<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Huyện Thạch Thất

Tổng quan
 

Thạch Thất là huyện thuộc vùng bán sơn địa nằm ở phía Tây Bắc thành phố Hà Nội. Phía Bắc và Đông Bắc giáp huyện Phúc Thọ. Phía Nam và Đông Nam giáp huyện Quốc Oai. Phía Tây giáp thị xã Sơn Tâyhuyện Ba Vì. Phía Tây Nam giáp huyện Lương Sơn của tỉnh Hoà Bình.

Đây là vùng bán sơn địa, núi đá vôi xen lẫn đồng bằng. Đây cũng là vùng đất có nhiều làng nghề nhất Hà Nội hiện nay như xã Chàng Sơn nổi tiếng về nghề làm quạt và đồ mộc; dệt Hữu Bằng, đan lát Bình Phú, sắt Phùng Xá... Huyện cũng còn lưu giữ bộ môn nghệ thuật truyền thống múa rối nước.

Xã Đồng Trúc của huyện còn được xác định là di chỉ khảo cổ học về sự xuất hiện cộng đồng dân cư cách đây 2000 năm. Nơi đây còn lưu giữ được nhiều di vật, dấu tích có ý nghĩa rất quan trọng trong việc nghiên cứu, tìm hiểu lịch sử, văn hoá, khoa học, tôn giáo và tín ngưỡng.

Thạch Thất còn là quê hương của nhiều danh nhân như Trạng Bùng Phùng Khắc Khoan, nhà viết kịch Tào Mạt, nhà thơ Bằng Việt, võ sư Nguyễn Lộc...

Các đơn vị hành chính của huyện bao gồm 1 thị trấn Liên Quan và 22 xã gồm: Bình Phú, Bình Yên, Canh Nậu, Cẩm Yên, Cần Kiệm, Chàng Sơn, Dị Nậu, Đại Đồng, Đồng Trúc, Hạ Bằng, Hương Ngải, Hữu Bằng, Kim Quan, Lại Thượng, Phú Kim, Phùng Xá, Tân Xã, Tiến Xuân, Thạch Hòa, Thạch Xá, Yên Bình, Yên Trung.

Lịch sử hình thành
 

Tỉnh Sơn Tây được thành lập năm Minh Mạng thứ 12 (năm 1831). Khi đó, huyện Thạch Thất thuộc phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây.

Ngày 21/4/1965, tỉnh Hà Tây được thành lập theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội, trên cơ sở hợp nhất hai tỉnh Sơn Tây và Hà Đông. Theo đó, huyện Thạch Thất thuộc tỉnh Hà Tây.

Ngày 27/12/1975, kỳ họp thứ 2, Quốc hội khóa V thông qua Nghị quyết hợp nhất 2 tỉnh Hà Tây và Hòa Bình thành tỉnh Hà Sơn Bình. Theo đó, huyện Thạch Thất thuộc tỉnh Hà Sơn Bình.

Ngày 29/12/1978, kỳ họp thứ 4, Quốc hội khóa VI thông qua Nghị quyết phê chuẩn việc sáp nhập một số huyện, thị xã và thị trấn của tỉnh Hà Sơn Bình vào thành phố Hà Nội. Theo đó, huyện Thạch Thất được sáp nhập vào thành phố Hà Nội.

Huyện Thạch Thất khi đó có 19 đơn vị hành chính trực thuộc gồm Bình Yên, Tân Xã, Hạ Bằng, Cẩm Yên, Lại Thượng, Đại Đồng, Phú Kim, Đồng Trúc, Kim Quan, Cần Kiệm, Hương Ngải, Thạch Xá, Bình Phú, Canh Nậu, Hữu Bằng, Phùng Xá, Dị Nậu, Chàng Sơn, Liên Quan.

Ngày 12/8/1991, kỳ họp thứ 9, Quốc hội khóa VIII thông qua Nghị quyết về việc điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Theo đó, chuyển huyện Thạch Thất của Hà Nội về tỉnh Hà Tây.

Ngày 23/6/1994, Chính phủ ra Nghị định số 52 - CP về việc điều chỉnh địa giới huyện và thành lập thị trấn, phường thuộc các huyện tỉnh Hà Tây. Theo đó, thành lập thị trấn Liên Quan thuộc huyện Thạch Thất trên cơ sở diện tích tự nhiên và nhân khẩu của xã Liên Quan.

Sau khi điều chỉnh địa giới, huyện Thạch Thất có 19 đơn vị hành chính gồm thị trấn Liên Quan và 18 xã Bình Yên, Tân Xã, Hạ Bằng, Cẩm Yên, Lại Thượng, Đại Đồng, Phú Kim, Đồng Trúc, Kim Quan, Cần Kiệm, Hương Ngải, Thạch Xá, Bình Phú, Canh Nậu, Hữu Bằng, Phùng Xá, Dị Nậu, Chàng Sơn.

Ngày 28/8/1994, Chính phủ ra Nghị định số 107-CP về việc điều chỉnh địa giới hành chính để thành lập xã Thạch Hòa trên cơ sở một phần diện tích và nhân khẩu của các xã Bình Yên, Tân Xã, Hạ Bằng và Đồng Trúc.

Sau khi điều chỉnh, huyện Thạch Thất có 20 đơn vị hành chính trực thuộc, gồm thị trấn Liên Quan và 19 xã gồm Bình Yên, Tân Xã, Hạ Bằng, Cẩm Yên, Lại Thượng, Đại Đồng, Phú Kim, Đồng Trúc, Kim Quan, Cần Kiệm, Hương Ngải, Thạch Xá, Bình Phú, Canh Nậu, Hữu Bằng, Phùng Xá, Dị Nậu, Chàng Sơn, Thạch Hoà.

Từ ngày 1/8/2008, toàn bộ tỉnh Hà Tây sáp nhập vào Hà Nội theo Nghị quyết của kỳ họp thứ 3 Quốc hội khóa XII ngày 29/5/2008. Theo đó, Thạch Thất là một huyện thuộc thành phố Hà Nội.

Ngày 1/8/2008, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Hà Nội đã ký quyết định số 19/QĐ-UBND về việc tạm giao toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số ba xã Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung (trước đây thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình) về huyện Thạch Thất quản lý.

Ngày 8/5/2009, Chính phủ ra Nghị quyết số 19/NQ-CP về việc xác lập địa giới hành chính các xã: Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung thuộc huyện Thạch Thất.

Sau khi xác lập địa giới hành chính huyện Thạch Thất có 23 đơn vị hành chính trực thuộc gồm thị trấn Liên Quan và 22 xã là Bình Yên, Tân Xã, Hạ Bằng, Cẩm Yên, Lại Thượng, Đại Đồng, Phú Kim, Đồng Trúc, Kim Quan, Cần Kiệm, Hương Ngải, Thạch Xá, Bình Phú, Canh Nậu, Hữu Bằng, Phùng Xá, Dị Nậu, Chàng Sơn, Thạch Hòa, Tiến Xuân, Yên Bình, Yên Trung.

Kinh tế – xã hội
 

Nằm ở vị trí phía Bắc tỉnh Hà Tây cũ với rất nhiều trục đường giao thông quan trọng chạy qua như: quốc lộ 32, đường cao tốc Láng - Hòa Lạc; quốc lộ 21A - điểm khởi đầu tuyến đường Hồ Chí Minh nối Thạch Thất với các tỉnh phía Tây Bắc; tỉnh lộ 80, 84 nối trung tâm huyện với các huyện lân cận, Thạch Thất có vị thế hết sức thuận lợi cho việc giao lưu phát triển kinh tế, thương mại.

Đặc biệt, với việc hình thành các khu công nghệ cao Láng - Hòa Lạc, khu công nghiệp Bắc Phú Cát, khu Đại học quốc gia Hà Nội, Làng Văn hóa các dân tộc Việt Nam cùng các cụm điểm công nghiệp Bình Phú, Phùng Xá,…trên địa bàn, huyện Thạch Thất đang trở thành nơi có tốc độ phát triển công nghiệp sôi động nhất trong toàn tỉnh Hà Tây trước đây và là một trong những khu vực phát triển kinh tế mạnh của thành phố Hà Nội hiện nay.

Tổng giá trị sản xuất năm 2009 của huyện ước đạt 2.057 tỷ đồng, đạt 100,2% kế hoạch, tăng 10,8% so với năm 2008. Tỷ trọng ngành công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và xây dựng cơ bản chiếm 65,7%; ngành thương mại, du lịch và dịch vụ chiếm 17,5%; ngành nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản chiếm 16,8%.

Trong những năm qua, trên cơ sở thế mạnh và tiềm lực của địa phương, huyện Thạch Thất đã có những bước tiến trên nhiều lĩnh vực, đặc biệt là phát triển kinh tế. Trong lĩnh vực nông nghiệp, mặc dù diện tích đất canh tác bị thu hẹp nhưng nhờ có sự chuyển đổi cơ cấu mùa vụ, đưa các giống cây con có năng suất cao vào sản xuất nên giá trị sản lượng và năng xuất đạt khá cao. Hiện tại, huyện đã quy hoạch các vùng sản xuất tập trung như sản xuất lúa chất lượng cao ở các xã Đại Đồng, Dị Nậu, Thạch Xá; trồng cây ăn quả ở Kim Quan; mô hình thả cá, chăn nuôi lợn, vịt ở xã Canh Nậu, Phú Kim, Kim Quan…Mặt khác, toàn huyện cũng tập trung phát triển ngành chăn nuôi với sự phát triển mạnh mẽ về quy mô và chất lượng sản phẩm, tiêu biểu là Thạch Thất đã đẩy mạnh chăn nuôi bò sữa ở 15 xã. Các hộ chăn nôi đều được hướng dẫn thực hiện các quy trình theo quy mô công nghiệp, phát triển sản phẩm theo hướng hàng hoá, tạo nên những bước tăng trưởng khá, mang lại hiệu quả cao.

Từ những chuyển biến trên, năm 2009, cơ cấu giá trị sản xuất nông nghiệp của huyện có sự biến chuyển theo hướng tích cực. Tỉ trọng ngành chăn nuôi đang dần chiếm ưu thế với 53%, trồng trọt chiếm 47%. Tổng diện tích nuôi trồng thuỷ hải sản trên toàn huyện đạt 600 ha với tổng sản lượng cá đạt khoảng 1260 tấn.

Về ngành công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp, huyện đã xác định đây là một trong hai chương trình kinh tế trọng điểm của huyện và được xác định là tiền đề cho bước đột phá cho quá trình phát triển kinh tế - xã hội của huyện. Hiện nay huyện đã giải phóng mặt bằng 3.000 ha trong đó có 1.650 ha dành cho khu công nghệ cao Láng – Hòa Lạc, 150 ha cho khu công nghiệp Bắc Phú Cát, 200 ha cho việc xây dựng khu  Đại học quốc gia. Với những động thái tích cực, đến nay, sản xuất công nghiệp – tiểu thủ công nghiệp đã có bước phát triển nhanh, tăng trưởng mạnh, bình quân trên 20%/năm. Toàn huyện có trên 30 doanh nghiệp, 4 tổ hợp tác, 12 HTX, 11.400 hộ cá thể vào 35/36 làng nghề tham gia vào sản xuất công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp và tiến tới đưa tỷ trọng công nghiệp chiếm 65% vào năm 2010 trong cơ cấu kinh tế của huyện. Dịch vụ thương mại phát triển sâu rộng, giá trị sản lượng của ngành tăng bình quân 8%/năm. Nhiều trung tâm buôn bán, kinh doanh được hình thành ở thôn, xóm. Thị trường hàng hóa ngày càng phong phú, đa dạng, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng trong nhân dân và phục vụ sản xuất.

Huyện Thạch Thất cũng là địa bàn hoạt động của nhiều làng nghề. Với hệ thống làng nghề phong phú, đa dạng (35/54 làng nghề, trong đó có 8 làng được công nhận là làng nghề) có bề dày truyền thống hàng trăm năm nay và nổi tiếng că nước như làng mộc Chàng Sơn, làng cơ kim khí Phùng Xá; làng Hữu Bằng,… Thạch Thất được đánh giá rất có tiềm năng để phát triển các ngành nghề công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp.

Ngoài ra, với hơn 400 ha diện tích vùng gò đồi Đồng Trúc, cùng với các danh lam thắng cảnh, các di tích văn hóa lịch sử, Thạch Thất còn có tiềm năng phát triển mạnh du lịch - dịch vụ. Di tích nổi tiếng của huyện có chùa Tây Phương, đình Trúc Động.

Văn hoá - Xã hội
 

Về văn hoá xã hội, huyện Thạch Thất cũng đạt rất nhiều thành tích đáng ghi nhận. Đây là một vùng đất hiếu học nổi tiếng với nhiều tên tuổi lớn, đồng thời cũng là cái nôi của phong trào cách mạng, được trao tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân.

Về giáo dục, huyện giữ vững và nâng cao chất lượng phổ cập tiểu học và phổ cập trung học cơ sở ở 23/23 xã, thị trấn.

Toàn huyện có 23 trạm y tế với tổng số biên chế là 154 y, bác sỹ; trong đó đã có 23 bác sỹ công tác tại các trạm y tế xã, thị trấn đạt 100%. Thạch Thất đã có 16 xã đạt chuẩn quốc gia về y tế.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt