<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Di chỉ Gò Mun
Tứ Xã - Lâm Thao - Phú Thọ

Di chỉ khảo cổ học Gò Mun thuộc xã Tứ Xã, huyện Lâm Thao, tỉnh Phú Thọ, nằm cách di chỉ khảo cổ học Phùng Nguyên 3.300m về phía Đông. Gò cao hơn mặt ruộng 1,5m, rộng chừng 15.000m2 được phát hiện năm 1961, khai quật lần đầu tháng 4-1961 với bốn hố rộng 100m2, khảo sát lại năm 1962, khai quật lần 2 năm 1965 với bốn hố tổng cộng 460m2, năm 1969 khai quật thêm 96m2, năm 1971 khai quật 5 hố với 491m2.

Tầng văn hoá của di chỉ dày trung bình 1,20m, chia thành 2 lớp văn hoá nằm ở duới lớp đất canh tác. Lớp thứ nhất dày từ 0,50m – 0,60m đất màu xám, cát pha sét không đen, chứa nhiều mộ hiện đại và các khu đất bị nung cháy màu đỏ, có nhiều gốm, nhiều công cụ bằng đồng; lớp thứ 2 dày từ 0,50m – 0,60m đất sét pha cát màu đen mịn, có nhiều hố đất đen. Qua khai quật làm lộ ra ở Gò Mun các di tích của nền đất vàng, của hầm chứa thóc, của bếp lửa, của cụm đất nung đỏ và tham tro, của các hố đất đen và ngôi mộ Đông Sơn.

Di vật thu được tại Gò Mun là vô cùng phong phú. Đồ đá có 231 tiêu bản, trong đó: rìu đá là 87 chiếc gồm rìu tứ giác, rìu có vai, rìu hình thang và rìu có nấc (rìu tứ giác là 80 chiếc); đục 3 chiếc; bàn mài 15 chiếc; chì lưới 2 chiếc; vòng tay 18 chiếc; khuyên tai 102 chiếc; khuôn đúc mũi tên bằng đá và nhiều di vật khác; kỹ thuật chế tác đá của cư dân Gò Mun đã hoàn thiện từ đẽo, cưa, tiện, khoan và mài đá. Đồ đồng là 340 tiêu bản, trong đó công cụ sản xuất và vũ khí có: rìu, liềm, búa, lưỡi câu, dao, lao, giáo; trang sức có: vòng tay, hoa tai, trâm, nhạc khí, nhẫn, tượng; đồ dùng sinh hoạt có: kim, thô, dây, mảnh đồng. Đồ gỗ là giáo. Đồ xương răng động vật gồm có sừng hưu nai, các loại răng hổ, răng lợn rừng… chế tạo thành mũi nhọn và đồ trang sức. Đồ gốm có dọi xe chỉ, cù quăng, bàn dập, nồi, vò… với đủ loại hoa văn. Đặc biệt trên một số “chạc gốm” có hình khắc có khả năng là những chữ viết Việt cổ. Trong mộ Đông Sơn tìm thấy một số đồ đồng như giáo, rìu và đồ gốm có bát, âu, bình.

Niên đại của di chỉ khảo cổ học Gò Mun khoảng dưới 3000 năm, niên đại chính xác khoảng 700 năm trước Công Nguyên, tương đương với khởi đầu của thời đại Hùng Vương trong lịch sử Việt Nam.


Hà Giang - Hà Trung - Thanh Hoá

Di chỉ khảo cổ học được phát hiện năm 1986, tại xã Hà Giang, huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hoá. Trong khi đào mương, làm lộ ra tầng văn hoá chia thành từng cụm hố khác nhau theo kiểu bếp lò nằm ở độ sâu từ 0,40m trở xuống. Hiện vật thu nhặt rải các có đồ đồng như dao găm, rìu lưỡi xéo, vòng đồng và nhiều mảnh vụn đồ gốm đen hoặc xám có văn thừng. Di chỉ có niên đại thuộc văn hoá khảo cổ học Đông Sơn.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt