<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Huyện Cai Lậy

Tổng quan
 

Huyện nằm ở phía Tây của tỉnh Tiền Giang; Bắc giáp huyện Tân Thạnh của tỉnh Long An; Nam giáp sông Tiền, ngăn cách với huyện Chợ Láchhuyện Châu Thành của tỉnh Bến Tre; Tây giáp huyện Cái Bè cùng tỉnh; Đông giáp huyện Tân Phước và huyện Châu Thành cùng tỉnh. Về hành chánh, huyện bao gồm thị trấn Cai Lậy và 27 xã là: Bình Phú, Cầm Sơn, Hội Xuân, Hiệp Đức, Long Khánh, Long Tiên, Long Trung, Mỹ Phước Tây, Mỹ Hạnh Đông, Mỹ Hạnh Trung, Mỹ Long, Phú Quý, Ngũ Hiệp, Nhị Mỹ, Mỹ Thành Nam, Mỹ Thành Bắc, Phú Cường, Phú An, Nhị Quý, Phú Nhuận, Tam Bình, Tân Bình, Tân Phong, Tân Phú, Tân Hội, Thanh Hoà, Thạnh Lộc.

Cai Lậy là huyện đông dân nhất tỉnh Tiền Giang và là một trong những huyện đông dân nhất Việt Nam. Huyện có kinh tế nông nghiệp rất phát triển. Thị trấn huyện lỵ Cai Lậy nằm trên quốc lộ 1A, giữa thành phố Mỹ Thothành phố Vĩnh Long, là một đô thị buôn bá sầm uất. Cù lao Ngũ Hiệp, cù lao Tân Phong là hai tuyến du lịch xanh hấp dẫn nhất huyện. Ngoài ra, Cai Lậy còn nổi tiếng với các di tích lịch sử cấp quốc gia như: lăng Tứ Kiệt, đình Long Trung và khu di tích Ấp Bắc... Huyện cũng có các công trình kiến trúc cổ như nhà, đình, chùa, miếu, mộ cổ... Đặc biệt, dinh Cô Nguyễn Thị Liệu ở xã Long Tiên là một trong những cơ sở tín ngưỡng xưa nhất trên địa bàn huyện.

Lịch sử
 

Cuối thế kỷ XVII, vùng đất Cai Lậy thuộc châu Định Viễn, dinh Long Hồ. Thời các chúa Nguyễn, đất này thuộc dinh Trấn Định, rồi trấn Định Tường và tỉnh Định Tường về sau. Năm 1808, vùng đất này được đặt tên là tổng Kiến Lợi. Năm 1836, tổng Kiến Lợi được đổi thành huyện Kiến Đăng, tỉnh Định Tường; toàn huyện Kiến Đăng lúc đó có 3 tổng: Lợi Mỹ, Lợi Trinh, Lợi Trường; sau lập thêm 2 tổng Lợi Thuận và Lợi Thạnh.

Năm 1904, Pháp lập quận Cai Lậy, tỉnh Mỹ Tho, gồm có 5 tổng: Lợi Mỹ với 8 làng, Lợi Trinh với 9 làng, Lợi Thuận với 8 làng, Phong Hoà với 8 làng, Phong Hoà với 8 làng, Phong Phú với 9 làng. Ngày 12-03-1912, tách 3 tổng Lợi Thuận, Phong Hoà, Phong Phú thành lập quận Cái Bè. Ngày 01-01-1928, quận Cai Lậy nhận thêm tổng Lợi Tường tách ra từ quận Châu Thành và tổng Lợi Thuận tách ra từ quận Cái Bè. Ngày 01-01-1934, tổng Lợi Mỹ và tổng Lợi Trường hợp nhất thành tổng Lợi Hoà. Năm 1939, quận Cai Lậy có 3 tổng là: Lợi Hoà với 8 làng, Lợi Trinh với 9 làng, Lợi Thuận với 8 làng.

Sau năm 1956, quận thuộc tỉnh Định Tường, các làng gọi là xã. Ngày 09-08-1961, quận Cai Lậy đổi tên thành quận Khiêm Ích, chuyển tổng Lợi Thuận qua quận Sùng Đức. Ngày 10-11-1964, quận lấy lại tên cũ Cai Lậy. Sau 30-04-1975, Cai Lậy là huyện của tỉnh Tiền Giang.

Ngày 11-07-1994, Chính phủ Việt Nam ban hành Nghị định số 68/CP, tách một phần diện tích và dân số của huyện Cai Lậy hợp với một phần diện tích và dân số của huyện Châu Thành để thành lập huyện Tân Phước, thuộc tỉnh Tiền Giang. Huyện Cai Lậy còn lại diện tích tự nhiên 40.893,66 ha; nhân khẩu 314.243; gồm 28 đơn vị hành chính là các xã Ngũ Hiệp, Tam Bình, Tân Phong, Long Trung, Hội Xuân, Hiệp Đức, Long Tiên, Mỹ Long, Phú Quý, Long Khánh, Cẩm Sơn, Phú An, Nhị Quý, Nhị Mỹ, Thanh Hoà, Bình Phú, Phú Nhuận, Tân Bình, Tân Hội, Tân Phú, Mỹ Hạnh Trung, Mỹ Hạnh Đông, Mỹ Phước Tây, Phú Cường, Thạnh Lộc, Mỹ Thành Bắc, Mỹ Thành Nam và thị trấn Cai Lậy.

Điều kiện tự nhiên
 

Địa hình chia thành hai khu vực: Bắc và Nam quốc lộ 1A. Phần phía Nam là đất phù sa, quanh năm có nước ngọt từ sông Tiền tươi mát. Phần phía Bắc là vùng đất trũng, thấp, hàng năm có nhiều tháng bị nước phèn. Ngoài ra còn có vùng đất giồng cao ráo chạy theo hướng Đông Bắc - Tây Nam. Địa hình Cai Lậy tương đối bằng phẳng, độ cao trung bình từ 0,5 - 1,2 m so với mực nước biển.

Mạng lưới sông rạch, kênh đào dày đặc, chằng chịt. Ngoài sông Tiền, huyện còn có các rạch: Ba Rài, Cái Bè, Trà Tân, Mù U, Cái Lá, Chà Là, kênh 10, kênh 12, kênh Nguyễn Văn Tiếp, kênh Cũ... Hệ thống sông rạch này vừa giúp tháo chua rửa phèn, chuyển tải phù sa bồi đắp ruộng vườn; vừa là những tuyến giao thông quan trọng.

Kinh tế
 

Kinh tế chủ yếu là nông nghiệp với khoảng 54.471 ha diện tích đất trồng lúa vào năm 2005. Theo thông tin từ Website tỉnh Tiền Giang, năm 2009, diện tích trồng lúa của huyện đạt gần 49.500 ha, năng suất bình quân đạt 57 tạ/ha, sản lượng 282.141 tấn. Trong 6 tháng đầu năm 2010, tổng diện tích gieo sạ 2 vụ đông xuân và hè thu sớm là 32.615 ha, sản lượng đạt gần 202 ngàn tấn; tiếp tục mở rộng diện tích sản xuất lúa theo tiêu chuẩn Global GAP ở 2 xã Mỹ Thành Nam và Mỹ Thành Bắc, nâng tổng số hộ tham gia đến nay là 101 hộ với diện tích là 95,5 ha.

Ngoài cây lúa, Cai Lậy còn có một vùng rộng lớn những vườn cây ăn trái quanh năm xanh tốt với các loại trái cây đặc sản của Nam Bộ như: cam, quýt, chôm chôm, nhãn... đặc biệt là giống nhãn giồng Nhị Quý nổi tiếng trên thị trường từ hơn nửa thế kỷ qua. Huyện đã tiến hành quy hoạch vùng thích hợp cho từng loại cây ăn trái đặc sản để cung cấp sản phẩm cho thị trường, cung cấp nguyên liệu cho công nghiệp chế biến xuất khẩu. Theo đó, Cai Lậy chú trọng phát triển các loại cây ăn trái có giá trị kinh tế cao, đặc sản như: sầu riêng, cam, quýt, bưởi, xoài, vú sữa, chôm chôm, nhãn... Huyện phấn đấu đến năm 2010, nâng diện tích vườn cây ăn trái lên khoảng 20.000 ha, sản lượng đạt gần 220.000 tấn. Trong đó, diện tích sầu riêng chất lượng cao đạt trên 6.500 ha, với các loại giống như: Mongthong, Ri6, Hạt lép 9 Hoá, Hạt lép 4 Tây, lá quéo; diện tích trồng cây vú sữa đạt 1.000 ha; diện tích cây cam, quýt, bưởi đạt khoảng 3.000 ha; diện tích trồng xoài đạt 1.500 ha và nhãn khoảng 2.000 ha. Trong 6 tháng đầu năm 2010, diện tích cây ăn trái của huyện đạt 18.281ha (có 14.112 ha vườn chuyên canh) tăng 3,97% so với cùng kỳ năm trước.

Lĩnh vực công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp của huyện tập trung vào phục vụ nông nghiệp - nông dân - nông thôn, trong đó nổi bật là xay xát, chế biến lương thực - thực phẩm xuất khẩu, cơ khí máy móc nông ngư cơ, làng nghề thủ công... Các nhà máy chế biến tập trung ở khu vực ven thị trấn Cai Lậy, dọc các trục giao thông huyết mạch, đặc biệt địa bàn các xã Tân Bình, Nhị Quý, Tân Hội,... Nhiều ngành nghề nông thôn như đan lát, làm bún và hủ tiếu,... đang hồi phục khá cũng giúp thu hút lao động, việc làm. Theo thông tin từ Website tỉnh Tiền Giang, trong hơn 4 tháng đầu năm 2010, huyện Cai Lậy đã đạt giá trị sản xuất công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp trên 79 tỷ VNĐ, đạt gần 34% chỉ tiêu năm 2010, trong đó, giá trị sản xuất công nghiệp khu vực ngoài quốc doanh chiếm gần tuyệt đối với 79 tỷ VNĐ. Trong 6 tháng đầu năm 2010, giá trị sản xuất công nghiệp của huyện 116,5 tỷ đồng, tăng 5,91% so với cùng kỳ năm trước.

Thương mại - Dịch vụ của huyện khá phát triển do nằm trên tuyến quốc lộ 1A. Thị trấn Cai Lậy là trung tâm mua bán sầm uất. Huyện Cai Lậy đã đầu tư 20 tỷ VNĐ xây dựng khu chợ Cai Lậy mới tại Khu I, thị trấn Cai Lậy gồm 2 nhà lồng chợ khang trang dành cho các hộ buôn bán hàng nông sản thực phẩm và hàng công nghệ phẩm, kim khí điện máy...phục vụ nhu cầu buôn bán trong huyện và các địa bàn lân cận. Dự kiến, trong năm 2010, thị trấn Cai Lậy sẽ được công nhận là đô thị loại V. Trong quy hoạch phát triển chung của tỉnh, huyện Cai Lậy sẽ được nâng cấp thành thị xã phía Tây của tỉnh Tiền Giang.

Xã hội
 

Cùng với phát triển kinh tế, huyện Cai Lậy đang từng bước đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng. Theo thông tin từ Webiste tỉnh Tiền Giang, trong 2 năm (2008 - 2009), toàn huyện đã đầu tư xây dựng được 258 công trình, trong đó đường láng nhựa 07 công trình với chiều dài 11,717 km; đường dal chính và đường dal phụ 202 công trình với chiều dài 110,39 km; nâng nền đường 07 tuyến với chiều dài 15,114 km, xây dựng 09 cầu bê tông cốt thép với tổng chiều dài 168 m và nâng cấp 07 công trình giao thông khác với chiều dài 4,524 km. Tổng kinh phí đầu tư là 31,879 tỷ VNĐ, trong đó vốn nhân dân đóng góp 13,279 tỷ VNĐ, chiếm 41,65%. Ngoài ra, bằng nguồn vốn ngân sách đầu tư của tỉnh và huyện đã xây dựng được 15 tuyến đường liên xã với chiều dài 77,412 km và xây dựng mới 95 cầu các loại với chiều dài 2.465 m, tổng kinh phí đầu tư 66,794 tỷ VNĐ. Năm 2009, huyện Cai Lậy đang đầu tư gần 32 tỷ VNĐ làm đường ngoại ô thị trấn Cai Lậy có chiều dài trên 3.800 m với quy mô nền đường từ 6,5 m đến 7,5 m, mặt đường rộng 4,5 m được trải nhựa.

Ngành giáo dục huyện Cai Lậy không ngừng phát triển về số lượng và chất lượng, trang thiết bị, đồ dùng dạy học được đầu tư đúng mức, đáp ứng yêu cầu nâng cao chất lượng giáo dục ở địa phương. Tính đến tháng 11-2009, Cai Lậy hiện có 8 trường tiểu học, 1 trường trung học cơ sở (THCS) và 1 trường trung học phổ thông (THPT) đạt chuẩn quốc gia, trong đó Trường THCS Tam Bình và Trường THPT Đốc Binh Kiều là 2 đơn vị được Bộ Giáo dục và Đào tạo công nhận đạt chuẩn sớm nhất trong tỉnh và cả nước.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt