<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Chùa Thiên Trù

Vị trí
 

Chùa Thiên Trù (có nghĩa là Bếp Trời), còn gọi là chùa Trò hay chùa Ngoài, nằm trong quần thể Khu danh thắng Hương Sơn, thuộc xã Hương Sơn, huyện Mỹ Đức, thành phố Hà Nội. Sau cuộc hành trình khoảng 3km trên dòng suối Yến, du khách sẽ đến bến Trò để lên tham quan chùa Thiên Trù.

Lịch sử
 

Nhà bia Thiên Trù - Ảnh: Hoàng Chí Hùng

Theo bài Hương Sơn kí của Nguyễn Uông thì xưa kia chỉ là một vùng đất hoang. Đến thời vua Lê Thánh Tông (1460 - 1497) nhà vua đi tuần du phương Nam, từng cho quân nghỉ lại đây nấu cơm nên vùng đất này còn có tên gọi là Thiên Trù. Sau đó còn có ba vị Hòa thượng đến đây dựng thảo am tu tập. Nhưng phải đến thế kỷ thứ 17, năm 1687, Hòa thượng Trần Đạo Viên Quang Chân Nhân đến đây tu hành và cho dựng chùa, lấy tên là Thiên Trù tự. Dần dà trong cảnh non xanh nước biếc, hàng năm vào mùa xuân, du khách thập phương về vãn cảnh đã góp công tạo dựng Thiên Trù thành một thắng cảnh uy nghi.

Trong kháng chiến, chùa đã bị phá huỷ. Sau năm 1954 chùa được xây dựng lại. Ngôi chùa hiện nay được trùng tu năm 1991.

Kiến trúc
 

Cổng tam quan chùa Thiên Trù - Ảnh: Hoàng Chí Hùng

Về kiến trúc, chùa Thiên Trù được xây dựng theo lối mới, chia làm 4 cấp: cấp thứ nhất có một cổng lớn cho 2 tầng trên có đề chữ “南天門 - Nam thiên môn” (cửa trời Nam), cấp thứ 2 có một cái đỉnh to xây bằng gạch, cấp thứ 3 là tam quan có gác chuông, gác khánh và gác trống, cấp thứ 4 là chùa chính gồm nhiều công trình kiến trúc nguy nga.

Bên phải chùa là vườn tháp, nơi cất giữ xá lị của các vị Tổ sư quy tịch tại đây. Trong đó có hai ngọn tháp tiêu biểu là Thiên Thuỷ tháp và Viên Công Bảo tháp. Tháp Viên Công được xây dựng từ thế kỷ XVII, nơi lưu giữ xá lị của tổ Viên Quang, người có công kiến tạo lại chùa Hương sau nhiều năm hoang vắng. Tháp Viên Công xây bằng gạch tốt, màu đỏ hồng, để lộ thiên, mạch được miết đều chứng tỏ kỹ thuật xây tháp rất tinh xảo. Tháp Viên Công là một tác phẩm nghệ thuật kiến trúc đặc sắc thời Hậu Lê. Cạnh tháp có hồ bán nguyệt.

Chùa Thiên Trù - Ảnh: Hoàng Chí Hùng

Nhưng ngôi chùa cũ đã bị quân Pháp đốt 2 lần vào năm 1947 và 1948 và 1 lần thả bom tàn phá vào năm 1950.

Chùa cũ không những là một di tích Lịch sử Nghệ thuật mà còn là một di tích cách mạng - kháng chiến. Ngày 25 tháng 2 năm Quý Mùi (1943) trên cây sữa và cây đại lối đi xuống bến đò đã xuất hiện cờ đỏ búa liềm của Đảng Cộng sản Đông Dương. Trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1946 - 1954), toàn bộ khu vực chùa Hương trong đó có chùa Thiên Trù là căn cứ hậu cần tiếp vận, chỉ đạo của lực lượng vũ trang tỉnh Hà Đông cũ.

Di tích xưa nay chỉ còn lại tháp Thiên Thủy, tháp Viên Công - một công trình nghệ thuật đất nung thế kỷ XVII và bia đá. Năm 1985, chùa cho xây gác chuông 8 mái ở sân Thiên Trù. Từ năm 1989, Thượng tọa Thích Viên Thành cùng Ban xây dựng chùa Hương đã thực hiện công việc quy hoạch và tôn tạo toàn vùng, xây dựng chùa Thiên Trù ngày nay trên nền chùa cũ. Hàng năm, hội chùa Hương kéo dài từ đầu tháng giêng đến giữa tháng ba (âm lịch), là một trong những lễ hội lớn ở nước ta, thu hút hàng vạn Phật tử, du khách trong và ngoài nước đến tham quan, chiêm bái. Thắng cảnh chùa Hương đã được Bộ Văn hóa công nhận là Di tích lịch sử - văn hoá quốc gia và đã đệ trình Hội đồng Di sản, Văn hoá và Thiên nhiên thế giới xét công nhận Di sản văn hoá thế giới.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt