<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Nguyễn Phúc Thuần

Nguyễn Phúc Thuần là chúa thứ chín thời Nguyễn, còn có tên là Hân, con thứ 16 của Thế tông Nguyễn Phúc Khoát, sinh năm Giáp Tuất (1754) tại kinh thành Huế, thuộc thành phố Huế, tỉnh Thừa Thiên – Huế ngày nay.

Nguyên công tử đầu là Chương mất sớm, công tử thứ 9 là Hiệu làm Thế tử, nhưng sau đó cũng chết nốt. Thế tông mất năm Ất Dậu (1765), ông mới 12 tuổi, quyền thần là Ngoại tả Đạt Quận Công Trương Phúc Loan lợi dụng ông tuổi nhỏ, nên tìm cách đưa ông lên ngôi để dễ sai khiến, gọi là Định vương, hiệu là Khánh Phủ Đạo Nhân.

Sau khi ông lên ngôi, Trương Phúc Loan được thăng làm Quốc phó. Vì chúa còn nhỏ tuổi, nên mọi việc đều do Trương Phúc Loan quyết đoán, bán quan buôn ngục không kiêng nể ai, tham lam, tàn nhẫn, đương thời người ta gọi là Trương Tần Cối. Loan trở nên giàu to, vàng bạc châu báu chất như núi... Bao nhiêu công việc triều chính đều do Loan nắm giữ cả, còn chúa thì chỉ miệt mài trong cuộc vui chơi.

Năm Tân Mão (1771), vua Xiêm đem quân sang đánh Hà Tiên, Mạc Thiên Tích thua chạy về Trấn Giang (Cần Thơ), Sài Côn (Sài Gòn).

Cũng các năm này nghĩa quân Tây Sơn dấy lên từ đất Bình Định, chiếm Bồng Sơn (thuộc tỉnh Bình Định), Quảng Ngãi, Quảng Nam.

Tháng 5 năm Giáp Ngọ (1774), chúa Trịnh thấy tình hình Nam Hà có nhiều biến động và phủ chúa đổ nát bèn cho Bùi Thế Đạt, Hoàng Đình Bảo, Hoàng Phùng Cơ vào đánh chiếm Thuận Hoá.

Tháng giêng năm Ất Mùi (1775), Cảnh Hưng thứ 36 quân Trịnh chiếm thành Phú Xuân, Nguyễn Phúc Thuần và triều thần chạy vào Quảng Nam (thuộc vùng Nam Quảng Nam) trong lúc ấy nghĩa quân Tây Sơn cũng chiếm đến cửa Đại Áp (nay thuộc thành phố Tam Kỳ, tỉnh Quảng Nam). Bi kẹt giữa hai địch thủ, Chúa Nguyễn phải quanh quẩn ở vùng Bắc Quảng Nam (vùng Đà Nẵng ngày nay). Sau đó Nguyễn Phúc Thuần cùng Nguyễn Phúc Ánh (tức là Gia Long sau này) xuống thuyền chạy vào Gia Định, để cháu là Nguyễn Phúc Dương ở lại Thuận Hoá.

Năm Đinh Dậu (1777), ông bị nghĩa quân Tây Sơn bắt giết ở Sài Côn (Sài Gòn) cùng với một số cận thần. Năm sau được truy tôn là Diệu tông Hiếu Định hoàng đế. Ông ở ngôi được 12 năm, hưởng dương 23 tuổi. Và kể từ đây cũng chấm dứt quyền lực của Chúa Nguyễn ở phương Nam.

Từ đầu năm Mậu Tuất (1788), nghĩa quân Tây Sơn đã chiếm trọn từ Quảng Nam vào Nam kỳ, Nguyễn Nhạc tự xưng Trung ương hoàng đế, lấy niên hiệu Thái Đức, phong Nguyễn Lữ làm Tiết chế, Nguyễn Huệ là Long nhượng tướng quân.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt