<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Đền Vua Lê
Xuân Lam - Thọ Xuân - Thanh Hoá

Vị trí
 

Ngôi đền ở cạnh khu Lam Kinh, thuộc xã Xuân Lam, huyện Thọ Xuân, tỉnh Thanh Hoá. Đầu thế kỷ XX, khu điện Lam Kinh không còn gì, dân địa phương dựng ngôi đền này thờ vua Lê Thái Tổ (1427-1433). Nay còn tượng Lê Lợi bằng đồng, tư thế ngồi như người thật, đặt ở chính tẩm, hai bên tả hữu có tượng Nguyễn Trãi và Lê Lai. Những pho tượng này do một nhà hảo tâm cung tiến vào năm 1935.

Lễ hội
 

Hàng năm cứ đến ngày 21, 22 tháng Tám âm lịch, nhân dân khắp nơi nô nức về trẩy hội, tưởng nhớ công lao của các đời vua và các vị tướng thời nhà Lê. Vì vậy mới có câu “Hăm mốt Lê Lai, Hăm hai Lê Lợi”.

Ngoài phần lễ, còn có phần hội gồm các trò truyền thống như múa Xuân Phả, trò Bình Ngô phá trận…Vào hội, trai làng tề tựu đông đủ, nai nịt gọn gàng, với trang phục tùy ý, tập hợp sẵn ở sân đình, chờ ông chủ tế đọc văn cúng và tuyên bố vào đám. Trò chơi phá trận và chạy chữ (còn gọi là kéo chữ) được bố trí trên khu đất rộng ở cánh đồng trước đình làng, có vẽ vôi thành 4 chữ Hán: 天下太平 - Thiên hạ thái bình. Các chàng trai chia làm 2 phe: quân ta và quân Ngô. Trước khi chơi, tất cả quỳ trước bái đường, cúi lạy 4 lần rồi uống mỗi người một chén rượu xong sắp hang đứng trên nét vôi của mỗi con chữ. Trong khi đó quan viên của làng lên đền thờ vua Lê, thắp hương, rước thần về đình làng dự lễ. Về đến nơi phải đúng vào lúc các chàng trai chạy vào hết các con chữ. Hai phe dàn trận nhưng chủ yếu là hai viên chỉ huy giáp chiến tựa như, tựa như hai võ sĩ đấu trên võ đài trong tiếng cổ vũ reo hò của hai phe. Cuối cùng quân Ngô thua chạy, quân ta đuổi dồn và quay về đứng lắp đầy 4 chữ thiên hạ thái bình. Sau trò phá trận - chạy chữ, là hội tung cù “ném giỏ” (quả cù bện bằng rơm, giẻ hoặc bọc ngoài có phết lớp son). Giữa sân chơi rộng, người ta trồng một cột tre cao, trên có buộc thanh ngang treo một cái giỏ quấn lụa đẹp. Giỏ buộc vào một sợi dây dài thõn xuống và có một người ngồi ở gốc cột giật làm giỏ luôn luôn ở thế rung rinh. Khi quả cù tung lên cao, mọi người giành nhau cướp, cho đến khi nào ai tung được quả cù vào giỏ thì hội tung cù ném giỏ mới chấm dứt.


Hoàng Tung - Hoà An - Cao Bằng

Vị trí
 

Đền Vua Lê thuộc làng Đền, xã Hoàng Tung, huyện Hoà An, tỉnh Cao Bằng. Đền thờ vua Lê Thái Tổ, tức Lê Lợi Cao Hoàng Đế.

Lịch sử
 

Đền do Nùng Tông Phúc dựng lên vào thời nhà Lý (thế kỷ XI), trên một gò đất cao phía Bắc thành Nà Lữ, gọi là gò Long (tức gò Rồng). Trong thành Nà Lữ có bốn gò đất nổi lên được các triều đại phong kiến đặt tên cho 4 gò là Long, Ly, Quy, Phượng. Giữa thành có ao sen và ruộng bàn cờ.

Hoạt động
 

Dưới triều đại phong kiến đền vừa là cung điện, vừa là trung tâm hoạt động kinh tế - văn hoá, quân sự của các vua quan. Đền là một di tích lịch sử gắn liền với những hoạt động của cách mạng Việt Nam trong hai cuộc kháng chiến 1945-1975.

Hiện nay, đền Vua Lê được xem là một di tích có giá trị và là nơi diễn ra lễ hội, sinh hoạt văn hoá, văn nghệ của nhân dân nơi đây. Lễ hội được tổ chức vào ngày 6 tháng giêng Âm lịch hàng năm.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt