<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Thăm chùa Sà Lôn ở Sóc Trăng

Chùa Sà Lôn tọa lạc tại xã Đại Tâm, huyện Mỹ Xuyên, tỉnh Sóc Trăng, cách trung tâm thành phố Sóc Trăng khoảng 12 km về hướng Bạc Liêu, là một trong ba ngôi chùa nổi tiếng ở Sóc Trăng (hai chùa còn lại là chùa Dơi và chùa Đất Sét). Với lối kiến trúc độc đáo mang đậm tính truyền thống của người Khmer Nam Bộ, chùa Sà Lôn là một trong những điểm nhấn khá ấn tượng với du khách trong hành trình khám phá Sóc Trăng.

Cổng chùa Sà Lôn - Ảnh: Phương Nghi

Nguyên tiếng Khmer của chùa Sà Lôn là Wath Sro Loun, hay Wath Chro Luong, bắt nguồn từ tên con rạch Chro Luong chạy dọc theo đường làng trước chùa. Từ tên Wath Sro Loun người ta gọi gọn còn Sro Loun, nhưng để dễ phát âm và dễ nhớ, người ta gọi trại theo tiếng Việt là Sà Lôn. Năm 1815, chùa được dựng với cây và lá rừng như những ngôi chùa khác. Trong thời gian chiến tranh, dưới sức tàn phá của bom đạn, ngôi chánh điện của chùa bị hư hại nặng. Đến năm 1969, chùa được xây dựng lại theo kiến trúc như ngày nay, gồm: chánh điện, sala, tháp bảo, nơi để sách kinh... Trong quá trình xây dựng, do thiếu vật liệu nên các vị sư đã nảy ra sáng kiến là quyên góp những miểng chén, dĩa kiểu bị hư bể, từ bà con trong phum, sóc để ốp lên tường thay vì phải tô trát và sơn màu. Ý tưởng này quả thật vừa tiết kiệm kinh phí xây dựng, lại vừa tạo nên những họa tiết trang trí độc đáo cho ngôi chùa. Và vì thế, chùa còn được biết đến với tên gọi thứ hai: “chùa Chén Kiểu”.

Chùa Sà Lôn tọa lạc trong một khuôn viên rộng lớn với những hàng cây sao dầu thẳng tắp, ngọn vút lên trời xanh. Khách đến tham quan chùa, từ xa, đã thấy lấp lánh trên nền trời những sắc màu rực rỡ của những mảnh sứ vỡ phản chiếu trong nắng. Nóc chùa nổi lên bởi sắc màu đỏ và vàng, bên trên là 3 ngôi tháp, đắp nổi các hình tượng mang tính biểu trưng văn hóa truyền thống Khmer Nam bộ. Tháp chính ở giữa, bên trong có lồng pho tượng Phật đang tọa thiền uy nghi. Hai tháp hai bên thấp hơn tháp chính. Thành cổng có dòng chữ tên chùa bằng chữ Khmer và chữ Việt. Hai bên cổng có hai con nghê (còn gọi sư tử) bằng đá ngồi trên bệ với tư thế dũng mãnh, như một linh vật canh giữ sự uy nghiêm của ngôi chùa.

Dọc lối vào chùa là hai hàng tượng thần Kâyno, đây là những bức tượng có khuôn mặt tiên nữ Apsara – tượng trưng cho sắc đẹp vĩnh hằng và thân hình chim thần Garuda – tượng trưng cho sức mạnh. Ngay trước tiền điện chùa có cột cờ cao, đặt giữa một bồn hoa sen nở đỏ thắm. Chân cột là một quần thể rắn thần Nagar uốn lượn, phần đầu (5 hoặc 7 đầu) ngóc cao. Trên cột cờ, lúc nào cũng phấp phới lá phướn có nhiều hoa văn sặc sỡ. Hình tượng rắn thần Nagar nhằm nhắc đến điển tích rắn xòe đầu ra để che mưa cho Đức Phật khi người tọa thiền. Mặt khác, rắn thần Nagar là mô típ trang trí quan trọng trong nghệ thuật điêu khắc của Phật giáo Khmer. Người Khmer Sóc Trăng nói riêng và Nam bộ nói chung, chịu ảnh hưởng sâu sắc từ Phật giáo Ấn Độ, vì thế Phật giáo Tiểu thừa là tôn giáo chính, chi phối đời sống tinh thần của họ. Chính vì vậy, họ chỉ thờ Phật Thích Ca, mà không thờ các vị Quan âm hay Bồ Tát khác. Hơn nữa, người Khmer tin rằng tổ tiên của họ là mẹ rắn, nên có tín ngưỡng thờ rắn, do đó hình tượng rắn thường xuất hiện trong chùa.

Chánh điện nằm bên trái cổng vào, có ba mái hình chóp. Mái cao nhất hình tam giác, hai đầu đao mỗi bên cong vút như vành trăng khuyết. Mái chánh điện được trang trí nhiều họa tiết màu sắc đẹp mắt. Cũng giống như những ngôi chùa Khmer khác, mái chánh điện chùa Sà Lôn được xây dựng theo dạng tam cấp, tức là có ba nếp, nếp dưới cùng lớn nhất và nhỏ dần lên trên. Nếp trên cùng có hình tam giác, trung tâm có đỉnh nhọn cao vút lên. Mái được trang trí hoa văn với màu sắc rất đẹp mắt, được chống đỡ bằng 16 hàng cột lớn, ốp gạch men sáng bóng. Trên những hàng cột là phù điêu các tiên nữ và những quái vật. Theo triết lý Phật giáo Nam tông, đó là những thử thách đối với phật tử trên bước đường tu thành chánh quả. Trên mái vòm và cầu thang, các gò mái đều chạm trổ họa tiết có thần rắn Naga, với quan niệm tấm lòng từ bi hỷ xả của Đức Phật đã thuần hóa được loài vật nguy hiểm này.

Mặt sau chánh điện là một mảng tường đắp nổi bởi nhiều mảnh chén kiểu vỡ đẹp mắt và sắc sảo. Bước vào gian thờ chánh điện, du khách sẽ thấy một quần thể gồm 20 tượng phật lớn, nhỏ trong nhiều tư thế tọa thiền khác nhau. Tất cả tượng đều nhìn về hướng đông, nhằm ban ơn phúc cho phật tử. Xung quanh tường là những bức bích họa kể về cuộc đời của đức Phật Thích Ca, từ khi người sinh ra cho đến khi đắc đạo.

Một nét độc đáo khác ở chùa Sà Lôn là khi du khách vào cổng chùa, nhìn qua bên phải sẽ thấy một dãy nhà ngang, hai tầng. Tầng trên có hai căn phòng, có hai chiếc giường được làm từ gỗ quý và cẩn xà cừ tinh tế ở xung quanh, một cái dùng cho mùa lạnh, một cái dùng cho mùa hè, nghe nói chúng được chùa mua lại từ phần gia sản của gia đình công tử Bạc Liêu. Cặp giường có cấu trúc tương tự nhau, màu nâu đen, mỗi chiếc cao khoảng 2,5m, rộng gần 2m, nhưng có hoa văn trang trí khác nhau và điều đặc biệt ở cặp giường này là có một cái nóng và một cái lạnh. Ở phần mặt nền của chiếc giường nóng có 3 miếng gỗ giáng hương ghép lại được dùng để ngủ vào mùa mưa lạnh; còn chiếc giường lạnh có lót những miếng đá lớn nên dùng ngủ vào mùa hè nóng nực. Ngoài cặp giường nóng lạnh, tại chùa còn giữ một chiếc bàn dài và một chiếc bàn tròn cũng là của gia đình công tử Bạc Liêu. Mặt bàn dài là gỗ đỏ, chân gỗ bằng cẩm lai, còn mặt bàn tròn trên lót đá, chân bằng gỗ mun đen, hai chiếc bàn đều có cấu trúc, hoa văn đẹp mắt. Tất cả đều là những tác phẩm chạm khắc quý mà chỉ đến đây du khách mới có dịp ngắm nhìn thỏa thích.

Hiện nay ngoài tín đồ phật tử là đồng bào Khmer, chùa Sà Lôn hằng năm còn thu hút đông đảo khách du lịch tâm linh từ khắp mọi miền đổ về hành hương trong những dịp lễ vía Phật. Ngoài thắp hương, vãn cảnh chùa thì đến đây du khách cũng có dịp để tìm hiểu thêm về văn hoá cũng như nghệ thuật điêu khắc ấn tượng của người Khmer.


©2017 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt