<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Phan Anh

Phan Anh

Tiểu sử

Luật sư, Bộ trưởng Phan Anh, sinh ngày 01-03-1912, quê ở làng Tùng Ảnh, huyện Đức Thọ, tỉnh Hà TĩnhÔng là anh ruột luật sư Phan Mỹ. Thân phụ ông là ẩn sĩ Phan Điện.

Thuở nhỏ ông học ở Hà Nội, lớn lên theo học ngành Luật tại Hà Nội. Năm 1937, ông tốt nghiệp cử nhân luật trường Đại học Đông Dương, năm sau (1938) sang Pháp trình luận án Tiến sĩ luật, nhưng chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, không kịp bảo vệ luận án, ông về nước hành nghề luật sư tại văn phòng của luật sư Bùi Tường Chiểu, từng nổi danh trong các vụ án chính trị, tài chánh trước năm 1945 tại Hà Nội.

Thời sinh viên, ông dạy học ở trường Thăng Long và trường Gia Long, nơi hội tụ nhiều khuôn mặt trí thức lớn thời đó tại Hà Nội, từng là đảng viên đảng Xã hội, tham gia Ban Thường vụ phân bộ Đông Dương của Đảng Xã hội Pháp (SFIC). Ðảng này hoạt động công khai trên đất thuộc địa Pháp nên một số đảng viên có điều kiện phát biểu chính kiến một cách hợp pháp và công khai chống thực dân.

Năm 1940, ông cùng Vũ Đình Hòe, Vũ Văn Hiền (1911-1963) thành lập báo Thanh Nghị (1941-1945) mong góp ý kiến của nhóm trước quốc dân. Ông là một trong 5 cây bút trụ cột của báo Thanh Nghị, phụ trách nhiều chuyên mục cho báo. Tuy là luật sư nhưng nhờ biết chữ Hán, thông hiểu triết, văn, sử Trung Hoa (cả cổ học và tân học) nên các bài viết của ông rất có giá trị về chuyên môn và tính phổ thông.

Sau ngày đảo chính 9-3-1945, vua Bảo Đại mời ông vào Huế tham khảo ý kiến về việc Nhật “trao trả độc lập” cho Việt Nam để thành lập nội các mới. Sau đó, ông được mời giữ chức Bộ trưởng Bộ Thanh niên trong chính phủ Trần Trọng Kim.

Thời gian giữ chức Bộ trưởng Thanh niên, ông có sáng kiến thành lập đoàn Thanh niên Tiền tuyến (còn gọi là Thanh niên Phan Anh) Thanh niên xã hội chuẩn bị cho công tác bảo vệ Tổ quốc lúc có biến cố và làm công tác xã hội. Cùng thời điểm này ông là thành viên của Hội đồng soạn thảo hiến pháp kiêm thuyết trình viên (theo Dụ số 6 ngày 30-6-1945) để soạn thảo một Hiến pháp cho nước Việt Nam mới.

Cách mạng tháng 8 bùng nổ, ông từ chức cùng với nội các Trần Trọng Kim và về sống tại Hà Nội.

Sau khi bầu cử Quốc hội (6-1-1946) và thành lập “Chính phủ liên hiệp”, ông được mời giữ chức Bộ trưởng Bộ Quốc phòng. Tháng 7-1946, ông là thành viên của Phái đoàn Việt Nam (Trưởng đoàn Phạm Văn Đồng) đi dự hội nghị Fontainebleau đàm phán với chính phủ Pháp.

Sau ngày 19-12-1946, ông tham gia kháng chiến chống Pháp suốt 9 năm (1946-1954). Năm 1948 giữ chức Bộ trưởng Bộ Kinh tế, năm 1954 la`m Bộ trưởng Bộ Công thương. Tháng 7-1954, ông là phái viên Phái đoàn Việt Nam tham dự hội nghị Genève thương thuyết chấm dứt chiến tranh Việt Pháp ở Đông Dương.

Sau năm 1954, ông giữ các chức vụ: Bộ trưởng Bộ Thương nghiệp (1955), Bộ trưởng Bộ Ngoại thương (1959), Chủ tịch Hội luật gia Việt Nam... và từng tham dự nhiều hội nghị Quốc tế về chiến tranh Đông Dương và luật học.

Ông mất ngày 28-6-1990 tại Hà Nội, hưởng thọ 78 tuổi.

Tác phẩm

Các tác phẩm của ông hầu hết là những chuyên đề in trên tạp chí Thanh Nghị tại Hà Nội và một số bài phỏng vấn của các kí giả, sử gia phương Tây như:

  • Một nhà trí thức trong cách mạng và trong đổi mới (do sử gia người Na Uy Stein Tennesson thực hiện).

  • Trả lời phỏng vấn của Jose Manuel Galogo (người Cu Ba thực hiện).

Cùng nhiều thơ văn, bài viết, tham luận đăng trên các tạp chí và hội nghị chuyên ngành trong và ngoài nước.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt