<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Lê Thành Phương

Lê Thành Phương là Nhà yêu nước, thủ lãnh phong trào Cần vương ở Phú Yên vào các năm 1885, 1886, quê ở huyện Sông Cầu, tỉnh Phú Yên.

Ông sinh ra trong một gia đình trung nông khá. Cha là cử nhân Lê Thành Cao (người phủ Thanh Hóa) và mẹ là bà Nguyễn Thị Minh. Ông có 2 bà vợ là Phan Thị Mỹ, và Bùi Thị Đông, có 7người con, người con thứ 3 của ông là Lê Thành Bính, một tướng chỉ huy giỏi làm đến Hữu Tham Quân, của nghĩa quân. Lê Thành Phương lúc nhỏ học giỏi, thi đậu tú tài năm 32 tuổi (1857) tại trường thi Thừa Thiên. Định Năm 1883, 1884 triều đình Huế kí với Pháp hòa ước Harmand còn gọi là hòa ước Quý Mùi và Patenôtre (1884) nhận sự bảo hộ của Pháp.

Sau khi kinh thành Huế thất thủ, vua Hàm Nghi xuất bôn xuống hịch cần vương. Tại Phú Yên ông cùng các sĩ phu, sĩ dân, quan chức tại Phú Yên đứng lên đáp nghĩa Cần Vương dưới cờ Nghĩa hội, như: Phạm Như Xương (Quảng Nam), Trần Đường, Trịnh Phong (Phú Yên) Nguyễn Khanh (Khánh Hòa), Mai Xuân Thưởng, Đào Doãn Địch (Bình Định), Lê Trung Đình, Nguyễn Bá Loan (Quảng Ngãi), Trần Văn Dư, Nguyễn Duy Hiệu, Phan Bá Phiến... (Quảng Nam) cùng hiệp đồng chống Pháp và tay sai.

Lực lượng nghĩa quân do ông chỉ huy đặt căn cứ tại đèo Quán Cau, tập kích tiêu hao nhiều lực lượng đối phương. Nhưng với vũ khí thô sơ và phải đối đầu với một đạo quân xâm lược được trang bị nhiều vũ khí tối tân. Tháng 12-1887 Lê Thành Phương và các tướng sĩ phải rút về Vân Hòa-Thạch Hội và lập căn cứ chiến đấu lâu dài

Đầu năm 1892 Lê Thành Phương về quê vợ ở Tuy Hòa để liên lạc với Đặng Trạch là bạn chiến đấu của Ông, để bàn mưu tính kế đánh chiếm lại Phú Yên. Ông bị Đặng Trạch phản phúc làm mưu bắt Lê Thành Phương và nộp cho Trần Bá Lộc tại Ngân Sơn. Suốt 7 ngày đêm (21-27/1/1982) ông bị giặc tra tấn nhưng vẫn giữ được khí tiết anh hùng và luôn luôn lớn tiếng vạch tội bọn cướp nước và bán nước.

Ngày 28 tháng giêng âm lịch 1892 địch đã lập giàn xử chém Lê Thành Phương tại bến đò cây Dừa, cạnh nhà thờ Gò Chung (thôn Bình Hòa , xã An Dân ngày nay) và cho bêu đầu ông hàng tháng trời ở cây đa Cầu Chùa (An Dân) tỉnh thành Phú Yên và cây đa Chợ chiều làng Mỹ Phú quê ông. Nhân dân Phú Yên đã bày tỏ lòng kính mến và giữ 4 câu thơ nghĩa nặng tình sâu trong lòng họ:

"Ô Loan nước lặng như tờ

Thương người chiến sĩ dựng cờ Cần Vương

Trải bao gối đất nằm sương

Một lòng vì nước nêu gương anh hùng"


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt