<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Đoàn Trung Còn

Tiểu sử
 

Đoàn Trung Còn là cư sĩ, nhà Phật học, quê xã Thắng Nhì, Thị xã Vũng Tàu, tỉnh Bà Rịa, nay thuộc tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu.

Xuất thân trong một gia đình có truyền thống Nho học và Phật học, thuở nhỏ học ở Vũng Tàu, Sài Gòn. Ông thông thạo tiếng Pháp, tự học Hán văn và trở thành một người có căn bản Hán học, rồi lập nghiệp ở Sài Gòn, cả đời chuyên tâm nghiên cứu, dịch kinh sách Phật giáo.

Năm 1932, ông lập Phật học tòng thơ xuất bản được nhiều kinh Phật và các sách có liên hệ đến Phật giáo, và Trí Đức tòng thơ xuất bản các sách Nho học.

Các tác phẩm Phật học của ông được biên soạn, dịch thuật thường căn cứ trên những thư tịch Phật giáo Tây phương. Sách của ông được lưu hành rộng khắp cả 3 miền đất nước và có số lượng khá cao so với các tác giả, dịch giả khác.

Năm 1955, ông cùng các sư thuộc phái Lục Hòa tăng (các vị sư [bề ngoài] đối với nhau đều lành, [bề trong] thì mình phải khiêm nhường) thành lập một tông phái Phật giáo mới tại Việt Nam gọi là Tinh độ tông Việt Nam (tông phái Phật giáo do Phật dạy về pháp môn niệm Phật để vãng sinh về cõi tịnh độ A Di Đà và thường niệm danh hiệu ngài để khi lâm chung được ngài đưa về cõi tịnh độ của ngài là cực lạc thế giới) có cơ sở rải rác ở miền Nam, trụ sở tại chùa Giác Hải ở Phú Lâm, Chợ Lớn, sau dời về chùa Liên Tông đường Đề Thám, Sài Gòn, nay thuộc Quận 1, TP.HCM.

Ngoài ra, ông còn dịch cuốn The Light of Asia của Sir Edwin Arnold ra thơ lục bát với nhan đề Yến sáng văn hóa viết về cuộc đời đức Phật Thích Ca.

Đoàn Trung Còn là một cư sĩ, học giả Phật giáo có công thuyết giảng giáo lí đạo Phật với các tác phẩm Phật học bằng tiếng Việt miền Nam. Các tác phẩm của ông tuy viết một cách chơn chất mà vẫn thuyết phục được giới trí thức.

Tác phẩm
 

  • Chuyện Phật đời xưa

  • Mấy thầy tu huyền bí

  • Văn minh nhà Phật

  • Tam bảo văn chương

  • Truyện Phật Thích Ca

  • Quy nguyên trực chỉ

  • Tăng đồ nhà Phật

  • Nước Ấn Độ trước hồi Phật giáng

  • Các tông phái đạo Phật ở Viễn Đông

  • Du lịch xứ Phật

  • Yến sáng Á châu

  • Đạo lý nhà Phật

  • Chư kinh tập yếu (6 cuốn)

  • Triết lí nhà Phật

  • Sự tích đức Phật A Di Đà

  • Phật pháp vỡ lòng

  • 48 lời khuyên của Phật A Di Đà

  • Khuyên tu tịnh độ

  • Học Phật chánh pháp

Dịch:

  • Diệu pháp Liên hoa kinh

  • Na Tiên Tì kheo

  • Một trăm bài kinh Phật

  • Pháp Bảo đàn kinh

  • Đại Bát Niết bàn kinh

  • Vô lượng thọ kinh

  • A Di Đà kinh

  • Quán vô lượng thọ kinh

  • Tam Bảo kinh

  • Địa tạng kinh

  • Di Lặc kinh

  • Bồ Tát giới kinh

  • Kim cang kinh

  • Duy Ma Cật kinh

  • Truyện Đức Khổng Tử (1949)

  • Nhị thập tứ hiếu (1949)

  • Hiếu kinh (Đức Khổng Tử giảng về đạo hiếu - phụ trương: Khổng Tử lược sử)

  • Tam tự kinh (1949)

  • Đại học (1950)

  • Trung dung (1950)

  • Luận ngữ (1950)

  • Mạnh tử (1951)

Các cuốn này đều có chữ Hán, phiên âm và dịch nghĩa.

  • Tam thiên tự (sắp theo mẫu tự ABC) 1964

  • Minh đạo gia huấn (1964)

  • Ngũ thiên tự (Hán Việt Pháp), 1965.

Các sách Nho học trên đều do Trí Đức tòng thư của ông xuất bản.

Công trình dài hơi của ông là bộ Phật học từ điển (3 quyển, khổ 24 x 15cm, 2415 trang). Đây là bộ từ điển Phật học đồ sộ và giá trị nhất từ trước đến nay. Hiện nay thư tịch Phật học Việt Nam cũng chưa có bộ từ điển nào có số mục từ đồ sộ và giải thích rõ các thuật ngữ chuyên môn Phật học như bộ sách của ông. Có thể nói Phật học từ điển là một bộ sách tầm cỡ của thư tịch học Việt Nam - nói chung - Và Phật học nói riêng.

Đây là lần đầu tiên Từ điển Phật học này sắp xếp các mục từ theo mẫu tự La tinh và mỗi mục từ được chua thêm các thứ tiếng Pháp, Hán, Tạng, Pali, Sancrit rất rõ, giúp độc giả có điều kiện tham khảo từ các sách viết bằng các ngoại ngữ trên. Để thấy rõ tầm quan trọng của mục từ của Từ điển, xin trích lại bài Tựa của Tác giả.

Quyển Phật học từ điển này, mặc dầu còn khuyết điểm phần nào, nhưng là công trình nghiên cứu liên tục trong hai mươi năm của soạn giả.

Nó không giống như “Phật học đại từ điển”, mà cũng không giống như “Phật học tiểu từ điển”, hai quyển ấy bằng Hán văn. Trước hết, trong thời gian nghiên cứu Kinh sách Phật giáo bằng chữ Pháp, chữ Hán, chữ Việt, soạn giả ghi chú những danh từ Phật học theo vần A-B-C, để khi nào cần thì dở ra mà tra đặng tiện việc phiên dịch. Lần lần về sau, những danh từ ấy càng ngày càng nhiều, sự ghi chú càng ngày càng dồi dào, soạn giả bèn quyết định làm thành sách đặng lưu lại hậu thế, đề là Phật học từ điển.

Nay công việc có thể tạm gọi là xong, nên soạn giả cho sách này ra chào đời để khỏi phụ lòng mong mỏi của các thiện tri thức, các Phật tử, các độc giả hâm mộ Phật pháp.

Cách trình bày Phật học từ điển như dưới đây:

Phần thứ nhứt (quyển nhứt) là phần tra cứu theo chữ Pháp, chữ Phạn, chữ Tàu, chữ Tây Tạng, bốn thứ danh từ này âm theo chữ La mã (Âu Mỹ). Như vậy đặng những bạn đọc kinh Phật bằng chữ Âu châu, khi gặp một danh từ Phật giáo mà muốn tra cứu, thì dễ mà tra cứu. Rồi muốn nhận thức cho rộng, các bạn ấy sẽ xem danh từ bằng Việt - Hán phần sau. Kế tiếp là phần phụ lục, ghi một số danh từ triết học, ngoại giáo, cũng bằng chữ Pháp và chữ La Mã.

Phần thứ hai (quyển nhứt: từ chữ A tới chữ H, quyển nhì: từ chữ H đến chữ T, quyển ba: từ chữ T tới chữ X và phụ lục) là phần quan trọng, phần chánh của Phật học từ điển vậy. Phần này sắp theo vần Việt ngữ A-B-C, có chua chữ Hán và chữ Pháp, cũng có chua những chữ âm theo Tàu, Nhật, Tây Tạng, Phạn bằng chữ La Mã.

Những chữ viết tắt tiếp theo danh từ, nếu là chữ Phạn Sanscrit, Bắc phạn, thì đề là: (scr). Nếu là chữ Phạn Pali, Nam Phạn, thì đề là: (p). Nếu âm theo Hán, Chinois, thì đề là: (ch.). Nếu âm theo Tây Tạng, Thibétain, thì đề là: (Thib., Tib.). Nếu âm theo Nhật, Japonais, thì đề là (Jap). Nếu âm theo Hán Nhật, thì đề là: (S.Jap.). Nếu là chữ Pháp, Français, thì đề là (fran.). Những danh từ Phật học nào cần giải thích rộng, thì soạn giả đã chịu khó giải thích rất tỉ mỉ, đó là nhờ công lao nghiên cứu trong khi soạn giả phiên dịch và xuất bản các Kinh sách của Phật học tòng thơ.

Thiết tưởng đó cũng là những tài liệu quý báu có thể giúp quí bạn trên đường tu học Phật pháp, hoặc nghiên cứu Phật pháp.


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt