<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Cao Bá Đạt

Danh thần Cao Bá Đạt (高伯達) triều Nguyễn, anh đôi với Cao Bá Quát (高伯适; 1809-1855), thân phụ của Cao Bá Nhạ (高伯迓), quê làng Phú Thị, huyện Gia Lâm, xứ Kinh Bắc tức tỉnh Bắc Ninh nay thuộc làng Phú Thị, xã Phú Thị, huyện Gia Lâm, TP Hà Nội.

Năm Giáp Ngọ (1834), ông đỗ cử nhân, làm Tri huyện Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa, thanh liêm mẫn cán được dân chúng kính mến.

Năm Ất Mão (1855), sau khi Cao Bá Quát phù Lê Duy Cự khởi nghĩa chống nhà Nguyễn ở Mỹ Lương, nay là vùng thuộc huyện Chương Mỹ, tỉnh Hà Tây, rồi bị giết, lúc này ông đang giữ chức Tri huyện cũng bị bắt giải về kinh. Dọc đường, ông làm một tờ trần tình rồi dùng dao đâm cổ tự vẫn. Con ông là Cao Bá Nhạ trốn thoát, nhưng 8 năm sau bị người tố cáo mà thọ hại luôn. Nguyễn Văn Siêu có đôi câu đối truy điệu anh em ông rất thâm trầm:

嗟 哉 ! 冠 古 才 名, 難 弟 難 兄, 不 世 偶 生 還 偶 死 .

“Ta tai! Quán cổ tài danh, nan đệ nan huynh, bất thế ngẫu sinh hoàn ngẫu tử.

已 矣! 到 頭 事 勢 ,可 憐 可 惡, 混 塵 留 醜 亦 留 芳.

Dĩ hĩ! Đáo đầu sự thế, khả liên khả ố, cổn trần lưu xú diệc lưu phương”.

Bản dịch:

“Thương thay! Tài diệu tót vời, khó anh khó em, một cặp cùng sinh lại cùng thác.

Thôi nhỉ! Sự cơ đến vậy, đáng thương đáng ghét, nghìn năm ghi xấu cũng ghi thơm”.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt