<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Làng nghề Xuân Lai

Vị trí

Làng ở xã Xuân Lai, huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh. Làng Xuân Lai được biết đến không chỉ có phong cảnh hữu tình mà còn nổi tiếng bởi nghề làm tranh tre độc đáo.

Nghề làm tranh tre

Từ thế kỷ 18, người dân làng Xuân Lai đã biết dùng tre để sản xuất nhiều vật dụng phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt hằng ngày. Cây tre sau khi được cạo lớp vỏ xanh, thì dùng rơm rạ để hun cho thân tre chuyển sang màu nâu, màu đen, sau đó bóc tách, chế biến thành các sản phẩm tùy theo yêu cầu của các đồ dùng vật dụng.

Thế nhưng, nghề làm tranh tre thì chỉ xuất hiện khoảng vài chục năm trở lại đây, do nghệ nhân Lê Điệp là người đầu tiên sáng tạo ra. Tranh tre hun khói Xuân Lai là sự kết hợp tinh tế, táo bạo của hình ảnh từ tranh Đông Hồ như: Đánh ghen, Hứng dừa, Đấu vật, Đám cưới chuột, Tùng, Cúc, Trúc, Mai.... thể hiện trên chất liệu tự nhiên là cây tre truyền thống. Mỗi bức tranh tre mang cảm xúc riêng của người nghệ sỹ sáng tạo ra nó, song tất thảy đều đậm hồn dân tộc, chuyển tải những thông điệp sâu sắc về đất nước và con người Việt Nam.

Để có một bức tranh tre hoàn chỉnh, người thợ Xuân Lai phải tiến hành rất nhiều công đoạn. Từ khâu chọn tre đến xử lý bằng phương pháp ngâm truyền thống cũng mất 4 tháng để vừa chống mốc, mọt vừa giữ được độ dẻo, bền vốn có. Sau đó cạo vỏ cho vào lò hun để có màu nâu đen. Tiếp theo là pha cây, đánh bóng, ghép thành mê tranh theo từng loại kích cỡ, rồi in hình lên mảnh tre đã ghép và bắt đầu khắc tranh. Thao tác cuối cùng là đóng khung và hoàn thiện bức tranh. 

Tranh tre Xuân Lai không những đạt đỉnh cao về nghệ thuật, được khách hàng trong và ngoài nước ưa chuộng mà còn là nguồn thu nhập chính của người dân trong làng. Các sản phẩm tranh tre liên tục được người dân nơi đây tìm tòi, sáng tạo đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của thị trường. Bên cạnh những bức tranh dân gian “gà lợn nét tươi trong” của tranh Đông Hồ, các bức tranh phong cảnh trữ tình, tranh thủy mặc (Trung Quốc), chân dung các vị lãnh tụ…cũng dần được các nghệ nhân khắc họa lên các bức tranh tre. Cuộc sống, con người Việt như hòa quyện nhuần nhị trên chất liệu tre Việt và khẳng định giá trị bản sắc truyền thống lâu đời của dân tộc, để khi xa ai cũng nhớ mãi.       


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt