<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Huyện Yên Bình

Sơ lược
 

Yên Bình là huyện cửa ngõ tỉnh Yên Bái, trung tâm huyện cách thành phố tỉnh lỵ 8 km về phía Đông Nam.

Lịch sử hình thành
 

Huyện Yên Bình xưa kia là một vùng của nước Văn Lang rồi thuộc Tượng quận, Giao chỉ.

Vào thời Trần, huyện Yên Bình là trại Thu Vật thuộc châu Tuyên Quang.

Thời Lê đổi thành châu Lệ thuộc phủ Yên Bình, trấn Tuyên Quang.

Thời Nguyễn, lỵ sở của phủ chuyển tới Hoàng Loan Hạ và châu Thu Vật đổi thành châu Thu của tỉnh Tuyên Quang.

Đầu thế kỷ 20, các huyện Hàm Yên, Vĩnh Tuy và Châu Lục Yên tách khỏi phủ Yên Bình, phủ Yên Bình chỉ còn là vùng đất của Châu Thu. Châu Lỵ của Châu Thu cũng chuyển từ làng Bạc về Hoàng Loan Hạ.

Năm 1945, phủ Yên Bình đổi thành huyện thuộc tỉnh Tuyên Quang.

Tháng 7/1956, huyện Yên Bình được sáp nhập vào tỉnh Yên Bái.

Năm 1967, 2 xã Hán Đà, Đại Minh thuộc huyện Hạ Hòa tỉnh Phú Thọ được chuyển sang huyện Yên Bình.

Năm 1981, huyện lỵ Yên Bình từ Thác Bà chuyển đến xã Phú Thịnh.

Năm 1985, thị trấn Yên Bình được thành lập.

Năm 2008, xã Văn Lãng của huyện Trấn Yên được sáp nhập vào huyện Yên Bình.

Điều kiện tự nhiên
 

Vị trí địa lý

Phía Bắc giáp huyện Lục Yên; phía Đông giáp tỉnh Tuyên Quang; phía Tây giáp thành phố Yên Bái; phía Nam giáp tỉnh Phú Thọ.

Địa hình

Địa hình chuyển tiếp từ trung du lên miền núi, cao dần từ Đông Nam lên Tây Bắc, Yên Bình có núi Cao Biền nằm phía tả ngạn sông Chảy (phía Đông hồ Thác Bà) và núi Con Voi nằm phía hữu ngạn sông Chảy (phía Tây hồ Thác Bà).

Trên địa bàn huyện có sông Chảy (sông Trôi, sông Đạo Ngạn) và ngòi Biệc, ngòi Lự, ngòi Trảng, ngòi Loàn chảy qua.

Khí hậu

Yên Bình nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, nhiệt độ trung bình là 22,90C. Lượng mưa bình quân 2.121mm/năm, số ngày mưa trung bình là 136 ngày (tập trung từ tháng 5 - 9 hàng năm), độ ẩm trung bình là 37%.

Tài nguyên

Yên Bình có mỏ đá Mông Sơn cung cấp nguyên liệu cho các nhà máy sản xuất xi măng và các sản phẩm CaCO3; có cao lanh, fenpat, đất sét ở Đại Minh; ngoài ra, trên địa bàn Yên Bình còn có các loại đá vôi hoa, đá vôi vật liệu xây dựng, chì, kẽm, pyrit, đá quý, bán đá quý và các loại cát, quặng vàng, than nâu... với trữ lượng khá lớn.

Điều kiện kinh tế, xã hội
 

Tiềm năng kinh tế

Ở Yên Bình, nhóm đất đỏ vàng (Feralit) chiếm phần lớn diện tích (khoảng 61%), có khả năng phát triển cây công nghiệp (chè, cà phê, cao su, cây ăn quả); cây công nghiệp ngắn ngày (mía, sắn); cây lương thực, thực phẩm... và phát triển đồng cỏ để chăn nuôi đại gia súc. Nhóm đất dốc phân bổ rải rác ở các thung lũng có khả năng trồng cây lương thực, thực phẩm và cây công nghiệp ngắn ngày. Nhóm đất phù sa phân bố dọc hai bên bờ sông Chảy thích hợp với các loại cây màu và cây lương thực.

Trên địa bàn Yên Bình có 56 km đường quốc lộ (quốc lộ 37 và quốc lộ 70 đi qua), 93,5 km đường tỉnh lộ và gần 400 km đường liên xã, liên thôn. 100% số xã đều đã có đường ô tô đến trung tâm; 26/26 xã, thị trấn có điện lưới quốc gia; trên 99 % số dân được sử dụng điện; 96% diện tích được phủ sóng phát thanh truyền hình.

Văn hoá, xã hội

Diện tích: 773,1 km2

Dân số: 107.398 người

Mật độ dân số: 139 người dân/km2

Yên Bình có 26 đơn vị hành chính cấp cơ sở gồm 2 thị trấn Yên Bình, Thác Bà và 24 xã: Xuân Long, Ngọc Chấn, Tích Cốc, Tân Nguyên, Phúc Ninh, Mỹ Gia, Cẩm Nhân, Bảo Ái, Cẩm Ân. Xuân Lai. Tân Hương, Mông Sơn, Yên Thành, Đại Đông, Phúc An, Phú Thịnh, Vũ Linh, Bạch hà, Thịnh Hưng, Vĩnh Kiên, Yên Bình, Hán Đà, Đại Minh, Văn Lãng

Yên Bình là nơi sinh sống của 5 dân tộc gồm:  Kinh, Dao, Tày, Nùng, Cao Lan (Sán chay).

Người Cao Lan (Sán Chay) thường cư trú ở những vùng đất thấp, những thung lũng bằng phẳng để khai khẩn đất hoang thành ruộng bậc thang trồng lúa. Người Cao Lan thường sống trong những căn nhà sàn từ 3-5 gian, 4 mái và có sàn phơi.

Phụ nữ Cao Lan thường mặc váy chàm dài ngang bắp chân, áo chàm dài ngang váy, chân quấn xà cạp trắng. Nam giới Cao Lan thường búi tóc, đội khăn xếp màu chàm có thêu hoa văn, mặc áo chàm dài hoặc ngắn, quần thụng màu nâu hoặc trắng. Người Cao Lan có một số điệu múa đặc trưng như: múa xúc tép, múa trống, múa chày, múa Păng Loòng (cơm mới).

Tiềm năng du lịch

Yên Bình có các thắng cảnh như: khu du lịch Tân Hương, động Thủy Tiên, động Xuân Long, nhà máy thủy điện Thác Bà, đền mẫu Thác Bà, núi Cao Biền, núi Chàng Rể, hang Hùm, hang Bạch Xà…


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt