<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Thành phố Nha Trang

Vị trí

Thành phố Nha Trang, tỉnh lỵ, trung tâm hành chính, kinh tế, văn hoá, du lịch của tỉnh Khánh Hoà, nằm ở vị trí trung tâm tỉnh. Bắc giáp huyện Ninh Hòa. Nam giáp thị xã Cam Ranh. Tây giáp huyện Diên Khánh. Đông giáp biển. Nha Trang cách thành phố Hà Nội 1.280km, cách thành phố Hồ Chí Minh 448km, thành phố Huế 630km, thành phố Phan Thiết 260km, thành phố Cần Thơ 620km.

Thông tin sơ lược

Diện tích: 250,7km2

Dân số: 331.100 người 2004

Mật độ: 1.321 người/km2

Bao gồm:

  • 19 phường: Xương Huân, Vạn Thạnh, Vạn Thắng, Phương Sài, Phương Sơn, Ngọc Hiệp, Phước Tiến, Phước Tân, Phước Hoà, Tân Lập, Lộc Thọ, Phước Hải, Phước Long, Vĩnh Trường, Vĩnh Nguyên, Vĩnh Phước, Vĩnh Hải, Vĩnh Hoà, Vĩnh Thọ

  • 8 xã: Vĩnh Lương, Vĩnh Phương, Vĩnh Ngọc, Vĩnh Hiệp, Vĩnh Thái, Vĩnh Thạnh, Vĩnh Trung, Phước Đồng.

Lịch sử

Gắn liền với lịch sử phát triển của tỉnh Khánh Hoà, hồi đầu thế kỷ XX, Nha Trang chỉ là một làng chài nhỏ bé nằm bên cửa sông Nha Trang. Trước năm 1924, vùng đất mang địa giới hành chính Nha Trang ngày nay còn thuộc huyện Vĩnh Xương, tỉnh Khánh Hòa. Năm 1924, vua Khải Định ra đạo dụ thành lập thị trấn Nha Trang. Lúc hình thành, thị trấn Nha Trang có 4 làng: Xương Huân, Phương Câu, Vạn Thạnh, Phương Sài.

Ngày 15/3/1944, vua Bảo Đại ra đạo dụ lấy thêm phần đất làng Phước Hải của huyện Vĩnh Xương sáp nhập vào thị trấn Nha Trang, đổi làng thành phường, nâng thị trấn lên thành thị xã. Thị xã Nha Trang lúc đó có 5 phường: phường đệ nhất (Xương Huân), phường đệ nhị (Phương Câu), phường đệ tam (Vạn Thạnh), phường đệ tứ (Phương Sài), phường đệ ngũ (Phước Hải). Sau ngày 9/3/1945, phát xít Nhật đảo chính Pháp, rồi cho chuyển cơ quan hành chính tỉnh Khánh Hòa về Nha Trang, tách phần đất Diên Khánh ngày nay ra khỏi huyện Vĩnh Xương. Huyện Vĩnh Xương còn lại phần đất của phường Vĩnh Nguyên, Vĩnh Trường, Vĩnh Hải và các xã ngoại thành Nha Trang hiện nay. Toàn huyện chia làm 2 tổng Sơn Hà và Xương Hà.

Một góc Nha Trang - Ảnh: Hoàng Chí Hùng - Bùi Ngọc Tuấn

Ngày 28/8/1956, chính quyền Ngô Đình Diệm ra đạo dụ số 50 bãi bỏ quy chế thị xã, tách Nha Trang thành 2 xã là Nha Trang Đông và Nha Trang Tây thuộc quận Vĩnh Xương. Ngày 20/7/1970, tách 2 xã Nha Trang Đông và Nha Trang Tây ra khỏi Vĩnh Xương và lấy thêm các xã Vĩnh Phước, Vĩnh Hải, các ấp Vĩnh Xuân xã Vĩnh Thái, Vĩnh Điềm Hạ xã Vĩnh Hiệp, ấp Ngọc Hội, Ngọc Thảo, Lư Cấm xã Vĩnh Ngọc của quận Vĩnh Xương thành lập thị xã Nha Trang.

Năm 1972, thị xã Nha Trang được chia làm 2 quận. Quận I có 5 phường là: Vĩnh Thái, Vĩnh Phước, Ngọc Hiệp, Vạn Thạnh, Duy Tân (Xương Huân cũ). Quận II gồm 6 phường là: Phương Sài, Tân Phước, Tân Lập, Phước Hải, Vĩnh Trường, Vĩnh Nguyên. Về phía chính quyền cách mạng, tháng 10 năm 1950, do yêu cầu của phong trào cách mạng, huyện Vĩnh Xương và thị xã Nha Trang được sáp nhập thành liên huyện thị Vĩnh Trang.

Ngày 2/4/1975, tỉnh Khánh Hòa được giải phóng. Ngày 6/4/1975 Ủy ban quân quản tỉnh Khánh Hòa tách Vĩnh Trang thành 3 đơn vị hành chính. Vùng đất thị xã Nha Trang trước đây chia làm 2 quận (Quận I và Quận II) và huyện Vĩnh Xương cũ đổi thành quận Vĩnh Xương. Sau đó tỉnh Phú Yêntỉnh Khánh Hòa hợp nhất lại thành tỉnh Phú Khánh. Phần đất của quận Vĩnh Xương nhập vào quận Diên Khánh làm thành huyện Khánh Xương.

Tháng 9/1975, Ủy ban nhân dân cách mạng tỉnh Khánh Hòa quyết định hợp nhất Quận I và Quận II, lấy thêm các phường Vĩnh Nguyên, Vĩnh Trường, Vĩnh Hải, Vĩnh Phước của quận Vĩnh Xương thành lập thị xã Nha Trang. Ngày 30/3/1977, theo Quyết định số 391-QĐ/CP của Hội đồng Chính phủ, lấy 7 xã của huyện Vĩnh Xương cũ là Vĩnh Thái, Vĩnh Ngọc, Vĩnh Hiệp, Vĩnh Lương, Vĩnh Trung, Vĩnh Thạnh, Vĩnh Phương cắt ra khỏi huyện Khánh Xương nhập vào thị xã Nha Trang. Đồng thời nâng thị xã Nha Trang lên thành thành phố trực thuộc tỉnh Phú Khánh. Ngày 1/7/1989, tỉnh Phú Khánh được tách thành tỉnh Phú Yên và tỉnh Khánh Hòa, thành phố Nha Trang trực thuộc tỉnh Khánh Hòa.

Nguồn gốc tên gọi

Nha Trang, tên tiếng Hoa là 芽莊 Yazhuang. Theo nhiều nhà nghiên cứu, tên Nha Trang bắt nguồn từ tiếng Chăm là Ea Tran hay Yjatran có nghĩa là sông Lau. Gọi như vậy là vì xưa kia, lau lách mọc đầy hai bên bờ sông Cái đổ ra cửa biển Cù Huân (cửa Lớn Nha Trang ngày nay).

Một thuyết khác cho rằng tên gọi Nha Trang là do người phương Tây viết chệch từ cụm từ "Nhà Trắng". Tương truyền, ngày xưa nơi đây toàn nhà tranh vách đất, duy nhất có ngôi nhà của bác sĩ Alexandre Yersin người Pháp xây bằng gạch, lợp ngói, quét vôi trắng toát. Một lần có chiếc tàu lớn của ngoại quốc đi ngang qua cửa biển Cù Huân, thấy đất liền, viên chỉ huy hỏi xứ gì? Viên thông ngôn thấy nhà Bác sỹ Yersin trắng liền đáp "Nhà Trắng". Viên chỉ huy ghi vào bản đồ. Vì tiếng nước ngoài không có dấu nên phát âm là "Nha Trang".

Trong thư tịch cổ của Việt Nam, từ Nha Trang đã được nhắc đến khá sớm: Phủ biên tạp lục (1776) của Lê Quý Đôn đã có ghi nhiều địa danh như "đầm Nha Trang, dinh Nha Trang, nguồn Nha Trang, đèo Nha Trang".Trong Toàn tập Thiên Nam Tứ Chí Lộ Đồ Thư, tập bản đồ Việt Nam do nho sinh họ Đỗ Bá soạn vào khoảng nửa sau thế kỷ 17 đã thấy có tên "芽 莊 門 - Nha Trang Môn" (cửa Nha Trang). Trong một bản đồ khác có niên đại cuối thế kỷ 17 mang tên Giáp Ngọ Niên Bình Nam Đồ của Đoan Quận công Bùi Thế Đạt cũng thấy ghi tên " 芽 莊 海 門 - Nha Trang Hải Môn" (cửa biển Nha Trang).

Kinh tế

Nha Trang có tiềm năng kinh tế biển rất lớn, đặc biệt là du lịch. Nhờ có vùng vịnh đẹp, bãi biển thơ mộng và nhiều di tích văn hoá lịch sử, Nha Trang đã sớm trở thành trung tâm du lịch nổi tiếng của Việt Nam. Ngoài ra, ngành khai thác yến sào ở các hang trên đảo hòn Mun, hay trên các vách đá cheo leo nơi Hòn Nội, Hòn Ngoại cũng góp phần mang lại cho Nha Trang một nguồn thu đáng kể. Năm 1991, Nha Trang xuất khẩu 2130 kg yến sào, cao gấp 4 lần so với năm 1975, bằng 70% số lượng yến sào xuất khẩu của cả nước. Hiện Nha Trang có công nghệ nuôi trai lấy ngọc. Riêng  về cá biển, Nha Trang là ngư trường lớn, đóng góp phần quan trọng cho ngành xuất khẩu thuỷ sản, đem lại nguồn ngoại tệ mạnh cho cả nước.

Khoa học - kỹ thuật

Nha Trang được xem là một trong những trung tâm khoa học - kỹ thuật của cả vùng Nam Trung bộ. Ở Nha Trang có nhiều trường đại học, học viện, viện nghiên cứu, các trường cao đẳng, trường day nghề, các trung tâm triển khai các tiến bộ kỹ thuật chuyên ngành như: Viện Hải Dương Học, Đại học Hàng Hải....

Giao Thông

TP Nha Trang nằm trên tuyến quốc lộ 1A, có thể đi lại dễ dàng bằng đường bộ. Ga Nha Trang là một trong các nhà ga chính của tuyến đường sắt Bắc Nam. Sân bay Cam Ranh nằm cách trung tâm thành phố khoảng 40km, có nhiều tuyến bay từ TP Hồ Chí Minh đi Nha Trang và TP Hà Nội. Đường thuỷ có các tuyến trong nước và quốc tế. Hệ thống đường giao thông nội thành khá phát triển với tổng chiểu dài hơn 90km, có ba bến xe khách đi các tỉnh. Đường Trần Phú từng nổi tiếng là con đường đẹp nhất Việt Nam.

Du lịch

Nha Trang là một thành phố đẹp, được thiên nhiên ưu đãi vừa  có sông, vừa  có biển. Sông Nha Trang và sông Cửa Bé chia thành phố làm 3 phần. Khu vực trung tâm thành phố nằm ở giữa hai con sông này. Ngoài khơi, Vịnh Nha Trang có 19 hòn đảo, với trên 2.500 hộ và khoảng 15.000 người sống trên các đảo. Bãi biển Nha Trang với những rặng phi lao và cây xanh quanh năm. TP có hệ thống nhà nghỉ và khách sạn hiện đại như Hải Yến, Viễn Đông… đêm ngày tấp nập du khách. Nha Trang không chỉ nổi tiếng bởi thắng cảnh thiên nhiên mà còn có những di tích văn hoá cổ có giá trị lịch sử.

Danh thắng

Nha Trang - phố và biển - Ảnh: Hoàng Chí Hùng

Di tích

Thuyền về trên vịnh Nha Trang - Ảnh: Hoàng Chí Hùng

Trung tâm du lịch - tổ chức sự kiện


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt