<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Khởi nghĩa Tây Sơn

Sơ lược
 

Năm 1771, tại Tây Sơn Thượng Đạo (An Khê, Gia Lai ngày nay), 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ đã phất cờ khởi nghĩa.

Chi tiết
 

Từ thế kỷ 16, nước Đại Việt bắt đầu bị chia cắt vì cuộc chiến giữa tập đoàn phong kiến Trịnh-Mạc rồi đến cuộc đối đầu giữa 2 dòng họ Trịnh - Nguyễn (Đàng trong- Đàng ngoài). Trong khi người dân sống trong cảnh lầm than thì vua chúa 2 miền chỉ lo vơ vét của cải, ăn chơi hưởng lạc, vì thế nhiều cuộc khởi nghĩa đã nổ ra. Tuy nhiên, chưa cuộc khởi nghĩa nào đi đến thắng lợi cuối cùng.

Năm 1771, trên vùng Tây Sơn Thượng Đạo, 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ lập đồn trại trong núi, chiêu tập nghĩa sĩ chống lại triều đình phong kiến của chúa Nguyễn, diệt loạn thần Trương Phúc Loan.

Năm 1773, nghĩa quân Tây Sơn tiến quân đánh vùng hạ đạo, giải phóng phủ Quy Nhơn, phủ Quảng Ngãi, sau đó đánh tan 290.000 quân xâm lược Mãn Thanh vào năm 1789.

Lực lượng nghĩa quân Tây Sơn được người dân khắp nơi nhiệt tình ủng hộ, cuộc khởi nghĩa lan rộng ra các tỉnh Quảng Ngãi, Quảng Nam, Nha Trang, Bình Thuận, Gia Định…Trong thời gian 12 năm (từ 1777-1789), nghĩa quân Tây Sơn đã lật đổ 2 tập đoàn phong kiến Trịnh - Nguyễn; đánh tan 50.000 quân Xiêm và 290.000 quân Thanh, bảo vệ độc lập dân tộc, thống nhất đất nước.

Thông tin mở rộng
 

Tây Sơn thượng đạo (là nơi 3 anh em Nguyễn Nhạc, Nguyễn Lữ, Nguyễn Huệ lập doanh trại, chiêu mộ quân sĩ và rèn binh lực để thực hiện cuộc khởi nghĩa Tây Sơn) là vùng đất rộng lớn, tương đối bằng phẳng, xung quanh là rừng rậm tạo nên bức tường thành vững chắc. Từ Tây Sơn hạ đạo lên Tây Sơn thượng đạo chỉ có một con đường duy nhất, phải vượt qua đèo cao, vực sâu hiểm trở.

Tây Sơn thượng đạo gồm 3 vòng, thôn An Lũy là vòng phòng thủ trung tâm, nơi đóng chỉ huy sở của nghĩa quân, nơi tập trung binh lính, sinh hoạt ăn ở và rèn binh, tập trận. Chỉ huy sở được xây dựng kiên cố gồm An Khê đình (đình Trong) và An Khê trường (đình Ngoài), xung quanh được bao bọc bằng thành cao, lũy dày. Vòng phòng thủ thứ 2 là 4 chốt quân (An Tân, An Phú, An Xuyên và An Phong), những chốt quân này làm nhiệm vụ phòng ngự từ xa, thông tin liên lạc để giữ đình, đồng thời là điểm hỗ trợ khi có sự biến trong lũy và là nơi để binh lính trong lũy tiến hoặc rút quân. Vòng ngoài gồm 3 điểm là núi ông Bình (Nguyễn Huệ), núi ông Nhạc (Nguyễn Nhạc) và gò Kho (gò đất cao nằm phía dưới núi ông Bình, ông Nhạc) canh giữ đường đèo An Khê, đề phòng quân đội nhà Nguyễn từ phía hạ đạo lên tấn công.

Từ một thủ lĩnh dưới trướng của Nguyễn Nhạc, Nguyễn Huệ đã trở thành lãnh tụ kiệt xuất của phong trào Tây Sơn, xây dựng quân đội Tây Sơn thành đội quân tinh nhuệ, thiện chiến.

Trong thời gian 21 năm, Nguyễn Huệ đã chỉ huy những trận đánh nổi tiếng như: chiến thắng Phú Yên (1775); ba lần đánh tan quân Nguyễn ở Gia Định (1777, 1782 và 1783); trận Rạch Gầm - Xoài Mút (19/1/1785); chiến thắng Ngọc Hồi, Đống Đa (30.1) năm Kỷ Dậu 1789, đánh đổ chúa Nguyễn ở Đàng trong, chúa Trịnh ở Đàng ngoài, chấm dứt cảnh đất nước bị chia cắt trên 200 năm.

Sau khi lên ngôi, Nguyễn Huệ chủ trương lập lại quan hệ bang giao với nhà Thanh để xây dựng đất nước, ông đã ban hành “Chiếu khuyến nông”, “Chiếu lập học”, “Chiếu cầu hiền”…

Thông tin tham khảo
 

Anh hùng dân tộc Nguyễn Huệ, một thiên tài – Báo Bình Định.

Nguyễn Huệ – trang web tỉnh Thừa Thiên Huế.

Anh hùng dân tộc, nhà quân sự kiệt xuất, Hoàng đế Quang Trung- Nguyễn Huệ – Bảo tàng lịch sử quân sự Việt Nam.

Việt Nam những sự kiện lịch sử – NXB Giáo dục.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt