<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Đền Xã Tắc

Đền Xã Tắc là một trong những di tích lịch sử vào loại lâu đời nhất ở thành phố Móng Cái. Khu đền đã được UBND tỉnh xếp hạng Di tích lịch sử theo quyết định số 2332/QĐ-UB, ngày 18/7/2005.

Vị trí
 

Nằm ở vị trí quan trọng bên bờ sông Ka Long, thuộc phường Ka Long, thành phố Móng Cái (tỉnh Quảng Ninh) - nơi địa đầu Tổ quốc, đền Xã Tắc như một “cột mốc” văn hóa vững bền khẳng định chủ quyền lãnh thổ quốc gia, khắc ghi dấu ấn lịch sử nơi ông cha ta trấn yên bờ cõi và khẳng định nét đặc trưng trong sinh hoạt văn hoá tín ngưỡng của nhân dân Việt Nam tại vùng biên cương của Tổ quốc.

Thần chủ
 

Theo 3 văn bia cổ còn lưu lại tại ngôi đền, các nhà nghiên cứu của Viện Hán Nôm Việt Nam xác định đền Xã Tắc được xây dựng từ khoảng cuối thế kỷ thứ 13, đầu thế kỷ thứ 14, dưới thời nhà Trần. Hiện đền thờ Tam Thánh là Xã Tắc Đại vương, vốn là thành hoàng Châu Móng Cái xưa; Cao Sơn Đại vương, thần chủ về văn hoá nước Đại Việt; Hưng Nhượng Đại vương Trần Quốc Tảng, anh hùng dân tộc triều đại nhà Trần. Ở tiền đường của đền có bức hoành phi “Thượng đẳng tối linh thần”, và câu đối: “Công tại Trần triều danh tại sử/Sinh vi tướng quốc hoá vi thần”. (Nghĩa là: Công lao nhà Trần nổi danh thơm xứ sở, sống là tướng quốc, chết hoá là thần).

Di tích
 

Trải qua thời gian, đền được trùng tu nhiều lần, lần trùng tu lớn nhất vào năm Kỷ Mão - 1879. Năm 1960, trong dịp về thăm tỉnh Hải Ninh, Bác Hồ đã đến thăm đền và chia quà cho các cháu thiếu nhi. Bác chụp ảnh với bà con sống ở khu vực này dưới gốc cây gạo trong đền. Khoảng giữa thế kỷ 20, với sự tàn phá do chiến tranh, đền cũ bị phá huỷ, chỉ còn lại một số tấm bia đá và tường móng.

Năm 1989, quan hệ hai nước Việt - Trung được lập lại, cửa khẩu biên giới hai nước được thông thương, một số người dân buôn bán ở cửa khẩu Móng Cái thường xuyên đến đền cầu lộc. Đã đóng góp công đức tu sửa lại đền trên nền đất cũ nhưng chỉ với quy mô nhỏ.

Với giá trị lịch sử, văn hoá, tâm linh đặc biệt, cuối năm 2009, UBND tỉnh Quảng Ninh đã phê duyệt dự án xây dựng trùng tu, tôn tạo đền Xã Tắc với mục tiêu: Bảo tồn và phát huy giá trị lịch sử, văn hoá của khu di tích, đồng thời tạo cảnh quan khu vực, hình thành điểm du lịch gắn liền với phát triển kinh tế - xã hội của thành phố Móng Cái. Công trình đền Xã Tắc mới được xây dựng trên diện tích đất rộng hơn 20.000m2, bao gồm khu đền chính được xây dựng phục hồi trên nền đền cũ có tổng diện tích là 308m2, gồm: cổng nghi môn ngoại, cổng nghi môn nội, nhà Tả vu, Hữu vu, lầu chuông, lầu trống, bình phong bằng đá, miếu thờ thần linh và một số công trình khác.

Hội lệ
 

Hàng năm, ngoài những ngày rằm, mùng một hàng tháng và những ngày các gia đình có việc trọng đại, ở đền Xã Tắc còn diễn ra 5 ngày lễ chính vào các ngày: 16 tháng Giêng, mồng 2 tháng Năm, 16 tháng Tám, 16 tháng Chạp, 18 tháng Chạp. Đây là những ngày lễ cầu an cho nhân dân trong vùng, cầu cho cây trồng, vật nuôi tươi tốt, mùa màng bội thu.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt