<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Vui hội Nguyên Tiêu

Hàng năm, cứ sau tết Nguyên Đán, người dân thành phố Hồ Chí Minh lại nô nức đón chờ ngày hội Nguyên Tiêu truyền thống của đồng bào người Hoa ở vùng Chợ Lớn - Quận 5.

Tết Nguyên tiêu được cho là bắt đầu từ triều đại nhà Hán (Trung Quốc) từ câu chuyện Hán văn đế sau khi dẹp loạn lên ngôi kế vị đúng vào ngày rằm tháng giêng. Để chúc mừng, nhà vua Hán Văn quyết định lấy ngày rằm tháng giêng là ngày hội Hoa Đăng. Từ đó, hàng năm vào tối ngày rằm tháng giêng, nhà vua đều ra khỏi cung để đi dạo cùng chung vui với người dân. Ngày hôm đó, nhà nào nhà nấy, trên khắp các ngả đường, thôn xóm đều treo đủ các loại đèn với muôn hình muôn vẻ để mọi người thưởng thức. Đến năm 104 trước công nguyên, tết Nguyên Tiêu đã chính thức trở thành ngày tết lớn của Trung Quốc. Theo quy định, ở những nơi công cộng: nhà nào nhà nấy đều phải chăng đèn kết hoa, nhất là những khu phố đông đúc. Già trẻ gái trai đi xem hoa đăng, đoán câu đối trên hoa đăng, múa đèn rồng thâu đêm…Về sau, năm nào cũng vậy, ngày hội này được truyền từ đời này sang đời khác và trở thành thói quen của cộng đồng người Hoa trên khắp các châu lục.

Biểu diễn múa sư tử - Ảnh: Tá Lâm

Ở thành phố Hồ Chí Minh, nơi cộng đồng người Hoa cư trú nhiều nhất là khu vực Chợ Lớn – quận 5. Không khó để ta nhận ra khu vực này giữa Sài Gòn nô nức, bởi những khu phố đỏ ánh đèn lồng với mùi hương nồng của thuốc Đông y, những tiệm “ký mì gia” – vốn đã trở thành đặc trưng của họ.

Lễ hội Nguyên tiêu bắt đầu từ 12 đến 15 tháng giêng với các hoạt động như: trưng bày hoa đăng nghệ thuật, vẽ tranh, viết thư pháp, biểu diễn lân sư rồng, đố đèn hoa, câu cá vàng, gieo tú cầu. Đặc biệt, đêm hội Nguyên tiêu diễn ra vào đúng ngày rằm tháng giêng nên thu hút hàng nghìn người đến xem. Từ 16h30, 19 đoàn lân sư rồng như Nhơn Nghĩa Đường, Hải Anh, Quần Nghĩa, Tinh Nghĩa…đã bắt đầu diễu hành qua các con phố ở quận 5 như Nguyễn Trãi, Trần Hưng Đạo, Lương Nhữ Học… rồi tập kết về Hội quán Ôn Lăng trên đường Lão Tử. Sau đó là các xe hoa, đoàn diễn viên… diễu hành vào sân khấu chính. Đặc biệt, có đến 7 xe hoa do Trung tâm Văn hóa quận 5 cùng 6 hội quán thực hiện với nội dung: xe hoa ảnh Bác Hồ, xe hoa Rồng bay, cá vàng, bông lúa, trái đào, trái quýt và gậy Như ý… tượng trưng cho những lời chúc tốt đẹp, an lành, sung túc thịnh vượng.

Nguyên Tiêu của người Hoa là tết không thể thiếu hai thứ: bánh trôi và đèn lồng đỏ. Bánh trôi trong hình dung của người Việt: đó là thứ bánh tròn có vỏ làm bằng bột nếp, bên trong là nhân đậu xanh, khi ăn thì thêm nước đường nấu gừng và cốt dừa. Thế nhưng, bánh trôi của người Hoa thì có đôi chút khác biệt. Người Hoa cũng làm vỏ bánh trôi bằng gạo nếp nhưng không dùng đậu xanh làm nhân mà là hoa quả. Bánh trôi của họ ngày nay đã có đến gần 30 loại, có loại nhân bánh là sơn tra, thập cẩm, vừng, kem sữa có loại lại có nhân sô cô la, ca cao…. Phong vị bánh trôi vì thế cũng khác nhau: bánh trôi của tỉnh Hồ Nam trắng, trong suốt, thơm, ngon và ngọt, ở Ninh Ba, tỉnh Chiết Giang ở miền Đông thì nhiều nhân, vỏ mỏng, Thượng Hải thì bánh trôi như trứng chim bồ câu trông xinh xắn, ăn mát lại ngọt. Trong ngày tết Nguyên Tiêu, ngoài ngắm đèn, ăn bánh trôi, thì người Hoa còn có rất nhiều hoạt động vui chơi giải trí như đi cà kheo, múa ương ca, múa sư tử…Trong đó, múa sư tử được chia thành hai phái là phái Nam và Phái Bắc. Múa sư tử của phái miền Nam thì chú trọng về thay đổi động tác và kỹ xảo, thường là với hình thức hai người múa là chính, điệu múa linh hoạt và biến đổi khôn lường còn múa sư tử phái Bắc lại coi trọng khí thế, thường là mười mấy người, thậm chí là mấy chục người cùng múa và khi múa thì có đệm nhạc.

Hội Nguyên Tiêu của đồng bào người Hoa ngoài việc thể hiện niềm tin, tín ngưỡng, và sự hi vọng tốt đẹp vào năm mới, còn nhằm mục đích góp phần giữ gìn và phát huy các giá trị văn hóa truyền thống, đồng thời tạo không khí vui tươi, phấn khởi trong những ngày đầu năm mới, phục vụ nhu cầu tham quan của người dân và du khách khắp nơi.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt