<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Sông Cổ Chiên

Tổng quan
 

Nhánh phía Nam của sông Tiền, tách ra tại địa phận xã Tân Ngãi, thành phố Vĩnh Long, chảy theo hướng Tây Bắc - Đông Nam, đổ ra biển Đông tại cửa Cổ Chiên và cửa Cung Hầu, dài khoảng 82 km. Sông làm ranh giới giữa tỉnh Vĩnh Longtỉnh Trà Vinh với tỉnh Bến Tre. Dòng sông cung cấp phù sa và nước ngọt cho vùng đồng bằng mà nó đi qua, đồng thời, nó cũng là tuyến giao thông quan trọng trong vùng, thông ra biển Đông và khu vực. Trên dòng sông có nhiều cù lao xanh tốt như: cồn Long Thạnh, cù lao Ốc, cù lao Linh, cù lao Đất thuộc tỉnh Bến Tre; cù lao Dài thuộc huyện Vũng Liêm, tỉnh Vĩnh Long; cù lao Long Trị, cồn Chim, cồn Cò, cồn Phụng, cồn Bần, cồn Nghêu thuộc tỉnh Trà Vinh.

Nguồn gốc tên gọi
 

Về tên Cổ Chiên, có nhiều thuyết giải thích khác nhau:

Cửa sông Cổ Chiên - Ảnh: Hoàng Chí Hùng

- Một thuyết kể rằng, ngày xưa trên dòng sông này thường hiện lên những hình thù quái dị nên người dân bèn lập đàn cầu siêu. Từ đó về sau không còn thấy những hình thù kỳ lạ đó nữa. Nhưng lạ thay, cũng từ ấy người dân lại nghe văng vẳng từ đáy sông có tiếng chiên trống. Từ đó, người ta gọi là sông Cổ Chiên.

- Một thuyết cho rằng tên sông có liên quan đến một sự kiện lịch sử cuối thế kỷ XVIII. Vào năm 1785, khi bị đại bại ở trận Rạch Gầm – Xoài Mút, tàn quân của Nguyễn Ánh phải dùng thuyền chạy trốn xuống phía Nam, đến dòng sông này bị thuyền của Tây Sơn đuổi theo sát quá, quan quân của Nguyễn Ánh cuống quít, sợ hãi đã làm rơi cả trống và chiêng lệnh xuống sông (theo từ Hán - Việt, Cổ là cái trống, Chinh là chiêng). Từ sự kiện này, nhân dân địa phương gọi sông Cổ Chiên (do đọc trại từ "Cổ Chinh" mà ra).

- Một thuyết cho rằng sông này có tên gọi ban đầu là Cochin do các thương nhân Bồ Đào Nha đặt vào thế kỷ XV. Cochin là một thành phố nhỏ trên đất liền của Ấn Độ, quay mặt ra hòn đảo Goa, thuộc địa của Bồ Đào Nha hồi thế kỷ XV. Sau này, người Việt đọc trại thành Cổ Chiên.

Dòng sông kêu cứu
 

Do đặc điểm địa lý thuận lợi nên ven sông, tại các khu vực bãi bồi, nhiều doanh nghiệp mua hoặc thuê đất để nuôi cá xuất khẩu. Trong quá trình sản xuất, các doanh nghiệp này đã tự ý đóng cọc, đắp đê bao dưới lòng sông, gây ô nhiễm nguồn nước, biến đổi dòng chảy và cản trở giao thông và gây nguy hiểm cho tàu thuyền.

Những năm gần đây, trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long xuất hiện nhiều doanh nghiệp tham gia khai thác cát sông để đáp ứng nhu cầu xây dựng. Theo Báo cáo quy hoạch thăm dò, khai thác, chế biến và sử dụng tài nguyên cát lòng sông trên địa bàn tỉnh Vĩnh Long đến năm 2020 của Ủy ban Nhân dân tỉnh Vĩnh Long, nhu cầu sử dụng cát sông trên địa bàn tỉnh từ năm 2009 đến năm 2020 là 74.055.839 m3. Tuy nhiên, trên thực tế, lượng cát khai thác lớn hơn rất nhiều. Hậu quả của việc khai thác quá mức là làm cho dòng chảy của sông bị ảnh hưởng, bờ sông liên tục sạt lở, làm ảnh hưởng đến đời sống và tính mạng của người dân sống hai bên bờ sông. Để đối phó với tình trạng sạt lở bờ sông trên địa bàn thành phố Vĩnh Long, tỉnh Vính Long đã lập dự án xây dựng kè sông dài gần 10.000 m nằm dọc bờ Nam sông Cổ Chiên, đi qua 5 xã, phường thuộc thành phố Vĩnh Long. Theo kế hoạch, toàn tuyến kè sẽ hoàn thành vào năm 2013.

Xây cầu bắc qua sông Cổ Chiên
 

Cho đến thời điểm hiện tại, sông Cổ Chiên tuy mang lại nhiều lợi ích kinh tế, nhưng vẫn là cách trở lớn để Trà Vinh giao thương với các tỉnh trong khu vực và thành phố Hồ Chí Minh. Phà Cổ Chiên hoạt động từ tháng 12-2007 là phương tiện duy nhất nối liền trục giao thông đường bộ giữa tỉnh Trà Vinhtỉnh Bến Tre thông qua quốc lộ 60. Bến phà tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, đẩy nhanh phát triển kinh tế, văn hoá, xã hội giữa 2 tỉnh. Đặc biệt, đối với Trà Vinh sẽ rút ngắn khoảng cách đi lại, giao lưu hàng hóa lên thành phố Hồ Chí Minh hơn 60 km. Tuy nhiên, việc trung chuyển qua phà gây mất thời gian và dễ tạo ra ùn tắc trong những ngày cao điểm.

Cuối tháng 11-2009, Bộ Giao thông Vận tải đã công bố dự án xây cầu Cổ Chiên qua sông Cổ Chiên, nối liền 2 tỉnh Bến Tre và Trà Vinh. Dự kiến, cầu Cổ Chiên xây dựng kiểu dây văng, dài khoảng gần 1.600 m, cách bến phà Cổ Chiên hiện nay 3,6 km về phía hạ lưu, tổng kinh phí đầu tư khoảng 3.437 tỷ đồng. Công trình dự kiến sẽ được khởi công vào cuối quý II/2010. Theo thiết kế, cầu sẽ bắc qua sông Cổ Chiên thuộc địa phận cù lao Long Trị, thành phố Trà Vinh và xã Cẩm Sơn, huyện Mỏ Cày, tỉnh Bến Tre.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt