<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Huyện Lập Thạch

Sơ lược
 

Lập Thạch là huyện miền núi phía Tây Bắc của tỉnh Vĩnh Phúc, cách thành phố Vĩnh Yên khoảng 16 km, cách thủ đô Hà Nội khoảng 75 km.

Lịch sử hình thành
 

Lập Thạch (立石) nghĩa là đá dựng, khởi đầu Lập Thạch là tên làng, vì trong làng có cột đá dựng tự nhiên, tựa như một tòa miếu cổ. Về sau, làng Lập Thạch được gọi là xã Lập Thạch gồm có 4 thôn: Do Nha (làng Ngà hoặc Miêu Nha thôn), Vinh Quang (xóm Chùa), Đại Trung (làng Cả, Cao trung thôn), Văn Lâm (Văn Minh thôn).

Tên huyện Lập Thạch xuất hiện từ đời nhà Trần (1225-1400), trong giai đoạn này huyện Lập Thạch thuộc châu Tam Đới, lộ Đông Đô.

Thời nhà Lê, nhà Nguyễn, huyện Lập Thạch vẫn thuộc châu Tam Đới sau đổi tên là phủ Tam Đới, trấn Sơn Tây.

Tới năm Minh Mệnh thứ 2 (1821), phủ Tam Đới đổi tên là phủ Tam Đa và khi tỉnh Vĩnh Yên được thành lập, huyện Lập Thạch vẫn giữ nguyên tên cũ.

Năm 1399, tên huyện Lập Thạch được chép vào chính sử.

Tháng 2/1950, 2 tỉnh Vĩnh Yên và Phúc Yên sáp nhập thành tỉnh Vĩnh Phúc, Lập Thạch trở thành huyện của tỉnh Vĩnh Phúc.

Tháng 3/1968, Vĩnh Phúc sáp nhập với tỉnh Phú Thọ thành tỉnh Vĩnh Phú, huyện Lập Thạch trở thành huyện của Vĩnh Phú. Trong suốt thời kỳ trực thuộc tỉnh Vĩnh Phú, huyện Lập Thạch có 2 lần thay đổi địa giới hành chính. Năm 1977, huyện Lập Thạch sáp hợp với huyện Tam Dương thành huyện Tam Đảo. Năm 1978, huyện Tam Đảo lại được tách thành 2 huyện, huyện Tam Dương sáp nhập với huyện Bình Xuyên thành huyện Tam Đảo, còn huyện Lập Thạch giữ nguyên, huyện lỵ được chuyển về đóng tại Xuân Hòa.

Ngày 1/1/1997, Quốc hội khoá 10 quyết định chia tách tỉnh Vĩnh Phú thành 2 tỉnh Vĩnh Phúc và Phú Thọ, Lập Thạch trở thành huyện của tỉnh Vĩnh Phúc.

Ngày 23/12/2008, Chính phủ ban hành Nghị định số 09/NĐ-CP về việc đìều chỉnh địa giới huyện Lập Thạch, tách 15.031,77 ha diện tích tự nhiên và 93.984 nhân khẩu của huyện Lập Thạch (bao gồm toàn bộ diện tích tự nhiên và nhân khẩu của các xã: Bạch Lưu, Hải Lựu, Đôn Nhân, Quang Yên, Lãng Công, Nhân Đạo, Phương Khoan, Đồng Quế, Nhạo Sơn, Như Thuỵ, Yên Thạch, Tân Lập, Tứ Yên, Đồng Thịnh, Đức Bác, Cao Phong và thị trấn Tam Sơn) để thành lập huyện mới Sông Lô.

Điều kiện tự nhiên
 

Vị trí địa lý

Phía Đông Lập Thạch giáp 2 huyện Tam DươngTam Đảo; phía Tây giáp huyện Sông Lô  và tỉnh Phú Thọ; phía Nam giáp huyện Vĩnh Tường; phía Bắc giáp tỉnh Tuyên Quang.

Địa hình

Lập Thạch có địa hình phức tạp, đồng bằng xen đồi thoải lượn sóng, nghiêng từ Bắc xuống Nam, có sông Lô và sông Phó Đáy chảy qua.

Khí hậu

Lập Thạch nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình 22°C, số giờ nắng trung bình trong năm là 1.450 - 1.550 giờ, lượng mưa trung bình 1.500-1.800 mm/năm, độ ẩm trung bình khoảng 84%.

Tài nguyên

Lập Thạch có cát, sỏi trữ lượng hàng chục triệu m3 ở Cao Phong, Văn Quán, Xuân Lôi, Triệu Ðề; cao lanh ở Yên Dương; than đá (trữ lượng khoảng 1.000 tấn) ở Ðạo Trù; than nâu ở Bạch Lưu, Ðồng Thịnh; than bùn ở Văn Quán (trữ lượng khoảng 150.000m3); sắt ở Bàn Giản…

Điều kiện kinh tế, xã hội
 

Tiềm năng kinh tế

Đất đai ở Lập Thạch thích hợp trồng các loại cây như: lạc, đậu tương, mía, nhãn, vải, hồng, xoài, bí và chăn nuôi gia súc, các loài thuỷ sinh.

Hiện Lập Thạch đã hoàn thành việc thành lập quy hoạch Khu công nghiệp tại 2 xã Tử Du, Tiên Lữ với diện tích 103 ha và làng nghề thị trấn Lập Thạch. Lập Thạch là địa phương có tiềm năng sản xuất vật liệu xây dựng, đồ gỗ, mây tre đan, trên địa bàn Lập thạch có tỉnh lộ 306 chạy qua, ngoài ra còn có các tuyến đường Liễn Sơn - Bắc Bình - Ngọc Mỹ, Tử Du - Liên Hoà - Liễn Sơn.

Văn hoá, xã hội

Huyện Lập Thạch có 20 đơn vị hành chính gồm 2 thị trấn Lập Thạch, Hoa Sơn và 18 xã: Sơn Đông, Triệu Đề, Đình Chu, Xuân Lôi, Văn Quán, Tiên Lữ, Đồng ích, Bàn Giản, Tử Du, Liên Hòa, Ngọc Mỹ, Xuân Hòa, Vân Trục, Liễn Sơn, Thái Hòa, Bắc Bình, Hợp Lý và Quang Sơn.

Lập Thạch là nơi sinh sống của 7 dân tộc như: Kinh, Dao, Cao Lan, Sán Dìu, Tày, Nùng, Hoa.

Tiềm năng du lịch

Là vùng đất văn hoá cổ nên Lập Thạch có những trò chơi dân gian và các lễ hội đặc sắc như: chọi trâu Hải Lựu, hát trống quân Đức Bác, tục đả cầu cướp phết Bàn Giản, lễ hội rước cây bông Đồng Thịnh, lễ hội leo cầu bắt trạch Thạc Trục (nay là Xuân Hoà), tết nhảy của người Dao...

Ngoài ra, Lập Thạch còn có những địa danh hấp dẫn (núi Sáng Sơn, hồ Vân Trục, hồ Bò Lạc, chùa Vĩnh Khánh, đền Trần Tả tướng, miếu Quan Tử, đình Tiên Lữ); các làng nghề (làng gốm Sơn Đông, làng đá Hải Lựu, mây tre đan Triệu Đề, giát giường Hoàng Chung).

Du khách khi đến Lập Thạch còn được thưởng thức những món ăn nổi tiếng như: cá thính Cao Phong- Đức Bác, bánh nẳng chợ Tràng, bánh gạo rang Tiên Lữ, mắm tép Đức Bác

Mục tiêu

Lập Thạch phấn đấu đến năm 2010, tổng thu ngân sách đạt 264,7 tỷ đồng, sản lượng lương thực có hạt đạt khoảng 41.000 tấn, thu nhập đầu người đạt 13,8 triệu đồng/người/năm.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt