<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Đình Ngọc Xuyên
xã Đại Bái - huyện Gia Bình - tỉnh Bắc Ninh

Đình làng Ngọc Xuyên thuộc thôn Ngọc Xuyên, xã Đại Bái, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh, là nơi phụng thờ Thần hoàng “Lạc Thị” dòng dõi Lạc Long Quân. Đình Ngọc Xuyên đã được xếp hạng là di tích lịch sử văn hoá cấp tỉnh, quyết định số 282/QĐ-CT, ngày 18 tháng 3 năm 2002.

Đặc điểm
 

Đình Ngọc Xuyên vốn được xây dựng từ lâu đời với quy mô lớn gồm tam toà: đình trong, đình ngoài và đình trung. Năm 1949, hưởng ứng lời kêu gọi kháng chiến của Đảng và Bác Hồ, nhân dân Ngọc Xuyên đã dỡ ngôi đình to đẹp của mình nhằm cản bước tiến của giặc. Khi cuộc kháng chiến chống Pháp thắng lợi, nhân dân cùng nhau góp công, góp của dựng lại ngôi đình để thờ Thánh, các đồ thờ tự bị thất lạc trong kháng chiến cũng được quy tụ lại. Năm 2011, đình Ngọc Xuyên được tu bổ lớn với số kinh phí lên tới gần 5 tỷ đồng.

Hiện trạng
 

Hiện ngôi đình nằm trên khu đất đẹp ở đầu làng, hướng nam, nhìn ra đường tỉnh lộ 282, bên cạnh là chùa làng có tên chữ “Đại Bi tự”, chùa còn bảo lưu được hệ thống bia đá, khánh đá, cây hương đá, sấu đá có niên đại thời Lê và Nguyễn rất có giá trị. Đình, chùa liền kề nhau trong cùng một khu đã tạo ra không gian rộng, thoáng và linh thiêng.

Đình Ngọc xuyên mới được trùng tu tôn tạo nhưng vẫn mang dáng vẻ truyền thống. Đó là toà đại đình to lớn hình chữ “Đinh” gồm 3 gian 2 chái tiền đình và 3 gian hậu cung, mái lợp ngói mũi hài với 4 đầu đao cong vút đắp hình rồng, phượng nghệ thuật; bờ nóc đắp nổi rồng chầu mặt nguyệt. Bộ khung đình được làm bằng gỗ lim to khoẻ vững chắc, trang trí chạm khắc tinh xảo nghệ thuật các đề tài truyền thống “tứ linh, tứ quý”.

Lễ hội đình Ngọc Xuyên xưa được tổ chức vào ngày mồng 6 tháng 2 âm lịch hàng năm.


phường Ngọc Xuyên - quận Đồ Sơn - thành phố Hải Phòng

Đình Ngọc Xuyên nằm dưới chân núi Rồng, gần suối Rồng, thuộc địa bàn phường Ngọc Xuyên, quận Đồ Sơn, thành phố Hải Phòng. Năm 2007, đình Ngọc Xuyên đã được nhà nước công nhận là di tích của quốc gia.

Thần chủ
 

Đình Ngọc Xuyên được xây dựng từ bao giờ không rõ, chỉ biết đình do dân làng Ngọc Xuyên (tên cũ là Ngọc Tuyền) xây dựng để tôn thờ Thành Hoàng Điểm Tước.

Tục truyền có 12 vị tiên công tìm đến Đồ Sơn lập nghiệp. Sáu vị chuyên sống về nghề nông, thấy đất đai vùng này không trồng trọt được nên bỏ đi, còn sáu vị chuyên nghề chài lưới thì lại hết sức mừng vui và ở lại. Khi “Bát vạn chài” ra đời, dân Đồ Sơn muốn tìm một vị linh thần để tôn vinh làm Thành Hoàng bảo hộ cho dân làng được yên ổn làm ăn. Sáu vị tiên công họp bàn với các già làng, trưởng họ, các vị chức sắc, chức dịch làm lễ tế cáo trời đất, dâng sớ nguyện cầu. Dân làng thống nhất rằng vị thần nào được Ngọc Hoàng thượng đế cho xuống hưởng lộc dân dâng cúng thì vị thần đó sẽ làm Thành Hoàng đất Đồ Sơn. Mâm cỗ yến đặt trên sập tế lộ thiên, qua một đêm chỉ thấy lưu lại những dấu vết “chân chim” (tức Điểm Tước) trên các đồ cúng dâng như sớ cầu dân nguyện. Từ đó thần Điểm Tước được tôn vinh là thần chủ bán đảo Đồ Sơn và đình Ngọc Xuyên là một trong những nơi thờ chính.

Ngoài ra đình Ngọc Xuyên còn thờ ông tổ họ Đinh là Chàng Ngọ thần vương và cả ông tổ họ Phạm và Cao San thần vương. Việc thờ các vị này, về sau mới đưa vào.

Di tích
 

Đình Ngọc Xuyên hiện nay là một công trình kiến trúc có quy mô vừa phải, bố cục hình chữ “Đinh”, gồm 5 gian tiền đường và 3 gian hậu cung được tu bổ vào năm Bảo Đại thứ 4 (năm 1929).

Tại đình Ngọc Xuyên còn lưu giữ đôi câu đối:

“Ngọc Linh bảo trì sơn hào kiệt

Long Tuyền phát dẫn hải lưu ba”

(Đại ý là: núi Ngọc chở che anh hùng hào kiệt; suối Rồng chảy ra hòa với sóng biển)

Về nghệ thuật trang trí, trên các đầu kìm, đầu bẩy, các xà kẻ, rường cuốn là những hình ảnh của tứ linh (long, ly, quy, phượng) mây cụm, cỏ cây hoa lá thiên nhiên... quen thuộc, được chạm khắc tinh xảo. Nội thất đình rực rỡ ánh sắc kim của kiệu rồng, long khám, ngai, bài vị, hương án, chấp kích, bát bửu, hoành phi... được chạm trổ trang trí và sơn son thếp vàng lộng lẫy.

Cảnh quan
 

Cách đình Ngọc Xuyên chừng 100m về bên trái, dòng suối Rồng tuôn chảy trong mát. Đây là mạch nước ngầm từ trong núi chảy ra thành khe nước suốt năm tháng không cạn. Nước suối Rồng vừa phục vụ dân sinh, vừa tưới mát cho đồng ruộng.

Đình Ngọc Xuyên và suối Rồng tạo thành một thắng cảnh đẹp của quận Đồ Sơn. Gần suối Rồng, phía trên sườn núi phía bên phải còn có một ngôi đền nhỏ có tên gọi là Long Sơn (Long Sơn linh từ). Dân gian thường gọi là đền thờ Cô Chín. Hiện tại, đền đang thờ ông Hoàng Bẩu, Tam tòa Thánh Mẫu, Tứ phủ Công đồng, Cô Chín và thờ một số vị của hệ thống Tứ Phủ. Đây cũng là một trong những điểm dừng chân tham quan, chiêm bái của du khách khi đến thăm đình Ngọc Xuyên.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt