<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Huyện Phong Điền
thành phố Cần Thơ

Tổng quan
 

Huyện ở phía Tây Nam của thành phố Cần Thơ; Bắc giáp quận Ô Mônquận Bình Thủy; Nam giáp huyện Châu Thành A của tỉnh Hậu Giang; Tây giáp huyện Thới Lai; Đông giáp quận Ninh Kiềuquận Cái Răng. Về hành chánh, huyện bao gồm thị trấn Phong Điền và 6 xã là: Nhơn Ái, Nhơn Nghĩa, Trường Long, Tân Thới, Giai Xuân và Mỹ Khánh.

Huyện có chợ nổi Phong Điền và khu du lịch Mỹ Khánh là hai địa điểm nổi tiếng thu hút du khách. Đặc sản nổi tiếng của Phong Điền là cam mật. Vườn cam ở Phong Điền được lập từ những năm 1950 - 1960, và trở thành sản vật đặc trưng làm nền văn minh miệt vườn Phong Điền, sánh vai cùng các xứ vườn nổi tiếng khác, như Cái Mơn (Bến Tre); Cái Bè, An Hữu (Tiền Giang)... Những năm cuối thập niên 1980, đầu thập niên 1990, là thời hoàng kim của cây cam mật Phong Điền. Đến tận bây giờ, dấu vết của thời hoàng kim vẫn còn, qua những ngôi nhà tường, nhà ngói khang trang nằm tỏa khắp các kinh rạch, bên dòng sông hiền hòa và vườn cây trái xanh um. Một thời, những trái cam chín mọng bóng da lươn, vị ngọt thanh, nhiều nước, mỏng vỏ đã đi khắp Việt Nam, còn được xuất sang nhiều nước trên thế giới. Chính cam mật, đã làm nên miệt vườn Phong Điền trù phú hàng thế kỷ qua.

Hằng năm, vào ngày 19 và 20 tháng Bảy âm lịch, Quảng Triệu hội quán tổ chức Vu Lan thắng hội tại nghĩa trang người Hoa ở huyện Phong Điền. Đây là một trong những lễ hội được tổ chức quy mô, thu hút được sự quan tâm của nhiều tầng lớp nhân dân. Lễ hội Vu Lan thể hiện sự gắn bó bền chặt, tinh thần đoàn kết và sự giao lưu văn hoá giữa cộng đồng người Hoa và các dân tộc anh em trên đất Cần Thơ. Lễ hội có nhiều nghi thức và hoạt động đặc sắc, mang đậm tính nhân văn như: cầu siêu, báo hiếu, phát gạo cho người nghèo.

Lịch sử
 

Quận Phong Điền được thành lập từ ngày 26-05-1966, thuộc tỉnh Phong Dinh, bao gồm 5 xã: Nhơn Ái, Mỹ Khánh, Nhơn Nghĩa, Trường Long, Cầu Nhiếm. Sau 30-04-1975, quận bị giải thể, địa bàn sáp nhập vào huyện Châu Thành, tỉnh Hậu Giang.

Ngày 06-11-2000, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 64/2000/NĐ-CP, về việc điều chỉnh địa giới hành chính huyện Châu Thành để tái lập huyện Châu Thành A, tỉnh Cần Thơ. Địa bàn huyện Phong Điền ngày nay thuộc huyện Châu Thành A khi ấy.

Ngày 26-11-2003, Quốc Hội Việt Nam thông qua Nghị quyết số 22/2003/QH11, về việc chia và điều chỉnh địa giới hành chính một số tỉnh. Theo đó, chia tỉnh Cần Thơ thành thành phố Cần Thơ trực thuộc trung ương và tỉnh Hậu Giang. Huyện Châu Thành A thuộc tỉnh Hậu Giang.

Ngày 02-01-2004, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 05/2004/NĐ-CP, về việc thành lập các quận Ninh Kiều, Bình Thủy, Cái Răng, Ô Môn, các huyện Phong Điền, Cờ Đỏ, Vĩnh Thạnh, Thốt Nốt và các xã, phường, thị trấn thuộc thành phố Cần Thơ trực thuộc Trung ương. Theo đó, tách các xã Nhơn Ái, Nhơn Nghĩa, Trường Long của huyện Châu Thành A hợp với các xã Mỹ Khánh, Giai Xuân của thành phố Cần Thơ cũ và xã Tân Thới của huyện Ô Môn cũ để thành lập huyện Phong Điền thuộc thành phố Cần Thơ. Huyện Phong Điền có 6 xã là: Nhơn Ái, Nhơn Nghĩa, Trường Long, Mỹ Khánh, Giai Xuân, Tân Thới. Huyện lỵ đặt tại xã Nhơn Ái.

Ngày 16-01-2007, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 11/2007/NĐ-CP, về việc điều chỉnh địa giới hành chính xã, phường; thành lập phường, thị trấn thuộc các quận Ninh Kiều, Ô Môn và các huyện Phong Điền, Vĩnh Thạnh, thành phố Cần Thơ. Theo đó, thành lập thị trấn Phong Điền thuộc huyện Phong Điền trên cơ sở điều chỉnh 753,82 ha diện tích tự nhiên và 11.852 nhân khẩu của xã Nhơn Ái. Sau khi điều chỉnh, huyện Phong Điền có 11.948,24 ha diện tích tự nhiên và 102.699 nhân khẩu, có 7 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã: Nhơn Ái, Nhơn Nghĩa, Tân Thới, Giai Xuân, Mỹ Khánh, Trường Long và thị trấn Phong Điền.

Kinh tế
 

Phong Điền là huyện nông nghiệp, huyện đã xác định cơ cấu kinh tế của địa phương trong những năm tới là: Nông nghiệp, Thương mại - Dịch vụ và Tiểu thủ công nghiệp. Trong quy hoạch phát triển tương lai của thành phố Cần Thơ, toàn huyện Phong Điền sẽ là vùng du lịch sinh thái miệt vườn sông nước phía Tây thành phố. Đây được coi như “lá phổi xanh” của thành phố Cần Thơ.

Thế mạnh trong nông nghiệp của huyện là cây ăn trái. Theo thống kê của Hội Nông dân huyện Phong Điền, năm 2004 toàn huyện hiện có khoảng 6.000 ha vườn cây ăn trái đa chủng loại (chiếm hơn 50% diện tích đất tự nhiên). Huyện có trên 1.000 ha diện tích hoa màu và cây công nghiệp ngắn ngày, trong đó có khoảng 40% diện tích chuyên sản xuất hoa màu trái vụ. Sản xuất màu là một trong những thế mạnh của Phong Điền và hàng năm đều đem lại lợi nhuận khá cao cho nông dân. Những năm gần đây, nội bộ ngành nông nghiệp đã có sự chuyển dịch cơ cấu rõ nét, ngành chăn nuôi phát triển ngày càng mạnh. Năm 2009, toàn huyện có hơn 300 ha diện tích nuôi các loài cá sặc rằn, rô phi, trê vàng lai, lươn, ba ba và tôm càng xanh, cá tai tượng…Nuôi cá sấu là một trong những mô hình mới của nông dân huyện Phong Điền. Tuy nhiên, hầu hết các mô hình làm ăn có hiệu quả đều xuất phát từ kinh nghiệm tự phát trong nhân dân, quy mô và phương thức sản xuất kinh doanh còn nhỏ lẻ. Trước mắt, những mô hình này đang có hiệu quả nhưng về lâu dài, nếu không có sự hỗ trợ định hướng của Nhà nước sẽ có thể gặp rủi ro trong sản xuất. Ngoài ra, còn một số khó khăn khác là một số công trình thủy lợi nội đồng, đê bao khép kín chưa được quan tâm đầu tư đúng mức nên nhiều mô hình tuy có hiệu quả nhưng khó nhân rộng; nhiều nông dân thiếu thông tin trong khâu chọn giống vật nuôi, cây trồng; nguồn vốn trợ giá giống cây trồng vật nuôi của nhà nước quá ít; thị trường tiêu thụ cũng chưa được chú trọng khi các mô hình kinh tế nông nghiệp mới đang phát triển nhanh.

Xã hội
 

5 năm trước đây, khi huyện Phong Điền mới được thành lập, hầu hết trường lớp trên địa bàn đều cũ kỹ, xuống cấp. Năm 2009, khoảng 50% phòng học của huyện đã được kiên cố hoá; huyện có 4 trường đạt chuẩn quốc gia. Phong Điền là một trong những đơn vị hoàn thành sớm kế hoạch xây dựng nhà vệ sinh và hệ thống nước diệt khuẩn ở các trường học theo chương trình chung của thành phố.

Năm 2008, kế hoạch vốn thành phố giao cho huyện Phong Điền đầu tư cho xây dựng cơ bản gần 98 tỷ đồng. Tính đến ngày 12-12-2008, huyện đã thực hiện được khối lượng hoàn thành ước hơn 84 tỷ đồng và đạt 86,17% so với kế hoạch vốn giao, cấp phát giải ngân được gần 62 tỷ đồng, đạt 63,26% so với kế hoạch. Năm 2009, huyện Phong Điền đã đầu tư trên 1 tỷ đồng lắp đặt hệ thống chiếu sáng công cộng tại trục đường trung tâm hành chính mới. Toàn bộ hệ thống điện được lấy từ nguồn năng lượng mặt trời. Đây cũng là địa phương đầu tiên tại Đồng bằng Sông Cửu Long sử dụng nguồn năng lượng này.


Phong Điền - Thừa Thiên - Huế

Tổng quan
 

Phong Điền là huyện nằm ở phía Tây Bắc tỉnh Thừa Thiên - Huế. Phía Bắc và Tây, giáp tỉnh Quảng Trị. Phía Nam, giáp huyện A LướiHương Trà. Phía Đông giáp biển Đông và huyện Quảng Điền.

Huyện Phong Điền có địa hình đa dạng gồm đồi núi, đồng bằng và đầm phá ven biển. Đồng bằng xâm thực tích tụ cao 14 - 20m xen kẽ với các đồi bóc mòn. Phía Đông có các cồn cát, đầm phá. Hai sông Bồ và Ô Lâu chảy qua huyện tạo thành nhiều hồ, đập, khe suối. Sông Ô Lâu với hai phụ lưu là sông Ô Lâu và sông Mỹ Chánh, bắt nguồn từ vùng núi huyện Phong Điền ở độ cao khoảng 900m. Riêng sông Mỹ Chánh có một đoạn chảy vào lãnh thổ của tỉnh Quảng Trị trước khi hợp lưu với sông Ô Lâu ở ngã ba Phương Tích. Sông chảy vào phá Tam Giang qua cửa Lác với chiều dài dòng chính là 69 km. Về đường bộ, quốc lộ 1 chạy qua huyện dài 19km, quốc lộ 49B qua huyện dài 30km. Ngoài ra, trong huyện còn có một số đường liên huyện đáp ứng nhu cầu giao thông với các huyện khác trong tỉnh cũng như các tỉnh lân cận.

Huyện là vùng có nhiều làng nghề thủ công truyền thống như đệm bàng, rèn, gốm sứ, mộc mĩ nghệ, điêu khắc, kim hoàn.

Hành chính huyện Phong Điền bao gồm thị trấn Phong Điền và 15 xã là: Phong Hải, Điền Hải, Điền Hoà, Điền Lộc, Điền Môn, Điền Hương, Phong Bình, Phong Chương, Phong Hoà, Phong Thu, Phong Hiền, Phong An, Phong Sơn, Phong Mỹ, Phong Xuân.

Huyện lập năm 1834, tại phủ Thừa Thiên, sau là tỉnh Thừa Thiên (1945), nay là tỉnh Thừa Thiên - Huế. Đây nguyên là đất Châu Lý của Chiêm Thành. Thời Minh là huyện Trà Kệ thuộc châu Hoá, trấn Thanh Hoá. Đời Hậu Lê đặt là huyện Đan Điền. Đời Nguyễn, đổi là huyện Quảng Điền. Năm 1974, hợp nhất với huyện Quảng ĐiềnHương Trà thành huyện Hương Điền, tỉnh Bình Trị Thiên (1976). Năm 1991, lại tách ra thành huyện riêng.

Văn hoá - Xã hội
 

Phong Điền là huyện trải dài từ vùng núi ra đến  vùng phá Tam Giang của tỉnh Thừa Thiên - Huế, lại giáp với Quảng Trị nên về văn hoá - xã hội cũng có nhiều nét đặc sắc thể hiện tính vùng miền.

Về giáo dục, huyện tăng cường nâng cấp các trường lớp. Từ năm 1993, huyện đã thành lập trung tâm giáo dục thường xuyên và liên tục phổ cập trình độ cho nhân dân trong vùng. Với giáo dục Mầm non, huyện đã thực hiện chỉ thị của tỉnh, triển khai tốt các chuyên đề như Làm quen với chữ cái, Nâng cao chất lượng cho trẻ Mẫu giáo làm quen với Toán, Giáo dục vệ sinh, Giáo dục Âm nhạc, Giáo dục An toàn giao thông; Hoạt động tạo hình; Làm tốt công tác phòng chống suy dinh dưỡng. Thực hiện tốt phong trào làm đồ dùng đồ chơi bằng nguyên vật liệu địa phương. Ở bậc tiểu học, từ năm học 2010 - 2011, các trường trong huyện cũng bắt đầu đưa tiếng Anh vào giảng dạy thí điểm.

Về cơ sở vật chất phục vụ cho dạy, học được đầu tư nâng cấp, bộ mặt trường lớp trong toàn huyện đã thay đổi vượt bậc. Tỉ lệ học sinh ở các cấp học, bậc học khá cao; đội ngũ CBGV từ Mầm non đến Phổ thông được bổ sung cả về số lượng lẫn trình độ đào tạo; chất lượng giáo dục ngày càng phát triển: đã trang bị máy vi tính cho 5 trường THCS; 100% trường Tiểu học và THCS đã có điện thoại tại văn phòng đơn vị. Công tác phổ cập giáo dục trung học và chống mù chữ đã được công nhận hoàn thành vào tháng 12/ 1996, tỷ lệ phổ cập hàng năm được duy trì và dần được nâng cao; số người mù chữ và tái mù chữ trong cộng đồng chỉ chiếm 0,2% so với độ tuổi. Toàn huyện hiện có 17 trường Mẫu giáo, Mầm non; 27 trường Tiểu học với 73 điểm trường; 14 trường THCS. Tỷ lệ huy động học sinh trong độ tuổi hằng năm: Mẫu giáo 5 tuổi đạt trên 97%; vào lớp 1 đạt gần 99%; THCS đạt gần 97%. Toàn Ngành hiện có 1291 người; trong đó: CBQL: 105 người (MG: 21, TH: 49, THCS: 26, PGD: 9) Giáo viên: 1153 người (TH: 549, THCS: 400, Mầm non: 204). Nhân viên: 33 người (TH: 8, THCS: 25). Chia theo trình độ: ĐHSP: 267; CĐSP: 324; Trung cấp sư phạm: 577; Sơ cấp Mầm non: 115.

Về văn hoá, Phong Điền là vùng đất có nhiều làng nghề và các lễ hội đặc sắc, thu hút nhiều người dân các vùng lân cận đến tham gia. Trong những lễ hội đặc sắc của huyện, lễ hội của dân làng Kế Môn là được biết đến nhiều hơn cả. Đây là lễ hội được các tộc họ của làng tổ chức với chu kì 1 giáp, tức 12 năm tổ chức 1 lần. Lễ hội có tên là hội Việt Tiếu (gồm các họ Hoàng, Trần, Hồ, Bùi). Trong thời gian diễn ra lễ hội, các họ tộc đang sinh sống khắp nơi đều tụ hội về tổ chức lễ cúng tế dâng hương lên tổ tiên. Thời gian của hội thường kéo dài khoảng 2 tuần. Ngoài ra, làng Kế Môn của huyện Phong Điền cũng được biết đến nhiều với thư viện làng. Đây là thư viện làng đã được Bộ Văn hoá Thông tin (nay là Bộ Văn hoá - Thể thao và Du lịch) công nhận là thư viện làng lớn nhất nước.

Huyện Phong Điền cũng là huyện chịu nhiều ảnh hưởng của các cơn bão từ Biển Đông. Năm 2009, cơn bão số 9 đổ bộ vào Thừa Thiên - Huế cũng đã gây nhiều thiệt hại đối với huyện. Theo thống kê, toàn huyện có trên 15.645 ngôi nhà bị ngập, sâu nhất là 3 m, thấp nhất là 0,5 m, trong đó tập trung ở xã Phong Mỹ, Phong Thu, thị trấn Phong Điền, Phong Hòa, Phong Bình, Phong Chương, Điền Hương, Điền Môn, Điền Lộc, Điền Hòa, Điền Hải. Diện tích cây công nghiệp bị ngập 1.200 ha, trong đó: cây sắn bị ngập 600 ha; rau màu 400 ha; khoai các loại 200 ha. Bị ướt 70 tấn lúa giống và khoảng 500 tấn lúa thịt. Trên 5.000 cây cao su bị gãy, đổ, trong đó có 1.000 cây đã khai thác mủ (chủ yếu ở xã Phong Mỹ). Cây lâm nghiệp bị gãy đổ trên 20.000 cây.

Kinh tế
 

Tính đến tháng 10/2009, huyện đã thực hiện nhóm 10 chỉ tiêu về kinh tế, trong đó có 8 chỉ tiêu vượt kế hoạch, 2 chỉ tiêu không đạt là tổng đàn bò (đạt 93,17% và đàn lợn chỉ đạt 87,10%), nguyên nhân là do tình hình dịch bệnh tuy không xảy ra trên diện rộng nhưng ảnh hưởng đến tâm lý của người dân, không phát triển mạnh tổng đàn; chỉ tiêu bê tông hoá giao thông nông thôn chỉ thực hiện được 6,5km/10 km, nguyên nhân do tỉnh không bố trí ngân sách. Địa hình được chia thành ba vùng: đồi núi, đồng bằng và vùng ven biển. Huyện có nguồn tài nguyên nước vô cùng phong phú với hồ Quao (xã Phong Mỹ), hai con sông Bồ và sông Ô Lâu cùng, với các trằm, ao, hồ, đập và nguồn nước ngầm phong phú.

Phong Điền có trữ lượng tài nguyên khoáng sản dồi dào, đặc biệt là khoáng sản phi kim loại như mỏ đá vôi Phong Xuân, mỏ than bùn Phong Chương, các loại đá có lẫn quặng sắt và đá phụ gia hoạt tính cho sản xuất xi măng; vật liệu xây dựng như cát, sỏi, sét, cao lanh; mỏ nước nóng có tác dụng chữa bệnh và sản xuất nước khoáng.

Phong Điền cũng có nguồn thủy sản phong phú của vùng nước mặn, nước lợ và nước ngọt từ biển, phá, sông, đồng ruộng. Năm 2009, hoạt động đánh bắt thuỷ hải sản trong huyện có nhiều bước phát triển đáng kể. Tổng sản lượng khai thác cả năm ước đạt 1.500 tấn, đạt 100% kế hoạch. Trong đó, sản lượng khai thác biển khoảng 1.150 tấn, đạt 100% kế hoạch; sản lượng khai thác vùng đầm phá khoảng 350 tấn, đạt 100% kế hoạch. Bên cạnh, hoạt động vẫn còn một số khó khăn như: việc áp dụng khoa học kỹ thuật còn nhiều hạn chế, công tác quản lý chất lượng con giống còn gặp nhiều khó khăn, thị truờng tiêu thụ còn khó khăn, các cơ sở chế biến còn ít và quy mô nhỏ lẻ... Có thể nói, sau hai năm thực hiện kế hoạch sắp xếp lại nò sáo trên vùng đầm phá, hành lang giao thông được giải toả, mặt nước thông thoáng, dòng chảy được bảo đảm nên sản lượng các loài thuỷ sản cũng theo đó tăng nhanh. Trong tương lai, huyện đã xác định khai thác thuỷ sản theo hướng bền vững, đặc biệt đưa việc nuôi tôm trên cát ven biển thành mũi nhọn của huyện.

Vùng gò đồi, trồng cây công nghiệp như cao su, lồ ô, hồ tiêu; mở rộng đầu tư trồng thâm canh cây sắn cao sản, góp phần cung cấp nguyên liệu cho Nhà máy chế biến tinh bột sắn Phong An. Diện tích gò đồi còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc hình thành vùng trồng cây ăn quả tập trung, đặc biệt là cây đặc sản Thanh Trà.

Về phân bố, Phong Điền là huyện có diện tích trồng cây công nghiệp hàng năm lớn nhất tỉnh với diện tích gần 3000ha. Các cây công nghiệp chủ lực là mía và lạc. Mía được dùng để làm nguyên liệu cho nhà máy đường, diện tích trồng ngày càng tăng. Về cây mía, Phong Điền là huyện dẫn đầu về diện tích và sản lượng trong toàn tỉnh.

Xã Điền Lộc, huyện Phong Điền mới đây cũng đã trở thành địa phương đầu tiên và duy nhất của cả nước có mô hình trồng rau trên động cát ven biển. Mô hình này không chỉ cải tạo những cồn cát trắng trở thành vùng đất màu mỡ, đem lại hiệu quả kinh tế cao và hạn chế ô nhiễm môi trường. Hiện nay, mô hình này đã được triển khai trên toàn xã với diện tích trồng gần 60ha trên các cồn cát ven biển. Thu nhập bình quân của mỗi sào (500m2) đạt khoảng 40 triệu đồng/ năm, cao hơn rất nhiều so với trồng lúa.

Bên cạnh đó, tiềm năng về các làng nghề truyền thống cũng được thai thác mạnh. Các xã trong vùng, đã từng bước khôi phục các nghề truyền thống như mộc mĩ nghệ, điêu khắc Phong Hoà và phát triển thêm các ngành nghề mới ở nông thôn như đan lát, mây giang, thêu ren, sản phẩm xuất khẩu từ cây lồ ô...

Đến với Phong Điền, du khách còn có thể tham quan nhiều địa danh du lịch như thác A Đon, Khe Me, hồ Gương, hồ Quao gắn với vùng chiến khu Hoà Mỹ ...


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt