<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Huyện Quốc Oai

Vị trí địa lí
 

Quốc Oai là huyện nằm ở khu vực phía Tây của tỉnh Hà Tây cũ, nay là huyện Quốc Oai, thành phố Hà Nội. Phía Bắc huyện giáp các huyện Thạch ThấtPhúc Thọ. Phía Nam giáp huyện Chương Mỹ. Phía Tây giáp tỉnh Hoà Bình. Phía Đông giáp sông Đáy, ngăn cách với huyện Hoài Đức.

Hệ thống giao thông trên địa bàn huyện khá thuận lợi với đường cao tốc Láng – Hòa Lạc, quốc lộ 21A chạy qua cùng tỉnh lộ 80, 81. Hai con sông Đáy và sông Tích chảy song song trên địa bàn huyện không chỉ tạo điều kiện thuận lợi cho giao thông đường thủy mà còn đem lại nguồn nước dồi dào phục vụ sản xuất, phát triển kinh tế.

Các đơn vị hành chính của huyện bao gồm thị trấn Quốc Oai và 20 xã là Cấn Hữu, Cộng Hòa, Đại Thành, Đồng Quang, Đông Yên, Đông Xuân, Hòa Thạch, Liệp Tuyết, Ngọc Liệp, Ngọc Mỹ, Nghĩa Hương, Tân Hòa, Tân Phú, Thạch Thán, Phú Cát, Phú Mãn, Phượng Cách, Sài Sơn, Tuyết Nghĩa, Yên Sơn

Lịch sử
 

Quốc Oai trước đây là trấn, lộ. Năm 1397, Hồ Quý Ly đổi là phủ Quảng Oai. Thời Hậu Lê là phủ Quốc Oai, ở phía Đông trấn Sơn Tây gồm 6 huyện: Từ Liêm, Phúc Lộc, Yên Sơn, Thạch Thất, Đan Phượng, Mỹ Lương.

Năm 1831, vua Minh Mạng lập tỉnh Sơn Tây và Quốc Oai là một trong năm phủ của tỉnh Sơn Tây. Phủ Quốc Oai khi đó gồm hai huyện Đan Phượng và Thạch Thất.

Năm 1888, sau khi tách huyện Đan Phượng về phủ Hoài Đức thuộc tỉnh Hà Đông mới lập, phủ Quốc Oai chuyển thành huyện Quốc Oai thuộc tỉnh Sơn Tây.

Ngày 21/ 4/1965, tỉnh Hà Tây được thành lập theo Nghị quyết của Ủy ban Thường vụ Quốc hội. Theo đó, huyện Quốc Oai thuộc tỉnh Hà Tây gồm có 23 xã: Phú Mãn, Phú Cát, Hòa Thạch, Tuyết Nghĩa, Đồng Yên, Liên Tuyết, Ngọc Liệp, Ngọc Mỹ, Cấn Hữu, Nghĩa Hương, Thạch Thán, Đồng Quang, Sài Sơn, Yên Sơn, Phượng Cách, Tân Hòa, Tân Phú, Đại Thành, Cộng Hòa, Hoàng Ngô, Tam Hiệp, Hiệp Thuận, Liên Hiệp.

Ngày 27/12/1975, kỳ họp thứ hai Quốc hội khóa 5 thông qua Nghị quyết hợp nhất hai tỉnh Hà Tây và Hòa Bình thành tỉnh Hà Sơn Bình. Theo đó, huyện Quốc Oai thuộc tỉnh Hà Sơn Bình.

Ngày 29/12/1978, Quốc hội khóa VI, kỳ họp thứ 4 đã quyết định mở rộng thành phố Hà Nội. Theo đó, chuyển các xã Tam Hiệp, Hiệp Thuận, Liên Hiệp, Cộng Hòa, Tân Hoà, Tân Phúc, Đại Thành của huyện Quốc Oai thuộc tỉnh Hà Sơn Bình nhập vào thành phố Hà Nội. Sau khi điều chỉnh, huyện Quốc Oai còn lại 16 xã: Phú Mãn, Phú Cát, Hòa Thạch, Tuyết Nghĩa, Đồng Yên, Liên Tuyết, Ngọc Liệp, Ngọc Mỹ, Cấn Hữu, Nghĩa Hương, Thạch Thán, Đồng Quang, Sài Sơn, Yên Sơn, Phượng Cách, Hoàng Ngô.

Ngày 17/2/1979, Hội đồng Chính phủ ban hành Quyết định số 49 - CP điều chỉnh địa giới hành chính các huyện ngoại thành Hà Nội. Theo đó, sáp nhập các xã Cộng Hòa, Tân Hòa, Tân Phú và Đại Thành của huyện Quốc Oai vào huyện Hoài Đức; sáp nhập các xã Tam Hiệp, Hiệp Thuận, Liên Hiệp của huyện Quốc Oai vào huyện Phúc Thọ.

Ngày 23/12/1988, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 178 - HĐBT thành lập thị trấn Quốc Oai thuộc huyện Quốc Oai, tỉnh Hà Sơn Bình trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của xã Hoàng Ngô. Sau khi điều chỉnh, huyện Quốc Oai có 16 đơn vị hành chính trực thuộc gồm thị trấn Quốc Oai và 15 xã Phú Mãn, Phú Cát, Hòa Thạch, Tuyết Nghĩa, Đồng Yên, Liên Tuyết, Ngọc Liệp, Ngọc Mỹ, Cấn Hữu, Nghĩa Hương, Thạch Thán, Đồng Quang, Sài Sơn, Yên Sơn, Phượng Cách.

Ngày 12/8/1991, kỳ họp thứ 9 Quốc hội khóa VIII thông qua Nghị quyết chia tỉnh Hà Sơn Bình thành 2 tỉnh Hà Tây và Hòa Bình; chuyển thị xã Sơn Tây và năm huyện Hoài Đức, Phúc Thọ, Đan Phượng, Ba Vì, Thạch Thất của Hà Nội về tỉnh Hà Tây. Theo đó, huyện Quốc Oai thuộc tỉnh Hà Tây.

Ngày 23/6/1994, Chính phủ ra Nghị định số 52 - CP về việc điều chỉnh địa giới huyện và thành lập thị trấn, phường thuộc các huyện Hoài Đức, Chương Mỹ, Thạch Thất, Quốc Oai, thị xã Hà Đông, thuộc tỉnh Hà Tây. Theo đó, chuyển các xã Tân Phú, Đại Thành, Cộng Hòa, Tân Hòa của huyện Hoài Đức về huyện Quốc Oai quản lý. Sau khi điều chỉnh, huyện Quốc Oai có 20 đơn vị hành chính trực thuộc gồm thị trấn Quốc Oai và 19 xã Phú Mãn, Phú Cát, Hòa Thạch, Tuyết Nghĩa, Đồng Yên, Liên Tuyết, Ngọc Liệp, Ngọc Mỹ, Cấn Hữu, Nghĩa Hương, Thạch Thán, Đồng Quang, Sài Sơn, Yên Sơn, Phượng Cách, Tân Hòa, Tân Phú, Đại Thành, Cộng Hòa.

Từ ngày 1/8/2008, toàn bộ tỉnh Hà Tây được sáp nhập vào Hà Nội theo Nghị quyết của kỳ họp thứ ba Quốc hội khóa 12 ngày 29/5/2008. Theo đó, huyện Quốc Oai thuộc Hà Nội.

Ngày 1/8/2008, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân thành phố Hà Nội ký Quyết định số 20/QĐ-Ủy ban Nhân dân về việc tạm giao toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số xã Đông Xuân (trước đây thuộc huyện Lương Sơn, tỉnh Hòa Bình) về huyện Quốc Oai quản lý kể từ ngày 1/8/2008.

Ngày 8/5/2009, Chính phủ ra Nghị quyết số 19/NQ-CP về việc xác lập địa giới hành chính xã Đông Xuân thuộc huyện Quốc Oai. Theo đó, chuyển toàn bộ diện tích tự nhiên và nhân khẩu của xã Đông Xuân vào huyện Quốc Oai quản lý. Sau khi điều chỉnh, huyện Quốc Oai có 21 đơn vị hành chính trực thuộc gồm thị trấn Quốc Oai và 20 xã Phú Mãn, Phú Cát, Hòa Thạch, Tuyết Nghĩa, Đồng Yên, Liên Tuyết, Ngọc Liệp, Ngọc Mỹ, Cấn Hữu, Nghĩa Hương, Thạch Thán, Đồng Quang, Sài Sơn, Yên Sơn, Phượng Cách, Tân Hòa, Tân Phú, Đại Thành, Cộng Hòa, Đông Xuân.

Kinh tế
 

Quốc Oai là huyện có những lợi thế về vị trí địa lý, đất đai, giao thông, nguồn nhân lực. Phát huy lợi thế đó, huyện Quốc Oai đã tập trung phát triển kinh tế toàn diện, trong đó chú trọng ngành kinh tế có lợi thế như công nghiệp, nông nghiệp và xây dựng đô thị. Được đánh giá là một huyện có nhiều tiềm năng về nông nghiệp nên huyện cũng đã có nhiều chính sách để phát triển. Đây cũng là ngành đóng góp nhiều nhất trong GDP của huyện.

Trong những năm qua, huyện chủ trương chú trọng chuyển đổi cơ cấu nông nghiệp theo hướng hiệu quả bền vững, phá bỏ thế độc canh cây lúa, tiến tới đa canh để thích ứng với địa hình đa dạng của địa phương. Theo đó, vùng ven sông chủ yếu phát triển cây ăn quả, rau màu, chăn nuôi bò sữa; vùng đồng bằng trung tâm tập trung phát triển cây lương thực mà lúa là cây trồng chủ đạo; vùng bán sơn địa triển khai thực hiện trồng tre Bát Độ lấy măng và một số cây khác. Tổng giá trị sản xuất nông nghiệp năm 2009 của huyện đạt 325,3 tỉ đồng, bằng 102,5% so với cùng kỳ. Huyện đã triển khai quy hoạch vùng sản xuất và tiêu thụ rau an toàn ở khu vực vùng bãi sông Đáy với tổng diện tích gần 200ha và quy hoạch vùng chăn nuôi thủy sản tập trung tại Đông Yên, Hòa Thạch với diện tích 70ha.

Bên cạnh nông nghiệp, ngành công nghiệp và tiểu thủ công nghiệp cũng được chú trọng hơn, song đa số quy mô vẫn còn nhỏ. Tuy nhiên, đây là ngành có nhiều tiềm năng phát triển trong tương lai với nhiều dự án cụm công nghiệp, khu công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đã được triển khai và đi vào hoạt động. Hàng năm, tổng giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp đều tăng. Năm 2009, tổng giá trị sản xuất thực hiện đạt 1.077,54 tỉ đồng, bằng 116,4% so với cùng kỳ. Toàn huyện có 172 dự án được xây dựng với tổng mức đầu tư 754 tỷ đồng.

Năm 2010, huyện Quốc Oai phấn đấu tốc độ tăng trưởng kinh tế đạt từ 15% trở lên; cơ cấu kinh tế nông lâm nghiệp, thủy sản 26%; công nghiệp - xây dựng 42%; du lịch dịch vụ 32%. Tỷ lệ hộ nghèo giảm xuống còn 10,5%, giải quyết việc làm cho 2.000 lao động trở lên và thu nhập bình quân đầu người/năm đạt 12 triệu đồng.

Định hướng phát triển của Quốc Oai trong những năm tới là đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu kinh tế, từng bước xây dựng nền kinh tế địa phương theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa trên cơ sở giữ vững tốc độ tăng trưởng của ngành công nghiệp địa phương và lĩnh vực dịch vụ - du lịch.

Trong tương lai, Quốc Oai sẽ chú trọng phát triển nông nghiệp theo hướng sản xuất hàng hóa với những quy hoạch cụ thể là: tiếp tục chuyên canh lương thực để đảm bảo an ninh lương thực cho địa phương; chuyển đổi những diện tích trồng lúa năng suất thấp sang mô hình một lúa – một cá để nâng cao hiệu quả kinh tế; đẩy mạnh thực hiện dồn điền đổi thửa, tiếp tục phát triển diện tích cây ăn quả, trồng hoa xuất khẩu, cây màu có giá trị kinh tế cao; ổn định và phát triển hơn nữa đàn bò, đàn lợn.

Tuy vậy, mũi nhọn thực sự đem lại nhiều hứa hẹn cho Quốc Oai trong tương lai phải là công nghiệp. Đường cao tốc Láng – Hòa Lạc đã được khai thông, chạy cắt ngang 4 xã phía Bắc của Quốc Oai với chiều dài 9 km đã mở ra cho Quốc Oai cơ hội rất lớn để phát triển đồng đều mọi mặt của đời sống kinh tế - xã hội, trong đó có công nghiệp. Quốc lộ 21A chạy qua địa phận huyện và bám sát chuỗi đô thị Miếu Môn – Xuân Mai – Hòa Lạc – Sơn Tây sẽ là con đường huyết mạch thúc đẩy sự phát triển của ngành công nghiệp Quốc Oai thời gian tới.

Văn hoá - Xã hội
 

Cùng với sự phát triển kinh tế, trong những năm qua, lĩnh vực văn hóa – xã hội của huyện cũng đạt được nhiều thành tựu đáng mừng. Sự nghiệp giáo dục – đào tạo có những bước tiến đáng kể với số học sinh tốt nghiệp các trường cao đẳng, đại học đạt trên 20%. 100% xã, thị trấn đã hoàn thành phổ cập trung học cơ sở, 4 trường được công khai đạt chuẩn quốc gia. Mạng lưới trường lớp được đầu tư xây dựng. Ủy ban Nhân dân huyện đã phê duyệt phân bổ nguồn vốn kích cầu 25 dự án xóa phòng học tạm với tổng kinh phí 96,7 tỷ đồng.

Những năm gần đây, nhất là năm 2009, hệ thống giao thông của Quốc Oai đã được quan tâm đúng mức. Các tuyến đường liên huyện, liên xã, đường làng ngõ xóm được đầu tư làm mới. Trong đó có dự án đầu tư thi công đường 421B dài hơn 17km đi qua 8 xã của huyện Quốc Oai và Chương Mỹ có mức đầu tư gần 117 tỷ đồng; dự án đầu tư xây dựng công trình đường Trại Cá - Liệp Tuyến - Phú Cát có chiều dài 5km với tổng mức đầu tư trên 14 tỷ đồng.

Những năm gần đây, cuộc sống của người dân Quốc Oai ngày càng được cải thiện cả về vật chất lẫn tinh thần. Năm 2009 đã có 25.195 đối tượng chính sách được cấp thẻ bảo hiểm y tế; 153 hộ nghèo được hỗ trợ xây dựng lại nhà bị xuống cấp, hư hỏng.

Công tác y tế, chăm sóc sức khỏe nhân dân được chú trọng, toàn huyện có 16/21 trạm y tế xã được công nhận chuẩn quốc gia.
Trên địa bàn huyện Quốc Oai có hơn 150 di tích lịch sử - văn hóa, trong đó có 32 di tích đã được nhà nước xếp hạng. Đặc biệt quần thể di tích, danh thắng chùa Thầy là một điểm du lịch hấp dẫn, mỗi năm thu hút hàng chục vạn lượt khách tham quan, vãn cảnh. Cảnh đẹp của vùng quê này được nhiều nhà thơ, nhà văn ca ngợi trong đó những câu thơ của Quang Dũng được nhiều người biết hơn cả:

Bao giờ trở lại đồng Bương, Cấn

Về núi Sài Sơn ngó lúa vàng

Sông Đáy chậm nguồn qua phủ Quốc

Sáo diều vi vút thổi đêm trăng.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt