<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Đền Đinh Tiên Hoàng
Trường Yên - Hoa Lư - Ninh Bình

Vị trí

Đền vua Đinh Tiên Hoàng nằm trong quần thể kiến trúc cố đô Hoa Lư ở làng Trường Yên Thượng, xã Trường Yên, huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình, còn gọi là đền Thượng. Ðền vua Ðinh nằm giữa các tán cây đại thụ, các vườn cây ăn quả, cây cảnh đan xen nhau càng tạo nên vẻ bề thế, hoành tráng tôn nghiêm của ngôi đền.

Tiểu sử Đinh Tiên Hoàng

Vua họ Đinh, tên huý là Bộ Lĩnh, người động Hoa Lư, châu Đại Hoàng (nay là huyện Hoa Lư, tỉnh Ninh Bình), cha là Thái sử Hoan Châu Đinh Công Trứ. Năm 968, Đinh Bộ Lĩnh dẹp yên các sứ quân, lên ngôi là Đinh Tiên Hoàng, đóng đô ở Hoa Lư, quốc hiệu là Đại Cồ Việt, ở ngôi 12 năm (968-979), có tài năng sáng suốt, dũng cảm mưu lược, thống nhất đất nước sau những năm loạn lạc thời các sứ quân.  Sau vua bị Đỗ Thích giết, hưởng dương 56 tuổi (924-979), mộ táng ở lăng Trường Yên.

Lịch sử - kiến trúc

Đền khởi dựng trong đời vua Lê Đại Hành, qua nhiều triều đại đều được phong thờ. Nhưng do lâu ngày, đền cũ đổ nát. Cuối đời Lê-Mạc, tướng nhà Lê là Mỹ quận công Bùi Văn Khuê đóng quân ở vùng này đứng ra tu sửa đền vào năm Quang Hưng 21 (1598). Kiến trúc đền hiện nay chủ yếu là công trình tu tạo năm Chính Hoà 17 (1696) và lần trùng tu năm Minh Mạng thứ 4 (1823).

Ðền toạ lạc trên khuôn viên  diện tích chừng 5ha, được xây dựng vào khoảng thế kỷ thứ 17, theo kiểu "nội công, ngoại quốc". Lớp ngoài là Ngọ môn quan (cổng ngoài) có 3 gian lợp ngói. Qua một sân ngắn vào đến lớp thứ hai là đến Nghi môn (cổng trong) 3 gian dựng bằng gỗ lim kiến trúc theo 3 hàng chân cột. Bốn góc ngoài của Nghi môn nội có xây bốn cột trụ cao. Ði hết chính đạo, qua hai cột trụ lớn là đến sân rồng. Giữa sân rồng có một long sàng bằng đá xung quanh chạm nổi, dài 1,8m, rộng 1,4m. Hai bên sập rồng có 2 con nghê đá chầu, được tạc trên hai tảng đá xanh nguyên khối đẹp.

Từ sân rồng bước lên là Bái đường 5 gian, kiến trúc độc đáo. Tiếp đến là Thiêu hương, kiến trúc theo kiểu ống muống, nơi thờ tứ trụ triều đình nhà Ðinh. Ði hết toà Thiêu hương du khách bước vào chính cung 5 gian. Gian giữa thờ tượng vua Ðinh được đúc bằng đồng đặt trên bệ thờ bằng đá xanh nguyên khối. Hai bên bệ đá có hai con rồng chầu bằng đá, tạc theo kiểu yên ngựa. Gian bên phải thờ tượng Ðinh Phụng Lang (ngoài), Ðinh Ðế Toàn (trong) đều quay mặt về phía Bắc, là hai con thứ của vua Ðinh Tiên Hoàng. Gian bên trái thờ tượng Ðinh Liễn quay mặt về phía Nam là con trưởng của vua Ðinh Tiên Hoàng.       


Gia Phương - Gia Viễn - Ninh Bình

Ngôi đền thờ vua Đinh Tiên Hoàng tọa lạc trên một khu đất rộng, thuộc thôn Vân Bòng, xã Gia Phương, huyện Gia Viễn, tỉnh Ninh Bình.

Vua Đinh Tiên Hoàng tức là Đinh Bộ Lĩnh 丁部嶺, sinh năm 924, quê ở Hoa Lư, Ninh Bình, là con trai của Đinh Công Trứ. Ông là người có công dẹp loạn 12 sứ quân và lên ngôi Hoàng đế năm 968, đặt tên nước là Đại Cồ Việt, đóng đô ở Hoa Lư. Ông mất năm 979.

Đền Đinh Tiên Hoàng ở xã Gia Phương có 3 toà, kiến trúc theo kiểu "tiền nhất, hậu đinh liền nhau". Tiền Đường 5 gian, kiến trúc theo kiểu đình làng. Điều đặc biệt là trong Hậu Cung chỉ đặt một tượng vua Đinh Tiên Hoàng làm bằng gỗ mít, sơn son thếp vàng, cao gần 2 mét. Phía trước đền có hồ bán nguyệt là nơi tụ thuỷ, giữa sân đền là một sập Long Sàng bằng đá, tượng trưng cho vua ngự triều.

Đến thăm đền vua Đinh Tiên Hoàng ở xã Gia Phương du khách như được về thăm quê hương của người anh hùng thế kỷ thứ X, với nhiều huyền thoại về một thời thơ ấu của Đinh Bộ Lĩnh - nơi mà xưa kia Đinh Bộ Lĩnh và các bạn cùng làng đã từng chăn trâu cắt cỏ như Đinh Điền, Nguyễn Bặc, Trịnh Tú, Lưu Cơ ... đã nuôi trí lớn dẹp loạn mười hai sứ quân thống nhất đất nước.   


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt