<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Từ đường Dương Quang Tín

Vị trí
 

Từ đường Dương Quang Tín hay còn gọi là nhà thờ họ Dương Quang, tên chữ là Dương Quang từ. Đây là công trình do con cháu trong họ xây dựng để thờ cụ thuỷ tổ của dòng họ là cụ Dương Quang Tín. Từ đường họ Dương trước kia thuộc xã Phong Cốc, nay thuộc xóm Dưới, xã Cẩm La, thị xã Quảng Yên (huyện Yên Hưng cũ), tỉnh Quảng Ninh.

Từ đường Dương Quang Tín đã được nhà nước công nhận giá trị lịch sử - văn hoá và xếp hạng cấp quốc gia theo quyết định số 51 QĐ/BVHTT, ngày 27/12/2001.

Lịch sử
 

Thế kỷ 15, Hà Nam còn là vùng đất hoang sơ, nước ngập mênh mông, chỉ có vài đường đất cao nổi lên. Năm 1434, vua Lê Thái Tông lên ngôi, niên hiệu Thiệu Bình, chủ trương chú trọng phát triển nông nghiệp, khuyến khích nhân dân đi khai hoang, mở rộng diện tích đất canh tác. Khi đó, ở phường Kim Liên, phủ Hoài Đức phía nam thành Thăng Long, cụ Dương Quang Tín cùng các cụ khác tập hợp nhau lại sắm thuyền xuôi theo dòng sông Hồng đi tìm vùng đất định cư mới. Họ phát hiện ra khu vực bãi bồi ven cửa sông Bạch Đằng có những điều kiện tốt có thể sinh sống lâu dài, nên cùng nhau quai đê lấn biển, lập nên khu đảo Hà Nam. Để tưởng nhớ công lao to lớn của các cụ, con cháu đời sau suy tôn các cụ là các bậc Tiên công và lập từ đường phụng thờ.

Di tích
 

Từ đường Dương Quang Tín được xây dựng từ thời Hậu Lê (khoảng năm 1600 - 1650), ở xóm Thượng, xã Phong Cốc, sau này đến năm Duy Tân thứ 9 (1916), từ đường được chuyển về Cẩm La. Đến nay công trình đã trải qua nhiều lần trùng tu, sửa chữa nhỏ nhưng cơ bản vẫn giữ kiến trúc thời Nguyễn với kiểu chữ “Nhị”, gồm bái đường và hậu cung, phía trước là sân và cổng.

Bái đường gồm 5 gian 2 chái, vì kèo theo kiểu giá chiêng, được chạm khắc hoa văn vân xoắn. Hậu cung có kiến trúc Nguyễn, xây dựng bằng đá xanh, 2 hồi đắp nổi các cột vuông, 4 góc đắp hao văn, giữa đắp hình mặt trời, vì kèo theo kiểu giá chiêng. Phía trong hậu cung có 3 bệ thờ là nơi thờ cụ thuỷ tổ và các thế tổ của dòng họ Dương.

Trong từ đường hiện còn lưu giữ nhiều hiện vật được lưu truyền từ thời Nguyễn có giá trị lịch sử, mỹ thuật, như: khám, trướng, long ngai, hương án, hoành phi, câu đối... ca ngợi công đức tổ tiên, được nghệ nhân chạm trổ công phu, sơn son thếp vàng rất sinh động tạo thành các bức tranh nghệ thuật mang dấu ấn thời đại. Ngoài ra dòng họ còn lưu giữ được 1 cuốn gia phả bằng chữ Hán và 1 sắc sao.

Hội lệ
 

Hàng năm, từ ngày 30 tháng Chạp đến ngày mùng 7 tháng Giêng, con cháu trong họ lại đến làm lễ tổ ở miếu Thập cửu Tiên công; và các ngày giỗ của cụ thuỷ tổ Dương Quang Tín cùng các thế tổ tiếp theo của dòng họ, con cháu lại tụ hội ở nhà thờ.

Vào ngày 4 tháng Giêng âm lịch, mỗi gia đình trong họ làm 1 mâm cỗ chay hoặc mặn đem lên từ đường dâng cúng tổ tiên. Sau khi tế lễ có tổ chức hát xướng và các trò chơi dân gian khác. Gia đình nào có cụ thượng thọ 80, 90, 100 tuổi thì tổ chức lễ thượng thọ cho các cụ tại nhà.

Ngày 7 tháng Giêng âm lịch, diễn ra lễ hội Tiên công của cả làng, con cháu rước các cụ ra miếu Tiên công để bái yết tổ tiên, 4 cụ khỏe mạnh, gia đình hạnh phúc được chọn để làm lễ tượng trưng cho lễ động thổ, mở đầu một năm làm ăn thuận lợi.

Ngày 2 tháng Chạp âm lịch, dịp cuối năm, là ngày giỗ tổ, con cháu gần xa báo cáo những việc đã làm trong năm.


©2023 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt