<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Huyện Hóc Môn

Tổng quan

Hóc Môn là huyện ngoại thành ở phía Tây Bắc của thành phố Hồ Chí Minh. Phía Bắc giáp huyện Củ Chi. Phía Nam giáp quận 12. Phía Đông giáp huyện Thuận An của tỉnh Bình Dương, ranh giới là sông Sài Gòn. Phía Tây giáp huyện Đức Hoà của tỉnh Long An, huyện Bình Chánhquận Bình Tân.

Về hành chánh, hiện nay huyện bao gồm thị trấn Hóc Môn và 11 xã khác nhau là: Tân Thới Nhì, Tân Hiệp, Thới Tam Thôn, Đông Thạnh, Nhị Bình, Xuân Thới Sơn, Xuân Thới Thượng, Bà Điểm, Tân Xuân, Trung Chánh, Xuân Thới Đông

Nằm ở cửa ngõ của thành phố, Hóc Môn có hệ thống đường quốc lộ, đường vành đai, tỉnh lộ, hương lộ khá hoàn chỉnh. Sông, kênh rạch cũng là thế mạnh về giao thông đường thủy, tất cả tạo cho huyện một vị trí thuận lợi để phát triển công nghiệp và đô thị hóa, hỗ trợ cho nội thành giảm áp lực dân cư đồng thời là vành đai cung cấp thực phẩm cho thành phố.

Về thăm Hóc Môn, du khách sẽ có dịp tham quan di tích Ngã Ba Giồng, vườn trầu Bà Điểm, Bảo tàng Hóc Môn...cùng nhiều di tích tôn giáo khác như: chùa Hoằng Pháp, Chơn Đức Thiền Viện, đền Phan Công Hớn..

Lịch sử

Năm 1698, khi Nguyễn Hữu Cảnh vâng lệnh chúa Nguyễn và kinh lý đất phương Nam, thì vùng đất này, thuộc huyện Tân Bình, phủ Gia Định. Từ năm 1698 đến năm 1731, một số lưu dân từ miền Bắc, miền Trung, do không cam chịu sự thống trị hà khắc của phong kiến triều Trịnh-Nguyễn phân ranh loạn lạc, nên đã đến vùng đất này, để sinh cơ, lập nghiệp; lập ra những thôn ấp và nông trại, lúc đầu, hình thành 06 thôn, dần dần, phát triển thành 18 thôn. Đến đầu thế kỷ 19, một số thôn của Hóc Môn vẫn còn những nét hoang dã, có cọp dữ nổi tiếng như “cọp vườn trầu” và có nhiều đầm môn nước mọc um tùm, nên trong dân gian địa danh “Hóc Môn” có tên gọi từ đây.

Năm 1802, sau khi lên ngôi, vua Gia Long đã cho cải cách lại các đơn vị hành chánh, đổi phủ Gia Định thành trấn Gia Định. Đến năm 1808, vua Gia Long lại đổi trấn Gia Định thành Gia Định thành và nâng huyện Tân Bình lên thành phủ Tân Bình. Phủ Tân Bình có 04 huyện, trong đó có huyện Bình Dương. Năm 1820, vùng đất Hóc Môn ngày nay thuộc huyện Bình Dương, phủ Tân Bình, phủ trấn Phiên An. Huyện lỵ huyện Bình Dương cũng đặt tại đây.

Năm 1832, vua Minh Mạng đổi tên trấn thành tỉnh. Đến năm 1836, lại tiếp tục đổi tên tỉnh Phiên An thành tỉnh Gia Định. Năm 1841, tách một phần huyện Bình Dương thành lập huyện Bình Long. Vùng đất Hóc Môn, lại thuộc về huyện Bình Long, phủ Tân Bình, tỉnh Gia Định.

Năm 1862, Pháp đã chia lại địa giới hành chính tỉnh Gia Định bao gồm 03 phủ, 41 tổng; huyện Bình Long thuộc phủ Tây Ninh, tỉnh Gia Định. Sau cuộc khởi nghĩa 18 thôn vườn trầu (1885), Pháp chính thức đổi tên huyện Bình Long thành quận Hóc Môn. Quận Hóc Môn giai đoạn 1885 - 1945 thuộc tỉnh Gia Định là một vùng đất rộng lớn bao gồm 04 tổng: Tổng Long Tuy Thượng, Tổng Long Tuy Hạ, Tổng Long Tuy Trung và Tổng Bình Thạnh Trung nằm trên địa bàn của huyện Hóc Môn, huyện Củ Chiquận 12 ngày nay. Trong giai đoạn 1945-1954, Hóc Môn là một trong 04 quận của tỉnh Gia Định (Hóc Môn, Thủ Đức, Gò Vấp, Nhà Bè). Thời Việt Nam Cộng Hoà (1954-1975), quận Hóc Môn tiếp tục thuộc tỉnh Gia Định.

Đối với cách mạng, tùy theo yêu cầu phát triển của phong trào cách mạng trong từng thời điểm, Hóc Môn có nhiều lần tách nhập, thay đổi ranh giới: từ năm 1954 đến cuối năm 1959, quận Hóc Môn bao gồm 03 quận – huyện là: Hóc Môn, Củ Chi và quận 12 ngày nay; từ năm 1960 đến năm 1961, tách ra thành 02 quận: Hóc Môn và Củ Chi; từ năm 1961 đến năm 1969, Hóc Môn và Gò Vấp sáp nhập lại thành quận Gò Môn; sau đó, nhập thêm một số xã của Củ Chi thành lập phân khu Gò Môn, từ năm 1969 đến năm 1972, phân khu Gò Môn tách ra thành 04 quận nhỏ, trong đó Hóc Môn tách thành 02 quận: Đông Môn và Tây Môn; từ năm 1972 đến năm 1975, Đông Môn và Tây Môn nhập lại thành quận Hóc Môn.

Sau ngày 30/4/1975, Hóc Môn là huyện ngoại thành của thành phố Hồ Chí Minh bao gồm 16 xã và 01 thị trấn. Từ ngày 01/4/1997 đến nay, do yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội chung của thành phố, huyện Hóc Môn tách ra 07 xã để thành lập quận 12.

Xã hội

Trong 5 năm từ 2001 - 2005, ngành giáo dục huyện phát triển đồng đều ở cả 3 ngành học mầm non, phổ thông, giáo dục thường xuyên. Năm học 2004-2005, toàn huyện có 20 trường mầm non, mẫu giáo; 9 nhóm nhà trẻ gia đình; 23 trường tiểu học; 12 trường Trung học cơ sở  và 3 đơn vị trực thuộc. Cũng trong năm học này, thành phố đồng ý cho Hóc Môn thành lập 2 trường Trung học phổ thông là trường Nguyễn Hữu Tiến (ở xã Đông Thạnh) và trường Nguyễn Văn Cừ (ở xã Xuân Thới Thượng)

Trung tâm văn hóa huyện có một nhà hát với khán phòng 1.234 chỗ ngồi phục vụ biểu diễn nghệ thuật chuyên nghiệp và không chuyên, tổ chức các hoạt động hội thi, hội diễn, Maketing, họp mặt chuyên đề… cùng với các chức năng có các hoạt động sự nghiệp và để tổ chức các lớp năng khiếu, tập luyện, phòng khiêu vũ, thu âm, hội quán sinh hoạt đờn ca tài tử… với các trang thiết bị phục vụ các hoạt động nêu trên.

Kinh tế

Giai đoạn 2001 - 2005, cơ cấu kinh tế của huyện đã chuyển dịch từ Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp, Nông nghiệp, Thương mại - Dịch vụ sang cơ cấu Công nghiệp – Tiểu tủ công nghiệp, Thương mại – Dịch vụ, Nông nghiệp. Dự kiến giai đoạn 2006 - 2010 sẽ giữ vững cơ cấu này. Dự báo đến năm 2010 tỷ trọng giá trị sản xuất ngành nông nghiệp giảm chỉ còn dưới 10% trong tổng giá trị sản xuất - kinh doanh - dịch vụ.

Huyện đã mời gọi đầu tư cơ sở hạ tầng nhiều khu dân cư và khu Công nghiệp. Nhiều cụm dân cư mới đã hoàn thiện cơ sở hạ tầng như: cụm dân cư của công ty Việt Tân, công ty Hoàng Hải, công ty Đại Hải, DNTN Anh Toàn, Công ty Thịnh Hưng Phú, Công ty xây dựng và Phát triển Nhà Gò Môn, Công ty Xuất Nhập Khẩu; cụm công nghiệp Xuân Thới Sơn đang xây dựng cơ sở hạ tầng. Nhiều cụm dân cư và cụm công nghiệp đang được lập dự án đầu tư.

Quy hoạch phát triển

Trong những năm tới, huyện sẽ tiếp tục phát triển hệ thống hạ tầng kinh tế và xã hội. Trong đó, tập trung điều chỉnh quy hoạch tổng mặt bằng và hoàn thiện qui hoạch chi tiết 1/2000. Thực hiện qui hoạch chi tiết 1/500 khi có nhà đầu tư. Đẩy mạnh và hoàn thiện các dự án cụm dân cư tập trung và công nghiệp - dân cư đã xác định quy hoạch. Cải tạo và nâng cấp đường giao thông nông thôn; Từng bước thực hiện kết nối giao thông của huyện với các đường vành đai do Bộ và thành phố đầu tư. Tiếp tục thực hiện quy hoạch mạng lưới tiêu thoát nước: hoàn thiện hệ thống tiêu thoát nước đầu mối, tiêu thoát nước dọc theo các tuyến đường; hoàn chỉnh tiêu thoát nước ở các khu dân cư tập trung, các khu thường bị ngập úng. Phát triển mạng lưới cung cấp nước công nghiệp theo nguồn nhà máy nước sông Sài Gòn; tiếp tục thực hiện chương trình nước sạch nông thôn.

Các dự án quy hoạch lớn trên địa bàn huyện là:

  • Khu dân cư Vườn Trầu – xã Bà Điểm

  • Khu dân cư Cầu Dừa – xã Đông Thạnh

  • Cụm công nghiệp – Khu dân cư đô thị mới Nhị Xuân

  • Khu dân cư dọc kênh An Hạ xã Tân Thới Nhì

  • Khu dân cư dọc Hương lộ 80B – Xã Thới Tam Thôn

  • Khu dân cư Thị Tứ Cầu Lớn – xã Xuân Thới Sơn

  • Khu dân cư Ngã Ba Giòng – xã Xuân Thới Thượng


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt