<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Vườn quốc gia Bạch Mã

Vị trí
 

Vườn quốc gia Bạch Mã nằm trên dãy núi Bạch Mã, thuộc địa phận huyện Phú Lộchuyện Nam Đông, tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Đến vườn quốc gia Bạch Mã, du khách theo đường Quốc lộ IA đến chợ Cầu Hai, rẽ vào đường Bạch Mã. Ở Km 3 là khu văn phòng và cũng là nơi đón khách tham quan. Ngoài ra, bạn có thể đến ga Cầu Hai theo tuyến tàu địa phương từ ga Huế hay ga Đà Nẵng. Honda thồ và xích lô luôn có sẵn để đưa bạn vào đến cửa Vườn.

Vườn Quốc Gia Bạch Mã nằm ở miền Trung Việt Nam, cách thủ đô Hà Nội 680 Km, thành phố Huế 40 Km và thành phố Đà Nẵng 65 Km. Theo Quyết Định 214/CT-HĐBT, Vườn Quốc gia Bạch Mã được thành lập năm 1991 với diện tích 22.031 ha nhằm bảo vệ và phát triển các mẫu chuẩn động thực vật và các hệ sinh thái thuộc vùng chuyển tiếp khí hậu giữa miền Bắc và Nam Việt Nam. Để bảo vệ tốt hơn nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá, ngày 02 tháng 1 năm 2008, vườn đã được Thủ tướng chính phủ phê chuân mở rộng với diện tích vùng lõi lên 37487ha.

Là phần cuối của dãy Trường Sơn Bắc và trung tâm của dải rừng xanh tự nhiên còn lại duy nhất của Việt Nam kéo dài từ biển Đông đến biên giới Việt Lào, Vườn Quốc gia Bạch Mã có một vị trí hết sức quan trọng trong việc bảo tồn hệ sinh thái rừng nhiệt đới rất giàu và đẹp nơi đây. Vườn quốc gia Bạch Mã được công nhận là một trong những trung tâm đa dạng sinh học của khu vực Đông Dương.

Với vị trí không xa từ biển Đông, trước đây khu nghỉ mát Bạch mã có độ cao từ 1225m đến 1450m là khu vực cao nhất của Vườn. Sau khi mở rộng diện tích vườn có đỉnh cao nhất là núi Mang 1712m so với mực nước biển. Từ những năm 30 của thế kỷ XX, khu vực Bạch Mã đã nổi tiếng là một khu nghỉ mát lý tưởng để tránh cái nóng bức của khu vực đồng bằng lân cận vào các tháng hè. Hiện nay, Vườn Quốc gia Bạch Mã đã và đang phục hồi một số biệt thự cũ, đường mòn sinh thái và các cơ sở hạ tầng khác nhằm phục vụ việc tham quan, nghiên cứu và nghĩ dưỡng của quý khách gần xa.

Lịch sử
 

Bạch Mã vốn là một khu rừng nguyên sinh ít được biết đến vào khoảng trước thế kỉ XX. Thế kỷ thứ 20 đã mang lại một số biến đổi lớn cho Bạch Mã.

Từ năm 1961 - 1925, vào thời Vua Khải Định, Bạch Mã được biết đến như một khu rừng hoang sơ và ảm đạm. Đầu tiên, nó đã gây sự chú ý đến những người làm công tác bảo tồn vào năm 1925 khi có một kế hoạch thành lập Vườn quốc gia được đệ trình lên các nhà chức trách thuộc địa Pháp nhằm bảo vệ loài gà Lôi lam mào trắng (Lophura edwardsi). Năm 1932, khu vực Bạch Mã được khám phá bởi ông Girard, một kỹ sư người Pháp, với tham vọng phát triển một khu nghỉ mát ở trên núi. Tiếp theo những năm sau đó, một hệ thống gồm 139 biệt thự, khách sạn, bể bơi, đường giao thông... được hình thành ở đây để phục vụ cho việc tham quan, nghỉ dưỡng của giới quan chức người Pháp và giới thượng lưu thời bấy giờ.

Sau khi Pháp rời khỏi Việt Nam năm 1954, khu nghỉ mát sớm bị quên lãng và bấy giờ chỉ còn sót lại một vài ngôi nhà bị che lấp bởi rừng rậm tái sinh. Năm 1960, Chính phủ Miền Nam Việt Nam Cộng Hòa đã thành lập Lâm viên quốc gia Bạch Mã - Hải Vân. Những công việc bảo tồn bước đầu đã không kéo dài được bao lâu. Chiến tranh Việt Nam đã xảy ra những trận đánh ác liệt ở Vườn. Đỉnh Bạch Mã biến thành sân bay trực thăng và đồn bốt, chiến hào của quân Mỹ Ngụy với ý đồ kiểm soát khu vực Huế, Đà Nẵng và biển Đông.

Sau khi thống nhất lại năm 1975, nhiều dự án có ý định phát triển việc trồng trọt cây ăn quả ở núi nhưng do ảnh hưởng của điều kiện thời tiết, những nổ lực này đã liên tục thất bại.

Năm 1986, Khu rừng cấm Bạch Mã Hải Vân được xây dựng.

Vườn Quốc gia Bạch Mã chính thức được thành lập vào năm 1991 với tổng diện tích là 22.031 ha nằm trên địa phận hành chính của hai huyện Phú Lộc và Nam Đông của tỉnh Thừa Thiên - Huế.

Vào ngày 02 tháng 01 năm 2008, Vườn quốc gia đã được phê duyệt mở rộng diện tích lên 37487ha trên địa giới hành chính của hai tỉnh Thừa Thiên - Huế và Quảng Nam.

Thời tiết
 

Vườn quốc gia Bạch Mã là nới có khí hậu nhiệt đới với hai mùa rõ rệt được tạo ra bởi gió mùa. Mùa khô nóng từ tháng 5 đến tháng 8 nhưng có mưa bão từ tháng 6 đến tháng 11. Đây là một trong những nơi có khí hậu ẩm ướt nhất Việt Nam với lượng mưa phổ biến trung bình năm ở khu vực thung lũng gần đỉnh núi khoảng 8000m, thời gian mưa lớn chủ yếu vào khoảng tháng 9 đến tháng 12. Các khu vực chân núi có lượng mưa thấp hơn, khoảng 3000mm. Độ ẩm trung bình vào khoảng 85 - 95%. Các tháng 3 - 4 có lượng mưa thấp nhất nhưng độ ẩm không khí hiếm khi xuống dưới 75%.

Do địa hình cao và gần biển nên Bạch Mã rất đặc biệt. Nhiệt độ ở đây luôn thấp hơn 70C so với những vùng lân cận. Đây là một trong những vùng đất ẩm ướt nhất Việt Nam với lượng mưa trung bình hàng năm khoảng 8000mm. Mùa mưa chủ yếu từ giữa tháng 9 đến tháng 12. Tháng 3 và tháng 4 là những tháng khô hạn nhất trong năm nhưng độ ẩm lại không quá 75%. Vào màu này, Vườn quốc gia Bạch Mã nở rộ loài hoa đặc biệt - hoa Đỗ quyên.

Cảnh quan
 

Vườn Quốc gia Bạch Mã có cảnh quan thiên nhiên đẹp và khí hậu rất trong lành. Đỉnh Bạch Mã cao 1.450m, cách bờ biển 10km đường chim bay, quanh năm mây phủ. Đến đây du khách có thể ngắm nhìn một khung trời lồng lộng, những dãy núi trùng điệp, đỉnh núi nhấp nhô bắt mắt tới tận đầm Cầu Hai, cửa biển Tư Hiền, bãi biển Chân Mây sát bờ biển Ðông.

Du khách thường tham quan Bạch Mã đông nhất vào những ngày cuối tuần của tháng 6, 7 và 8. Tuy nhiên, không có mùa nào là không thể viếng thăm Bạch Mã. Mỗi mùa, nơi đây đều có những nét riêng biệt và đặc thù riêng của nó. Điểm thu hút du khách nhất ở đây là đến với Vườn, mọi người sẽ được thỏa sức tìm tòi và thám hiểm một vùng rừng mưa nhiệt đới đầy thú vị.

Giá trị sinh học
 

Vườn Quốc gia Bạch Mã còn giữ được hầu như nguyên vẹn những thảm thực vật phong phú và những cánh rừng nguyên sinh bát ngát. Trong tổng số 22.031 ha diện tích tự nhiên, có tới 16.900 ha rừng che phủ.

Thực vật

Thực vật ở Vườn Quốc gia Bạch Mã đa dạng và phong phú bao gồm có hai kiểu rừng chính: rừng kín thường xanh mưa mùa nhiệt đới ở độ cao dưới 900m và rừng kín thường xanh mưa mùa á nhiệt đới ở độ cao trên 900m. Rừng ở độ cao trên 900m là rừng giàu và ít bị ảnh hưởng bởi con người. Thực vật ở rừng Bạch Mã gồm 2147 loài chiếm khoảng 1/5 tổng số loài thực vật ở Việt Nam. Trong số này có 86 loài được liệt kệ vào sách đỏ Việt Nam có nguy cơ tuyệt chủng. Có trên 500 loài có tiềm năng thương mại và được sử dụng làm cây thuốc. Bạch Mã có ít nhất ba loài cây mang tên của mình là piper bachmariaefolea, cissus bachmaensis, elaeocarpus bachmaensis.

Tại khu vực đỉnh Bạch Mã có một số loài hạt trần hiếm thuộc họ kim giao như Hoàng đàn giả, podocarpus nerrifolies, podocarpus ffleuryi. Vào tháng hai, du khách có thể thấy nhiều hoa Đỗ Quyên đọc theo các con suối nhỏ, đặc biệt là dưới chân thác Đỗ Quyên.

Các khu rừng ở Bạch Mã còn có nhiều loài cây lá rộng có giá trị như các loài thuộc họ dipterocarpaceae, gỗ hồng mộc và trầm hương. Ở trên núi cao, các loài cây gỗ sồi và hạt dẻ rất phổ biến. Các khu rừng ở đây giàu về các loài cau dừa như mây và đủng đỉnh cũng như các loài dương xỉ và các loài lan. Do ảnh hưởng của việc rải chất độc diệt cỏ và bom đạn trong suốt giai đoạn chiến tranh, rừng Quốc gia Bạch Mã cũng bị phá hủy đáng kể.

Động vật

Khu hệ động vật ở đây cũng rất phong phú với nhiều loài đặc hữu và quý hiếm. Cho đến nay, các nhà khoa học đã ghi nhận được ở Vườn Quốc gia Bạch Mã có 1493 loài động vật gồm 132 loài thú (chiếm 1/2 số loài thú ở Việt Nam), 358 loài chim, 31 loài bò sát, 21 loài ếch nhái, 57 loài cá, 894 loài côn trùng đang có mặt. Trong số các loài hiện thống kê được thì có 68 loài được ghi vào sách đỏ Việt Nam là những loài cần phải bảo vệ nghiêm ngặt.

Đặc biệt có những loài thú đặc biệt chỉ tìm thấy ở Vườn như Sao la, Mang Trường Sơn và Mang lớn. Các loài thú lớn như hổ và báo có thể vẫn còn nhưng chỉ ở những vùng hẻo lánh như khu vực phía Tây Nam của Vườn.

Tính đa dạng của hệ động vật ở đây còn được chứng minh rõ ràng với sự ghi nhận qua 358 loài chim, chiếm 1/3 số loài chim có mặt ở Việt Nam, trong đó bộ Gà có 7 loài trên tổng số 12 loài ở Việt Nam trong đó có những loài quý hiếm như Trĩ sao và Gà lôi lam mào trắng được cho là đã tuyệt chủng ngoài thiên nhiên cách đây hơn 55 năm.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt