<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Đình làng Huề Đông

Thôn Huề Đông (xã Đại Lai, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh) hiện nay còn gìn giữ được 2 ngôi đình là đình Đông (đình Cháy) và đình Vật (đình Tây). Đây là những công trình văn hóa tín ngưỡng tiêu biểu được nhân dân địa phương xây dựng từ lâu đời để tôn thờ hai vị thần là Lữ Gia và Doãn Công (Tướng Công), có công đánh giặc giữ nước vào những năm đầu của Công nguyên. Đình làng Huề Đông đã được UBND tỉnh Bắc Ninh xếp hạng là di tích lịch sử văn hóa, theo quyết định số 934/QĐ-UBND, ngày 04 tháng 8 năm 2011.

Đình Đông
 

Đình Đông được xây dựng từ thời Lê. Đến năm 1947 thực dân Pháp đốt đình nên đến nay nhân dân địa phương thường gọi đình Đông là đình Cháy.

Năm 1963 do nhu cầu phát triển sản xuất, xây dựng cơ sở hạ tầng, đình đã bị dỡ bỏ 5 gian tiền tế để lấy gỗ, gạch ngói xây dựng nhà kho Hợp tác xã và nhà Văn hóa, chỉ còn lại 3 gian hậu cung.

Năm 1997 đình được sửa lại hậu cung và xây lại 3 gian đại đình với quy mô nhỏ. Năm 2003 được sự quan tâm của Đảng, chính quyền và nhân dân địa phương, ngôi đình được tu tạo lại khang trang.

Tổng thể công trình quay theo hướng đông nam, gồm 3 gian 2 chái đại đình và 3 gian hậu cung. Đại đình có hệ thống khung chắc khoẻ, vì theo kiểu giá chiêng, không gian của đình rộng và thoáng đãng.

Phía sau đại đình là hậu cung được ngăn cách bằng hệ thống cửa thượng bức bàn. Hậu cung còn nguyên kiến trúc cổ gồm 3 gian gỗ lim kiến trúc vì theo kiểu giá chiêng, ngang 4 hàng cột, dọc 4 hàng cột, phía trên treo bức hoành phi “Thánh cung vạn tuế”. Bên trên được bài trí bát hương, mâm bồng, khám thờ (trong khám đặt 3 ngai thờ, mâm bồng, đài nước...) và một số đồ thờ khác. Tất cả các hiện vật này có niên đại thời Lê - Nguyễn.

Bên trái đình là miếu thờ phụ mẫu, có tượng Đào Nương cao 60cm. Bên trong có dòng chữ Hán “Thánh phụ thánh mẫu liệt vị tôn thần”.

Phía trước sân đình rộng rãi được lát gạch, phía ngoài là ao đình, bên kia có vườn, gọi là vườn Cù, diện tích khoảng 500m2, trong vườn còn có hòn đá thiêng. Tương truyền hòn đá này là giọt máu của Lữ Gia để lại, sau này trở thành bệ thờ ghi lại dấu tích của người được thờ.

Hằng năm vào ngày 12, 13, 14 tháng 10 âm lịch, làng vào đám mở hội, các cụ lại rước ngai thờ ra bệ đá tắm gội, còn gọi là lễ “Mộc dục”, lệ tục này vẫn còn được các thế hệ người dân Huề Đông lưu giữ và phát huy trong ngày lễ hội truyền thống.

Đình Vật
 

Đình Vật nằm ở phía Tây của làng, xưa có quy mô khá lớn, sau do chiến tranh, đình bị dỡ bỏ. Đến nay toà đại đình còn lại khá nguyên vẹn, dựng trên một mặt nền cao ráo, trong đình có bình đồ kiến trúc hình chữ “Đinh” gồm 3 gian 2 chái đại đình và 3 gian hậu cung được xây dựng theo lối kiến trúc cổ truyền thống, toàn bộ kết cấu gỗ đều làm bằng gỗ lim, gồm 6 hàng cột ngang 4 hàng cột dọc, nâng đỡ bộ vì liên kết theo kiểu con chồng giá chiêng. Hiện trên thượng lương còn dòng chữ Hán ghi rõ năm trùng tu: “Hoàng triều Duy Tân tứ niên, tuế thứ Canh Tuất thập nhị nguyệt, nhị thập tứ nhật lương thời thượng lương trùng tu đại cát xương”. Nghĩa là: đình được trùng tu lại vào giờ tốt ngày 24 tháng 12 năm Canh Tuất triều vua Duy Tân năm thứ 4 (1910).

Trong gian giữa đại đình bài trí hương án, trên hương án là những đồ thờ như; bát hương, đỉnh đồng, nến đồng, mâm bồng… ở 2 bên là bộ bát bửu, phía trên treo bức hoành phi “Thượng đẳng linh từ”. Phía bên trái đình dựng tấm bia đá “Lưu truyền vạn đại”, có niên đại năm Thiệu Trị 5 (1841).

Nối vào đại đình là ba gian hậu cung nhỏ, bên trong có bệ gạch cao 1m trên bệ được bài trí 3 ngai thờ, 3 bài vị, bát hương, đài, nến…

Nhìn chung, đình Vật đến nay vẫn là công trình văn hoá tín ngưỡng đẹp và được bảo tồn khá nguyên vẹn, các kết cấu kiến trúc còn rất chắc chắn, bên trong còn lưu lại khá nhiều tài liệu hiện vật có giá trị nghiên cứu lịch sử làng xã.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt