<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Huyện Gia Lâm

Vị trí - Địa hình
 

Huyện Gia Lâm là huyện ngoại thành phía Đông thành phố Hà Nội, ở về phía bờ trái sông Hồng. Phía Bắc giáp huyện Đông Anhtỉnh Bắc Ninh. Phía Nam giáp tỉnh Hưng Yên, phía Tây giáp huyện Thanh Trì, quận Hoàng Mai.

Huyện Gia Lâm là cửa ngõ phía Đông của thành phố Hà Nội, nằm trong vùng giao thoa của văn hóa Thăng Long và văn hóa Kinh Bắc nên có nhiều di tích lịch sử - văn hóa có giá trị. Gia Lâm còn là quê hương của nhiều danh nhân, nhân vật lịch sử nổi tiếng như Nguyên phi Ỷ Lan, Nguyễn Chế Nghĩa, Cao Bá Quát...

Địa hình của huyện là đồng bằng phù sa bồi đắp của hai con sông Hồng và sông Đuống, cao trung bình 2 - 5m. Trong vùng có một số gò (xưa là núi Phục Tượng), sông Hồng, sông Đuống chảy qua mép huyện.

Các đơn vị hành chính của huyện bao gồm hai thị trấn Trâu Quỳ, Yên Viên và 20 xã là Bát Tràng, Cổ Bi, Dương Hà, Dương Quang, Dương Xá, Đa Tốn, Đặng Xá, Đình Xuyên, Đông Dư, Kiêu Kỵ, Kim Lan, Kim Sơn, Lệ Chi, Ninh Hiệp, Phú Thị, Phù Đổng, Trung Mầu, Văn Đức, Yên Thường, Yên Viên.

Lịch sử hình thành
 

Trước kia vùng đất huyện Gia Lâm thuộc phủ Thuận An, rồi phủ Thuận Thành, tỉnh Bắc Ninh.

Sau Cách mạng tháng Tám năm 1945, vùng đất huyện Gia Lâm thuộc tỉnh Bắc Ninh.

Ngày 13/12/1954, sáp nhập khu vực phố Gia Lâm (gồm phố Gia Lâm, khu nhà ga Gia Lâm, sân bay Gia Lâm và 4 xã Hồng Tiến, Việt Hưng, Long Biên, Ngọc Thụy) của tỉnh Bắc Ninh vào Hà Nội.

Ngày 20/04/1961, kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa II thông qua Nghị quyết phê chuẩn mở rộng thành phố Hà Nội. Theo đó, toàn bộ huyện Gia Lâm, 10 xã và 1 trấn của huyện Từ Sơn, 2 xã của huyện Tiên Du, 2 xã của huyện Thuận Thành thuộc tỉnh Bắc Ninh và 1 xã thuộc huyện Văn Giang, tỉnh Hưng Yên được sáp nhập vào Hà Nội.

Ngày 31/05/1961, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 78 - CP chia các khu vực nội thành và ngoại thành Hà Nội. Theo đó huyện Gia Lâm thuộc ngoại thành Hà Nội gồm 2 trấn và 31 xã.

Ngày 13/10/1982, Hội đồng Bộ trưởng ban hành Quyết định số 173 - HĐBT về việc phân vạch địa giới một số phường và thị trấn Hà Nội. Theo đó, thành lập thị trấn Đức Giang trên cơ sở một phần diện tích và nhân khẩu của thị trấn Yên Viên, thị trấn Gia Lâm, xã Thượng Thanh và xã Việt Hưng (huyện Gia Lâm); thành lập thị trấn Sài Đồng trên cơ sở một phần diện tích và nhân khẩu của xã Thạch Bàn, Gia Thụy và Hội Xá (huyện Gia Lâm).

Sau khi điều chỉnh, huyện Gia Lâm có 35 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 4 thị trấn: Đức Giang, Yên Viên, Sài Đồng, Gia Lâm và 31 xã gồm Thạch Bàn, Bát Tràng, Lệ Chi, Đình Xuyên, Ninh Hiệp, Phù Đổng, Trung Mầu, Dương Hà, Yên Thường, Yên Viên, Giang Biên, Thượng Thanh, Kim Lan, Việt Hưng, Ngọc Thụy, Gia Thụy, Bồ Đề, Long Biên, Hội Xá, Cổ Bi, Trâu Quỳ, Đa Tốn, Dương Xá, Kiêu Kỵ, Văn Đức, Đông Dư, Cự Khối, Dương Quang, Phú Thị, Đặng Xá, Kim Sơn.

Ngày 06/11/2003, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định số 132/2003/NĐ - CP về việc chuyển 10 xã: Thượng Thanh, Giang Biên, Ngọc Thụy, Việt Hưng, Hội Xá, Gia Thụy, Bồ Đề, Long Biên, Thạch Bàn, Cự Khối và 3 thị trấn: Gia Lâm, Đức Giang, Sài Đồng thuộc huyện Gia Lâm để thành lập quận Long Biên.

Sau khi điều chỉnh, huyện Gia Lâm còn lại 22 đơn vị hành chính trực thuộc gồm các xã : Lệ Chi, Kiêu Kỵ, Đình Xuyên, Dương Hà, Ninh Hiệp, Bát Tràng, Kim Sơn, Cổ Bi, Dương Xá, Dương Quang, Đa Tốn, Phú Thị, Trâu Quỳ, Đặng Xá, Kim Lan, Văn Đức, Yên Viên, Đông Dư, Yên Thường, Phù Đổng, Trung Mầu và thị trấn Yên Viên.

Ngày 05/01/2005, Thủ tướng Chính phủ ra Nghị định 02/2005/NĐ - CP thành lập thị trấn Trâu Quỳ trên cơ sở toàn bộ diện tích tự nhiên và dân số của xã Trâu Quỳ. Sau khi điều chỉnh, huyện Gia Lâm có 22 đơn vị hành chính trực thuộc gồm 2 thị trấn Yên Viên và Trâu Quỳ; 20 xã: Lệ Chi, Đình Xuyên, Ninh Hiệp, Phù Đổng, Trung Màu, Dương Hà, Yên Thường, Yên Viên, Kim Lan, Cổ Bi, Bát Tràng, Đa Tốn, Dương Xá, Kiêu Kỵ, Văn Đức, Đông Dư, Dương Quang, Phú Thị, Đặng Xá, Kim Sơn.

Kinh tế
 

Huyện Gia Lâm là khu vực phát triển đô thị ở phía Đông Bắc của Thủ đô Hà Nội, là nơi tập trung các công trình đầu mối giao thông và hạ tầng kỹ thuật quan trọng của quốc gia và của thành phố. Bên cạnh đó, đây cũng là khu vực phát triển các cơ sở công nghiệp quy mô, các trung tâm dịch vụ, thương mại lớn. Tính đến năm 2009, toàn huyện hiện có 3 siêu thị lớn, 17 chợ, trong đó có 13 chợ quy mô bán kiên cố; có 890 doanh nghiệp ngoài quốc doanh, với số vốn hơn 3.300 tỷ đồng, thu hút 13.118 lao động.

Giá trị sản xuất công nghiệp ngoài quốc doanh năm 2008 đạt gần 603 triệu đồng. Hết quý I/2009, giá trị sản xuất các ngành kinh tế tăng 10,96% so với quý I năm 2008, trong đó thương mại dịch vụ 16,7%, công nghiệp xây dựng tăng 12,2%.

Là khu vực nông nghiệp, nông thôn ngoại thành Hà Nội, Gia Lâm có giá trị sản xuất nông, thủy sản ngày càng tăng trưởng. Trồng trọt tăng bình quân 1,5%, chăn nuôi tăng 5,6%, thủy sản tăng 10,2%; diện tích rau an toàn đạt 60%. Một số cây trồng hiệu quả kinh tế thấp có xu hướng giảm dần, được thay thế bằng các diện tích cây ăn quả, rau hoa, cây cảnh có hiệu quả kinh tế cao hơn. Gia Lâm cũng đã hình thành các vùng sản xuất rau an toàn (RAT) tập trung tại các xã Văn Đắc, Lệ Chi, Đặng Xá, Đông Dư... Huyện Gia Lâm phấn đấu đến năm 2010, 100% diện tích rau trên địa bàn đều được sản xuất theo quy trình RAT.

Huyện Gia lâm cũng là địa phương tập trung nhiều làng nghề truyền thống như Bát Tràng (sản xuất gốm sứ), Kiêu Kỵ (dát bạc, sơn son thếp vàng, đồ gỗ), Ninh Hiệp (trồng và kinh doanh thuốc Bắc, buôn bán vải vóc)…

Văn hoá - Xã hội
 

Huyện Gia Lâm là một trong những huyện rất chú trọng đến việc xây dựng đời sống văn hoá tinh thần cho người dân, cụ thể là huyện đã tập trung đẩy mạnh thực hiện các cuộc vận động như Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh, cuộc vận động Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hoá... Để nâng cao chất lượng giáo dục, huyện chủ trương cần giữ vững quy mô và số lượng trường lớp để tập trung nâng cao chất lượng giáo dục ở tất cả các cấp học, bậc học. Năm 2007-2008, đã có 15 giáo viên và 119 học sinh đạt danh hiệu giáo viên giỏi, học sinh giỏi trong các hội thi cấp thành phố.

Trong những năm gần đây, đời sống của người dân ở huyện Gia Lâm đã được nâng lên một cách rõ rệt. Năm 2008 đã có hơn 10.000 lao động của huyện được tạo việc làm và có thu nhập ổn định; số hộ nghèo giảm còn 2,3%; xóa xong nhà dột nát; 100% xã, thị trấn có trạm y tế đạt chuẩn; 22 trường học đạt chuẩn quốc gia; 100% các đường liên thôn, xã được bê tông hóa.

Trên địa bàn huyện có tất cả 250 Di tích Lịch sử - Văn hoá, trong đó có 98 di tích cấp quốc gia và thành phố, 8 di tích cách mạng được gắn biển cách mạng kháng chiến gồm đền Phù Đổng, đền Bà Tấm, chùa Keo, chùa Kiến Sơ, miếu Công Đình, đình Xuân Dục, Khu tưởng niệm Cao Bá Quát, Khu tưởng niệm Lê Ngọc Hân.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt