<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Vạn Hạnh

Tiểu sử
 

Thiền sư đời Tiền Lê, họ Nguyễn không rõ tên, pháp danh Vạn Hạnh, nên được gọi là Nguyễn Vạn Hạnh. Ông quê ở châu Cổ Pháp, lộ Bắc Giang, sau thuộc phủ Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (nay là huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh). Nhân dân thường gọi là Sư Vạn Hạnh, được người đời xem như là người góp công đầu trong việc tạo dựng nhà Lý.

Ông thông tam giáo, riêng sùng đạo Phật. Năm 21 tuổi, ông tu ở chùa Lục Tổ, thuộc làng Đình Bảng huyện Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, thọ giới với sư Định Huệ.

Tuy đi tu, nhưng ông vẫn quan tâm đến những biến cố chính trị quân sự trong thời ấy. Vua Lê Đại Hành xem ông là cố vấn và ông từng góp ý kiến trong việc chống ngoại xâm và dựng nước. Biết trước nhà Tiền Lê suy vong vì Lê Ngọa Triều thất nhân tâm, ông có công đóng góp vào việc giúp Lý Công Uẩn dứt nhà Lê, dựng nên nhà Lý. Do đấy, khi Lý Công Uẩn lên ngôi tức Lý Thái Tổ, ông càng được trọng đãi, phong làm Quốc sư (Tương truyền nhiều sấm kí trong thời ấy tỏ việc Lê mất Lý lên... đều do ông đặt ra).

Ông nối truyền tâm ấn, nghiễm nhiên là thế hệ thứ 12, dòng thiền Nam Phương.

Ngày 15-5 Âm lịch Mậu Ngọ nhằm ngày 30-6-1018 ông mất.

Ngoài mấy bài sấm truyền, ông có bài kệ còn được truyền tụng, nhan đề Thị đệ tử:

Đời Lý Nhân Tông, nhà vua có thơ truy tán ông:

Nguyên văn:

萬幸容三際

真孚古讖詩

鄉鄉關名古法

柱錫鎮王期

Phiên âm:

Vạn Hạnh dung tam tế,

Chân phù cổ sấm thi.

Hương quan danh Cổ Pháp

Trụ tích trấn vương kì.

Dịch nghĩa:

Vạn Hạnh thông ba học (cõi),

Rành rành cổ sấm thi.

Quê nhà tên Cổ Pháp

Gậy Phật, trấn vương kì

Tác phẩm
 

  • Kí Đỗ Ngân

  • Khuyên Lý Công Uẩn I

  • Khuyên Lý Công Uẩn II

  • Quốc tự

  • Thị đệ tử

Thị đệ tử là một bài thơ giàu tính Thiền học.

Theo tác giả, con người hiện hữu giữa vạn vật như điện lóe giữa vũ trụ có đó rồi không như lập lòe giữa hoa ngàn cỏ nội.

Xuân tươi tốt, thu khô héo, hè nóng bức, đông tàn tạ. Quan niệm hữu vô là một sự thật tất nhiên. Bởi vì phải từ hữu; từ hữu rồi lại vô. Thật chẳng khác gì kinh Bát nhã: "sắc tức thị không, không tức thị sắc".

Nguyên văn:

視弟子

身如電影有還無,

萬木春榮秋又枯.

壬運盛衰無補畏,

盛衰如露草投鋪

Phiên âm:

"Thân như điện ảnh hữu hoàn vô,

Vạn mộc xuân vinh, thu hựu khô.

Nhâm vận thịnh suy vô bổ úy,

Thịnh suy như lộ thảo đầu phô"

Dịch nghĩa:

Thân như bóng chớp, có rồi không,

Cây cối xuân tươi, thu não nùng.

Mặc cuộc thịnh suy đừng sợ hãi,

Kìa kìa ngọn cỏ giọt sương đông.

Trong bài Khuyến Lý Công Uẩn, ông viết:

Dịch nghĩa:

Gần đây, tôi thấy lời sấm lạ, biết rằng họ Lý cường thịnh tất dấy nên cơ nghiệp. Nay xem trong thiên hạ, người họ Lý rất nhiều nhưng không ai bằng Thân Vệ (Lý Công Uẩn).

Thân Vệ là người khoan từ, nhân thứ, lại được lòng dân chúng, mà binh quyền nắm trong tay. Người đứng đầu muôn dân chẳng phải Thân Vệ thì còn ai đương nổi nữa!

Tôi đã hơn bảy mươi tuổi rồi, mong được thư thả hãy chết để xem đức hòa của ông như thế nào, thực là sự may muôn năm mới gặp một lần".


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt