<
Trang chủ » Tri Thức Việt
Từ khóa Toàn văn
Thành phố Đà Nẵng

Thông tin sơ lược

Diện tích 1.255,53 km²

Dân số: 777216người

Mật độ: 599 người/km2

TP Đà Nẵng có 6 quận nội thành: quận Hải Châu, quận Thanh Khê, quận Sơn Trà, quận Ngũ Hành Sơn, quận Liên Chiểu và quận Cẩm Lệ; 2 huyện ngoại thành là: huyện Hoà Vanghuyện Hoàng Sa.

Điều kiện tự nhiên

Vị trí

TP Đà Nẵng  trải dài từ 15°55' đến 16°14' vĩ Bắc và từ 107°18 đến 108°20' kinh Đông. Phía Bắc giáp tỉnh Thừa Thiên-Huế, phía Tây và Nam giáp tỉnh Quảng Nam, phía Đông giáp biển Đông. Trung tâm thành phố cách TP Hà Nội 764 km về phía Bắc, cách TP Hồ Chí Minh 964 km về phía Nam, cách TP Huế 108 km về hướng Tây Bắc.

Địa hình

Thành phố nằm bên dòng sông Hàn; phía Đông vươn ra biển Đông với những bãi biển dài tăm tắp và bán đảo Sơn Trà còn rất hoang sơ; phía Bắc và phía Tây được bao bọc bởi đèo núi cao. Đèo Hải Vân cheo leo hiểm trở là ranh giới tự nhiên giữa thành phố và tỉnh Thừa Thiên-Huế. TP Đà Nẵng vừa có đồng bằng vừa có núi, vùng núi cao và dốc tập trung ở phía Tây và Tây Bắc, từ đây có nhiều dãy núi chạy dài ra biển, một số đồi thấp xen kẽ vùng đồng bằng ven biển hẹp. Địa hình đồi núi chiếm diện tích lớn, độ cao khoảng từ 700-1.500 m, độ dốc lớn (>400), là nơi tập trung nhiều rừng đầu nguồn và có ý nghĩa bảo vệ môi trường sinh thái của thành phố. Đồng bằng ven biển là vùng đất thấp chịu ảnh hưởng của biển bị nhiễm mặn, là vùng tập trung nhiều cơ sở nông nghiệp, công nghiệp, dịch vụ, quân sự, đất ở và các khu chức năng của thành phố.

Khí hậu

Đà Nẵng nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa điển hình, nhiệt độ cao và ít biến động. Khí hậu Đà Nẵng là nơi chuyển tiếp đan xen giữa khí hậu miền Bắc và miền Nam, với tính trội là khí hậu nhiệt đới điển hình ở phía Nam. Mỗi năm có 2 mùa rõ rệt: mùa mưa kéo dài từ tháng 8 đến tháng 12 và mùa khô từ tháng 1 đến tháng 7, thỉnh thoảng có những đợt rét mùa đông nhưng không đậm và không kéo dài.

Tài nguyên thiên nhiên

Khoáng sản

Khoáng sản chủ yếu là các vật liệu xây dựng như: Cát trắng ở Nam Ô, Đá hoa cương ở Non Nước. Đá xây dựng là loại khoáng sản chủ yếu của thành phố, tập trung ở khu vực phía Tây, Bắc và Tây Nam thành phố. Đá phiến lợp ở thôn Phò Nam, xã Hòa Bắc. Cát, cuội sỏi ở lòng sông Vĩnh Điện, Túy Loan, sông Yên, Cầu Đỏ, Cẩm Lệ, Cu Đê, cuội sỏi Hòa Bắc, Hòa Liên. Laterir tập trung ở La Châu, Hòa Cầm, Phước Ninh là sản phẩm phong hóa của các đá phiến hệ tầng Bol-Atek. Vật liệu san lấp: tập trung ở Hòa Phong, Hòa Sơn, Đa Phước. Đất sét, nước khoáng, vùng thềm lục địa có nhiều triển vọng về dầu khí.

Rừng

Diện tích đất lâm nghiệp trên địa bàn thành phố là 67.148 ha, tập trung chủ yếu ở phía Tây và Tây Bắc thành phố, nơi có độ dốc lớn, địa hình phức tạp. Rừng ở Đà Nẵng tập trung chủ yếu ở cánh Tây huyện Hòa Vang, một số ít ở quận Liên Chiểu, Sơn Trà, Ngũ Hành Sơn. Tỷ lệ che phủ là 49,6%, trữ lượng gỗ khoảng 3 triệu m3. Rừng của thành phố ngoài ý nghĩa kinh tế còn có ý nghĩa phục vụ nghiên cứu khoa học, bảo vệ môi trường sinh thái và phát triển du lịch. Thiên nhiên đã ưu đãi ban cho thành phố các khu bảo tồn thiên nhiên đặc sắc như: Khu bảo tồn thiên nhiên Bà Nà, Khu bảo tồn thiên nhiên Sơn Trà và Khu văn hóa lịch sử môi trường Nam Hải Vân.

Lịch sử hình thành và phát triển

Giữa thế kỷ 16, khi Hội An đã là trung tâm buôn bán sầm uất ở phía Nam thì Đà Nẵng mới là vị trí tiền cảng, trung chuyển hàng hóa, tu sửa tàu thuyền. Đầu thế kỷ 18, vị trí tiền cảng của Đà Nẵng dần dần trở thành thương cảng thay thế cho Hội An, nhất là khi kỹ thuật đóng tàu ở châu Âu phát triển với những loại tàu thuyền lớn, đáy sâu, ra vào vịnh Đà Nẵng dễ dàng.

Năm 1835, khi vua Minh Mạng có dụ: "Tàu Tây chỉ được đậu tại cửa Hàn, còn các cửa biển khác không được tới buôn bán" thì Đà Nẵng trở thành một thương cảng lớn bậc nhất miền Trung. Tiểu thủ công nghiệp địa phương phát triển với những ngành sửa chữa tàu thuyền, sơ chế nông lâm hải sản; dịch vụ thương mại cũng phát đạt.

Sau khi xâm chiếm toàn bộ Việt Nam vào năm 1889, Pháp tách Đà Nẵng khỏi Quảng Nam và đổi tên thành Tourane, chịu sự cai quản trực tiếp của Toàn quyền Đông Dương. Cái tên gọi Tourane bắt nguồn từ việc phát âm không chuẩn từ "Cửa Hàn" của người Pháp.

Một góc TP Đà Nẵng - Ảnh: Hoàng Chí Hùng

Đầu thế kỷ 20, Tourane được Pháp xây dựng trở thành một đô thị theo kiểu Tây phương. Cơ sở hạ tầng xã hội, kỹ thuật sản xuất được đầu tư. Các ngành nghề sản xuất và kinh doanh được hình thành và phát triển: sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, chế biến hàng xuất khẩu (chè, lương thực, thực phẩm, nước ngọt, nước đá, rượu, nước mắm, cá khô), sửa chữa tàu thuyền, kinh doanh dịch vụ. Cùng với Hải Phòng và Sài Gòn, Tourane trở thành trung tâm thương mại quan trọng của cả nước. Năm 1950, Pháp trao trả Đà Nẵng cho chính quyền Bảo Đại.

TX Đà Nẵng dưới thời chính quyền Sài Gòn (1965) có 28 khu phố, đa số là các xã chuyển thành: An Hải, An Khê, Bình Thuận, Cổ Mân, Chính Trạch, Hà Khê, Hải Châu, Hoà Thuận, Mân Quang, Mỹ Khê, Nại Hiền Đông, Nại Hiền Tây, Nam Dương, Nam Thọ, Nhượng Nghĩa, Phú Lộc, Phục Đán, Phước Minh, Phước Trường, Tam Toà, Tân Thái, Thực Gián, Thạch Trang, Thanh Khê, Thiệu Bình, Xuân Đán, Xuân Hoà, Xương Bình, 141 phường.  Tháng 3 năm 1965 các đơn vị thuỷ quân lục chiến Mỹ đổ bộ vào Đà Nẵng và thiết lập ở đây một căn cứ quân sự hỗn hợp lớn. Năm 1967, Đà Nẵng được chính quyền Việt Nam Cộng hoà ấn định là thành phố trực thuộc trung ương và xác định mục tiêu xây dựng Đà Nẵng thành trung tâm chính trị, quân sự, văn hóa cho vùng I và II chiến thuật. Mỹ cho xây dựng ở Đà Nẵng các căn cứ quân sự và kết cấu hạ tầng: sân bay, cảng, kho bãi, đường sá, công trình công cộng, cơ sở thông tin liên lạc, lập tín dụng ngân hàng. Khu kỹ nghệ Hoà Khánh sản xuất ôxy, acêtylen, bột giặt, xay xát, dệt... Ở thời kỳ này công nghiệp được phát triển ở mức độ cao hơn: các khu kỹ nghệ thay thế cho công trường thủ công. Tuy nhiên, chiến tranh đã để lại hậu quả nặng nề, hàng trăm nghìn dân quê phải chạy vào các trại tỵ nạn, các khu ổ chuột đô thị; tệ nạn xã hội tăng nhanh, sản xuất không phát triển.

Ngay sau khi đánh chiếm TX Tam Kỳ và TP Huế, các cánh quân giải phóng từ Thừa Thiên và Quảng Nam nhanh chóng cơ động lực lượng, thần tốc tiến công căn cứ quân sự liên hợp lớn của địch ở Đà Nẵng giải phóng hoàn toàn Đà Nẵng. Sau năm 1975, Đà Nẵng bắt tay vào khôi phục những hậu quả nặng nề của chiến tranh. Ngày 6 tháng 11 năm 1996, tỉnh Quảng Nam-Đà Nẵng tách thành tỉnh Quảng Nam và TP Đà Nẵng trực thuộc trung ương.

Giao thông

Đà Nẵng nằm vào trung độ của Việt Nam, trên trục giao thông huyết mạch Bắc - Nam về cả đường bộ, đường sắt, đường biển và đường hàng không, là cửa ngõ giao thông quan trọng của cả miền Trung và Tây Nguyên. Thành phố còn là điểm cuối trên Hành lang kinh tế Đông - Tây đi qua các nước Myanma, Thái lan, Lào.

Đường bộ

Trên địa bàn toàn TP Đà Nẵng có tổng cộng 382,583km đường bộ gồm đường quốc lộ, tỉnh lộ và đường nội thị. Chiều rộng trung bình của mặt đường là 8m. Quốc lộ 14B nối TP Đà Nẵng với các tỉnh miền Nam Trung Bộ và Tây Nguyên Việt Nam. Đặc biệt đường hầm Hải Vân là một tuyến giao thông quan trọng nối liền TP Đà Nẵng với tỉnh Thừa Thiên-Huế.

Đường sắt

Tuyến đường sắt huyết mạch Bắc - Nam chạy dọc thành phố với tổng chiều dài khoảng 30 km. Trên địa bàn TP Đà Nẵng hiện nay có 4 ga: Ga Đà Nẵng, Ga Thanh Khê, Ga Kim Liên, Ga Hải Vân Nam. Ga Đà Nẵng là một trong những ga trọng yếu trên tuyến đường sắt Bắc - Nam.

Đường hàng không

Sân bay Đà Nẵng là sân bay quốc tế lớn nhất khu vực miền Trung và là một trong ba sân bay quốc tế ở nước ta, chỉ đứng sau sân bay Tân Sơn NhấtTP Hồ Chí Minh và sân bay Nội Bài ở TP Hà Nội.

Đường thuỷ

Cảng Đà Nẵng có từ năm 1768, ngày nay bao gồm cảng Tiên Sa và cảng Sông Hàn. Hệ thống sông ngòi ngắn và dốc, bắt nguồn từ phía Tây, Tây bắc và tỉnh Quảng Nam gồm các sông: sông Hàn, sông Cu Đê, sông Cố Cò rất thuận lợi cho giao thông đường thuỷ.

Kinh tế

Đà Nẵng là thành phố lớn nhất và có nền kinh tế phát triển mạnh mẽ nhất so với các tỉnh khác ở miền Trung Việt Nam. Cơ cấu kinh tế của thành phố rất đa dạng, bao gồm đủ các ngành: công nghiệp – dịch vụ – nông lâm nghiệp và thuỷ sản.

Công nghiệp

Bao gồm các ngành nghề: chế biến, sản xuất vật liệu xây dựng, cơ khí sửa chữa. Các ngành thủ công truyền thống như: điêu khắc, mĩ nghệ, dệt lụa, gốm sứ......đặc biệt là nghề điêu khắc đá. Các khu công nghiệp:

Dịch vụ

Là ngành kinh tế quan trọng của thành phố, đặc biệt là du lịch. Đà Nẵng là một trong như trung tâm du lịch lớn của cả nước. Bên cạnh đó, thương mại cũng phát triển.

Nông nghiệp

Bao gồm các ngành trồng trọt và chăn nuôi, cung cấp nhu cầu lương thực, thực phẩm hằng ngày cho thành phố. Các sản phẩm nông nghiệp gồm: lúa, ngô, khoai, sắn, lạc, chè, điều, dừa, gia súc, gia cầm. Ngành khai thác thuỷ hải sản cũng đóng góp một phần đáng kể vào sản lượng nông nghiệp của thành phố.

Một số chỉ tiêu kinh tế năm 2007

  • GDP bình quân đằu người: 22 triệu VND

  • Tổng số vốn đầu tư nước ngoài: 735,3 triệu USD

Chỉ tiêu định hướng năm 2010

  • Tốc độ tăng GDP bình quân thời kỳ 2006-2010 đạt 14-15%.

  • GDP bình quân đầu người đạt 2.000 USD.

  • Kim ngạch xuất khẩu tăng bình quân hằng năm 23-25%

  • Giảm tỷ suất sinh bình quân hằng năm 0,03%

  • Giải quyết việc làm cho 3,28 vạn lao động mỗi năm.

Văn hoá

Lễ hội cầu ngư là một lễ hội lớn nhất của ngư dân TP Đà Nẵng. Lễ hội Cầu ngư bày tỏ khát vọng được bình yên trong cuộc sống của ngư dân, những con người luôn phải đối mặt với nhiều bất trắc khi lênh đênh trên biển cả.

Du lịch

Ngoài sự ưu đãi của thiên nhiên cho Đà Nẵng, thành phố còn được bao bọc bởi 3 di sản văn hoá Thế giới: TP Huế, TP Hội An, Khu di tích Mỹ Sơn. Xa hơn một chút nữa là vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng. Vì thế Đà Nẵng được xem là điểm trung chuyển quan trọng trên con đường di sản miền Trung.

Danh thắng

Cầu Sông Hàn - Ảnh: Hoàng Chí Hùng

Di tích

Đặc sản

Mối rang, Kdal um, Rượu Tà vạt, Ốc bươu Bàu Nghè, Gỏi trứng cá chuồn, Mì Quảng, Nước mắm Nam Ô, Nộm sứa, Mít non, cá chuồn, Gỏi cá miền Trung.

Sau đây là một số bài viết giới thiệu đặc sản của thành phố cảng Đà Nẵng:

  • Mối rang

  • Kdal um

  • Rượu Tà vạt

  • Ốc bươu Bàu Nghè

  • Gỏi trứng cá chuồn

  • Mì Quảng

  • Nước mắm Nam Ô

  • Nộm sứa

  • Mít non cá chuồn

  • Gỏi cá miền Trung


©2022 Công ty Cổ phần Tin học Lạc Việt