Mái được coi là độc nhất vô nhị do chính vẻ đơn sơ mộc mạc nhưng ẩn chứa trong đó là cả một giá trị lịch sử to lớn.

Chùa Một Mái còn được gọi là chùa Bán Mái, tên chữ là Bán Thiên tự. Xa xưa, nơi đây chỉ là một am nhỏ gọi là am Ly Trần. Cảnh am tĩnh lặng, thanh thoát, cách xa nơi trần tục (ly trần). Điều Ngự Giác Hoàng Trần Nhân Tông và các môn sinh, đệ tử thường từ chùa Hoa Yên sang đây đọc sách soạn kinh. Sau khi Ngài hiển Phật, người đời sau dựng chùa tại am này.

Đặc điểm
 

Chùa ngự trên một sườn núi nhỏ cách chùa Hoa Yên về phía bên trái khoảng 500m, nằm nép mình bên sườn núi ở vị trí cao giữa lưng trời, một nửa chùa ẩn sâu trong hang núi, nửa còn lại nhô ra bên ngoài chỉ có một phần mái, đúng như tên gọi của chùa… tạo nên cảm giác trong chùa có hang, trong hang lại có chùa.

Toàn bộ kiến trúc chùa được làm bằng gỗ, nửa trong của chùa là ngách hang, nửa còn lại nhô ra ngoài được dựng bằng gỗ. Trong ngách hang có mạch nước ngầm nhỏ dẫn từng giọt trên một núm đá suốt 4 mùa như dòng sữa mẹ không bao giờ cạn. Sư trụ trì lấy nước tinh khiết này để tắm quả và lễ Phật. Du khách tới đây ai cũng muốn uống một ngụm nước để lấy phúc. Dân gian tin rằng, lấy nước ở đây và nước giếng chùa Đồng về thắp hương gia tiên rất linh nghiệm. Vì lẽ đó nhiều phật tử đến chùa thắp hương xin nước về để cúng quanh năm tại nhà.

Chùa hình chữ “Nhất” gồm 4 gian, chiều ngang hẹp. Tượng và đồ thờ đều bằng đá trắng có niên đại vào khoảng thời Lê, đầu Nguyễn.

Chùa Một Mái xưa là nơi lưu trữ các văc từ, thư tịch. Tại chùa còn lưu giữ nhiều bia chữ Hán, nét chữ trong các bia còn khá rõ, bia ghi hồng danh của các thiền sư.

Dưới lối lên chùa còn hai ngôi tháp đá xây vào thời Lê: một tháp có tên là Thanh Long Tháp, thờ Thiền sư Nguyên Hội, viên tịch ngày 12 tháng 03 năm Ất Hợi; một tháp có tên là Thanh Long Động, thờ Thiền sư Chiêu Kiếm quê ở phủ Thiên Trường (Nam Định).

Chùa Một Mái với kiến trúc độc đáo tựa vào vách núi giữa lưng trời, cùng cảnh trí thiên nhiên xung quanh đầy ngoạn mục, tiếng chim hót, tiếng suối reo càng tôn thêm cảnh sắc bồng lai trác tuyệt của chốn thiền Yên Tử.


Sài Sơn - thành phố Hà Nội

Ngôi chùa nằm trên núi Hoàng Xá, một ngọn của dãy Sài Sơn, thuộc địa bàn thị trấn Quốc Oai, huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội. Đây là nơi Hồ Chí Minh đã làm việc hồi đầu kháng chiến chống Pháp. Ngày 3/2/1984, chùa đã khánh thành khu lưu niệm Hồ Chí Minh. Chùa nằm trong quần thể khu di tích danh thắng chùa Thầy.

Chùa Một Mái còn có tên là Bối Am tự, được xây dựng từ cuối thế kỉ XIX. Kiến trúc chùa xây theo kiểu chữ Tam gồm nhà Tổ, nhà Mẫu và tam quan. Nhà Tổ xây dựa lưng vào núi, có một gian bán mái nên gọi là Một Mái. tam quan chùa xây theo kiểu tám mái. Nhà Mẫu gồm 5 gian. Thời gian Bác Hồ ở chùa Một Mái, bác đã ở và làm việc ở gian đầu hồi phía phải điện Mẫu. Từ năm 1984, toàn bộ ngôi chùa được trùng tu lại thành Nhà lưu niệm Bác Hồ.

Kiến trúc ngôi nhà sau khi trùng tu cũng không thay đổi nhiều. Gian đầu hồi được phục hồi nguyên trạng như thời gian Bác ở và làm việc, tất cả hiện vật trưng bày đều là hiện vật gốc: một chiếc bàn gỗ, trên bàn là một chiếc máy chữ cũ và một chiếc đèn dầu hỏa là nơi Bác làm việc; một chiếc giường gỗ kê sát tường, nơi Bác nằm. Chính tại nơi đây, nhiều cán bộ của Đảng, Chính phủ như các đồng chí Trường Chinh, Võ Nguyên Giáp, Trần Đăng Ninh... thường đến báo cáo và làm việc với Bác. Hiện nay, nhà lưu niệm còn lưu giữ nhiều hiện vật, hình ảnh quý như tấm áo của Bác, hình ảnh Bác về thăm chùa Một Mái (1959), một số bút tích của Bác trong thời gian Người ở và làm việc tại đây...


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt